Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

OP-ED

Arsyetim mbi përqasjen tonë

Politiko 4 Janar 2019, 16:23

Agred Tafaj

Të gjithë biem dakord së Pakti për Universitetin nuk mund të zgjidhë asnjë nga kërkesat tona. Pakti është thjesht një manovër e qeverisë për të na shitur zgjedhjet e saj si zgjidhje. Në këtë situatë, ne ndiejmë si detyrë që ta kërkojmë vetë rrugëzgjidhjen për përmbushjen e 8 kërkesave.

Deri tani kemi rënë dakord se protestat tona nuk janë partiake, dhe se kemi bërë c’është e mundur të shmangim ndërhyrjete partive, mashave dhe zgjatimeve të tyre, si dhe të organizatave politike në procesin e orientimit dhe të vendimmarrjes. Deri tani kemi rënë dakord se ne nuk do të negociojmë me qeverinë, por qeveria duhet të marrë përsipër të zgjidhë kërkesat tona, gjë të cilën pretendon se e ka bërë nëpërmjet paktit për universitetin.

Deri tani ne NUK kemi rënë dakord me qeverinë dhe as ekziston një mënyrë që të biem dakord me të, pasi ne nuk kemi kryesi apo përfaqesi të asnjelloj forme, por thjesht disa prej nesh, për shkak të angazhimit më të madh, janë quajtur koordinatorë të organizimit të protestës.

Në këto rrethana është detyrë e jona që të konsultohemi dhe të biem dakord për rrugën se si do të përmbushen 8 kërkesat tona. Prandaj u mblodhëm me date 3 Janar ora 18:00 në Fakultetin e Drejtësisë salla 202 koordinatorë, studentë, dhe disa pedagogë nga universitete të ndryshme. U debatua rreth paktit për universitetin, vazhdimësinë e protestave dhe vëndin e zhvillimit të tyre. Në përfundim ramë dakort që pakti për universitetin nuk zgjidh 8 kërkesat, dhe se kërkesat tona zgjidhen me ligj dhe jo me VKM dhe se protesta do vazhdojë para kryeministrisë nga data 7, ku të gjithë ne të mblidhemi pas bashkimit në 9.30 në fakultetet përkatëse, dhe të vazhdojmë marshimin në 10.00 para sheshit të protestës.

Shfuqizimi i ligjit për arsimin e lartë është kyci ku përplasen interesat tona me interesat dhe pazaret e politikës, si dhe me keqmenaxhimin e sistemit tonë arsimor për arsye injorance dhe perfitimi.

Këmbëngulja jonënë këtë pikë është e vetmja rrugëe mundshme për përmbushjen e 8 kërkesave tona. Kushdo që shpreson se kërkesat tona zgjidhen me një VKM, me disa fonde shtesë të hedhura në formë lëmoshe, ose me pazare politike, vetëmashtrohet, ose synon të zhbëjë kauzën tonë në shërbim të interesave jashtë nesh.

Strategjia që do të ndjekim mbetet për tu diskutuar nga masa e studentëve gjatë vazhdimit të protesteë. Vetëm në sheshin e protestës mund të merren vendimet e drejta dhe të vërteta në dobi të kauzës tonë të përbashkët.

Pse Qeveria nuk ka plotesuar kërkesat e studentëve

Ne studentët kemi paraqitur kërkesa shumë të qarta dhe bazike. Ne fillimisht kemi shkuar para parlamentit dhe kemi kërkuar që plotësimi i kërkesave tona të bëhet nëpërmjet amendimit të ligjit për arsimin e lartë dhe të ligjit të buxhetit, madje që në ditet e para i kemi bërë thirrje Presidentit të Republikës për të kthyer ligjin për rishqyrtim në parlament.

Qeveria ka nxjerre disa vendime dhe urdhëra sipas të cilave pretendon se i ka plotësuar të gjitha kërkesat. Kjo nuk është e vërtetë. Qeveria ka premtuar se do të ulë tarifat për disa kategori studentësh dhe ka vënë kritere. Këto vendime kanë karakter deklarativ, përsakohë nuk shoqërohen me shifra konkrete se cilat do të jenë kostot që qeveria do të financojë, si dhe ndryshimet e nevojshme në ligjin e buxhetit.

