A kanë sy në ballë, Rama e Basha, pas zgjedhjeve greke?

Alfred Lela

Fqinjët tanë jugorë, me të cilët kacafytemi përbindshëm brigjeve të moskuptimit nacionalist, ku na ka hedhur, edhe më të dëshpëruar, dallga e verbër e statuseve në Facebook dhe mjeteve të tjera të (mos)komunikimit, kanë mbyllur të hënën, shpejt-pastër-bukur, procesin e zgjedhjeve parlamentare.

Kiriakos Micotaqis, lideri i ri i një familjeje të vjetër të politikës greke, ka zënë vendin e Aleksis Ciprasit, një lideri gjithaq të ri, që të paktën në dukje përfaqësonte ‘familjen e madhe popullore’ greke. Dallimet ideologjike mes tyre nuk janë objekt i këtij shkrimi, i cili ndërtohet mbi pesimizmin që sjellin dallimet mes Greqisë dhe Shqipërisë, Tiranës dhe Athinës politike.

Këto diferenca janë disa nivelëshe dhe kanë të bëjnë jo vetëm me superstrukturën politike dhe shoqërore, por edhe me individët që drejtojnë partitë tona. Greqia na ndihmon, më shumë se asnjë vend tjetër, për të na e përafruar apo për ta bërë krahasimin të mos duket dhe aq naiv. Siç do të ishte ta zëmë komparativi politik me vendet skandinave apo Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Grekët, megjithatë, kanë mbërritur në ‘Spartën’ e demokracisë dhe të shoqërisë, kurse shqiptarët janë ende në Termopile.

Krahasimi mund të fillojë nga liderët e pushtetit në të dy vendet, Cipras në Greqi dhe Rama në Shqipëri. Për shembull, duke nisur me njohjet e përgjegjësive shtetërore të cilat Cipras i ka marrë përsipër, ta zëmë duke thënë se do të shkojë në zgjedhje të parakohëshme nëse humbet në garën për në Parlamentin Europian (që e bëri), por edhe se do të respektojë vullnetin e grekëve, pasi i humbi këto të fundit (gjë që gjithashtu e bëri pa vonuar).

Rama, në kokëfortësi, nuk është i gatshëm të provojë forcat para asnjë dyshimi, siç nuk e bëri, edhe pse vendi është i karamboluar në krizë politike, as para ngecjes së prospektit të integrimit të vendit, as para ricikilimit të një tradite komuniste, asaj të votimeve pa kundërshtar, siç i pamë më 30 qershor.

Cipras e Ramën i lidh në ndryshim diçka edhe më e fortë. Një vend fqinj që quhet Maqedonia e Veriut. Kryeministri grek duke firmosur Marrëveshjen e Prespës i mundësoi fqinjit të vet më të vogël hapjen e portave aleksandrine të NATO-s dhe BE, që mbaheshin të mbyllura heremtikisht nga politika izolacioniste dhe mendjengushtë e Shkupit dhe Athinës. Edhe pse ajo firmë i humbi shumë pikë në opinionin e brendshëm grek, efekt që u pa si në votime europiane ashtu edhe ato parlamentare.

Cipras mund të ikë ose të rrijë në politikën greke, në të dy rastet si reformator i një përmase rajonale. Në një rajon ku pajtimet ndëshkohen gjithmonë nga mosmarrëveshjet.

Rama dhe qeveria e tij bënë krejt të kundërtën për Zaevin dhe fqinjët tanë maqedono-veriorë, ku jeton edhe një pakicë (aspak e vogël) shtetformuese shqiptare. Nëse Shqipëria nuk do të ishte çiftuar me Maqedoninë e Veriut, kjo e fundit do të ishte një vend me negociata të hapura antarësimi me BE-në. Të paktën deri në tetor, kur gjasat janë që Shqipëria të jetë ende peng i krizës, dhe Shkupi të shkëputet nga ‘pesha e vdekur’ e Tiranës.

Nëse Ciprasi ynë, Rama, është një dështim, çfarë mund të thuhet për Micotaqisin tonë, Bashën. Ta konsiderosh sukses do të thotë se je ende në Termopilet e kuptimit politik, askund i gjallë rrugës për në Spartë.

Basha, në pamje të jashtme, ka ‘pëlhurën’ e një Micotaqisi. Edhe pse nuk ka traditë politike familjare si lideri grek, shefi i PD ka një edukim dhe outlook perëndimor. Basha ka dështuar pikërisht në atë këshillë që revista britanike The Economist i jepte Micotaqisit, duke i kërkuar ‘shkëputjen nga familja politike’. Basha ka kryer koperturën e një shkëputjeje duke lënë jashtë ‘senatorë’ të partisë, por asnjëherë një rifreskim dinjitoz të partisë së dytë më të madhe në Shqipëri. Gjithmonë në ndërdyshje, ai ka ende nën kontroll një formacion politik që shkon pak përtej bazës, por nuk bymehet kurrë sa një frymëzim politik. Edhe pse përballë i gjendet një shumicë që mund të konsiderohet si ‘total fuck up’. Ka shumë mënyra për ta parë dhe përimtuar PD-në e Bashës, por pavendosmëria e liderit, mungesa e kredos dhe manifestit politik, e bën edhe opinionin publik të ndihet ngurrues.

Nuk janë vetëm këto ndryshimet mes Shqipërisë dhe Greqisë, mes Tiranës dhe Athinës politike. Votimet, numërimi i votave, nxjerrja e rezultatit, pranimi i tij etj., pas një maskarade që ende nuk është mbyllur zyrtarisht, siç ishte 30 qershori, e bën këtë zheg vere shqiptare të përvëlojë edhe më shumë mjerim.

Rama e Basha, që bënë një marrëveshje dy vjet më parë dhe dy vjet më vonë janë sërish te portat Skee të konfliktit, duken edhe më të mjerë në këtë ballfaqim politik.