Vendimet deklarative janë thjesht premtime pasi nuk sjellin pasojat financiare konkrete të kërkuara nga ne. Lidhur me përmirësimin e kushteve të jetës në konvikte, qeveria ka folur me shifer konkrete duke vënë në dispozicion 300.000. 000(treqind milion lekë), afro 2.5 milion euro, por i gjithë procesi i rikonstruksionit të konvikteve shtrihet në 3 vjet.

Pra do të thotë që financimi real është rreth 100.000.000(njëqind milion lekë) në vit. Nga ana tjeter flitet për tentativa dhe premtime për marrëveshjen me qeverinë gjermane. Edhe këtu financimete reja janë në kuadër të premtimit dhe vullnetit të mirë. Kërkesat tona themelore ekonomike bazohen në dyfishimin e buxhetit publik për vitin që vjen, dhe në përmbushjen e premtimit në vazhdimësi për financimin në arsimin e lartë në masën 5% të GDP. Qeveria ka refuzuar përgjysmimin e tarifave për masterat, gjë të cilën ne e kemi parashtruar qartazi si kërkesë themelore.

Përsa i përket grupit të 2-të të kërkesave, qeveria ka nxjerrë disa vendime të sforcuara, me anë të të cilave synon të korrigjojë e të mbushë boshlleqet e krijuara nga ligji në fuqi, dhe të rregullojë e zgjidhë ato probleme që janë krijuar po nga ligji I cili prej 3 vjetesh kur ka hyrë në fuqi, ka prodhuar këto anomali dhe krijuar problemet e përditshmërisë me të cilat ndeshemi ne.

Kërkesat tona në thelb synojnë rritjen e cilësisë së mësimdhënies, kërkimin shkencor, dhe ajo qëështë më e rëndësishmja vendosjen në piedestalin që i takon dijes qëjapin IAL. Qeveria është përpjekur të na marrë me të mirë duke na ofruar dhe karamele kompromentuese sic janë 1,000 vëndet e punës për studentët ekselentë, apo punësimi me prioritet në adiminstratën publike.

Nëse do ti shohim këto vendime 1 e nga 1, do të konstatojmë se asnjëri prej tyre nuk ka përmbushur asnjë kërkesë tonën.

Lidhur me pikën 5 të kërkesës për prezencën e studentëve në bordet e administrimit.

Qeveria e ka refuzuar qartazi këtë kërkesë. Një nga shkaqet kryesore të refuzimit të kësaj kërkese tonëështë se kryeministri refuzon qoftë edhe të amendoje ligjin për arsimin e lartë. Në këtë vendim studentëve u është njohur e drejta për të propozuar 3 kandidatura që plotësojnë të njëjtat kushte me përfaqësuesit e ministrisë. Pra studentët nuk mund të jenë anetarë të bordit, pasi kriteret ligjore nuk mund të plotësohen nga studentët.

Kështu, për përfshirjen e një përfaqësuesi të studentëve anëtarë të bordit të administrimit, duhen ndryshuar nenet 47 dhe 48 të ligjit. Pra qartazi kjo kërkesë është e refuzuar. Prania e një studenti në bordin e administrimit është e domosdoshme pasi ky bord menaxhon të gjitha fondet të cilat lidhen me performancën, cilësinë e mësimdhënies, menaxhimin e kërkimit shkencor, sigurisht dhe financimin e jetës së studentit. Edhe ky vendim i qeverisë, ploteson boshllëqet e ligjit të arsimit të lartë, duke mbivendosur kompetencat e qeverisë në ato të parlamentit. Mjaft nga këto koncepte duhet të ishin rregulluar në ligj.

Në këtë situatë, e vetmja rrugë është shfuqizimi i ligjit dhe bërja e tij nga e para.

CITIMI I VKM : Një nga anëtarët përfaqësues të ministrisë përgjegjëse për arsimin përzgjidhet nga studentët e IAL-së përkatëse, të cilët i paraqesin ministrit tri kandidatura. Ministri përgjegjës për arsimin emëron një prej kandidaturave të paraqitura nga studentët. Kandidaturat e paraqitura nga studentët duhet të plotësojnë të njëjtat kritere si dhe anëtarët e tjerë të bordit përfaqësues të ministrisë përgjegjëse për arsimin, sipas përcaktimeve të këtij vendimi.

Vlerësimi i performacës së mësimdhënies

Është një VKM që nuk garanton kontrollin mbi cilësinë e as qëndrueshmërinë e sistemit. Duke dalë jashtë kuadrit të ligjit, është sjellë koncepti “sondazh kombëtar i studentëve”, për të cilin nuk ka përkufizim ligjor sesi do të inkorporohet në këtë proces, cfarë vlere ka dhe si garantohet objektiviteti i tij.

“Sondazhi i studentëve”ka më shumë karakterin e një premtimi sesa të një zgjidhjeje reale e konkrete që ndikon në kontrollin e performancës së mësimdhënies në IAL. Instrumentat e përcaktuara në dispozicion të agjensisë duhet të kenë karakter ligjor. Thuhet se në grupet e kontrollit marrin pjese dhe studentët nga universitetet. Kush i përzgjedh, e c’detyra do tëkenë?

I gjithë ky vendim është një arnë e shemtuar mbi ligjin ekzistues që është në vetvete tejet problematik. E vetmja rrugëzgjidhje mbetetshfuqizimi i ligjit dhe zgjidhja e këtyre problematikave me një ligj të ri.

Për garantimin e transparencës në IAL

Vendimi i propozuar nga qeveria lidhur me garantimin e transparencës në institucionet e arsimit të lartëështë i pabazuar në ligjin në fuqi për arsimin e lartë. Ai i referohet nenit 7/2 pikat B e Etë këtij ligji që nuk kanë të bëjnë fare me transparencën.

I gjithë vendimi është një propagandëqeveritare që sido që ta sjellësh nuk prodhon asnjë efekt pozitiv. Së pari nuk ka asnjëPENALITET për askënd që nuk e kryen transparencën. Së dyti propozimi e ka rritur fushën e transparencës së veprimtarisë financiare duke përfshirë edhe aktivitetin e ministrisë, ndërkohë që secili prej nesh është i interesuar për transparencën e vetë universiteteve.

Pra transparenca duke u shtrirë në fushë kaq të gjërëe HUMB QËLLIMIN për të cilin e kërkojmë ne. Në këtë VKM “FORMATI I RAPORTIMIT” të transparencës është i posacëm dhe përcaktohet nga ministri i arsimit dhe financave.

Pra mbetet në vullnetin politik të qeverisë se cili do të jetë lloji i transparencës që do bëhet. Sa të garantuar do jemi ne për ketë transparencë të vërtetë?

Sipas kësaj VKM krijohet njëstrukturë e vecantë pranë ministrisë së arsimit që garanton transparencën. Pra në fund të fundit ajo që u ofrohet studentëve ështënjë vendimmarrje e re, por përsëri 100% e bazuar nëvullnetin politik po të së njëjtës qeveri, tashmë disi i ndryshuar si reflektim i protestave tona. Por cdo të ndodhë në të ardhmen kur ky vullnet politik të ndodhet në rrethana të tjera? Ku do të bazohet perspektiva për qëndrueshmëri dhe garanci të zhvillimit të procesit të mësimdhënies dhe dijes në universitetet tona?

Ky vendim qeverie është haptazi i pabazuar në ligj. Megjithatë me anë tëkëtij vendimi synohet të plotësohen boshllëqet, të metat dhe gabimet qëpikërisht ky ligj përmban në vetvete. Për këtë arsye shfuqizimi i ligjit për arsimin e lartëdhe ribërja e tij nga e paraështë domosdoshmeri për kontrollin dhe transparencën e financave të IAL-ve

Përvec kërkesave tona, disa cështje të tjera që meritojnë vëmendje

Lëvizja studentore nuk është një përpjekje për të ndryshuar destinacionin e parave publike, në mënyrë që ne thjesht të paguajnë më pak dhe të qëndrojnë nëpër universitete qënuk japin dije të vlefshme për jetën.

Kush e degjeneronlevizjen tone thjesht ne kerkesa financiare, ne ca dysheqe me te mira konviktesh apo vetem ne ulje tarifash, ben nje gabim shume te rende. Ne synojme para se gjithash te ndryshoje menyren sesi planifikohet, programohet dhe realizohet arsimi i larte ne Shqiperi.

Kerkesa per shfuqizimin e ligjit klientelist per arsimin e larte permban ne vetvete perpjekjen dhe rrugen e vetme per te plotesuar 8 kerkesat e panegociueshme tonat. Asnje zgjidhje pjesore apo oferte e pakerkuar nuk do te arrije te shmange studentet nga protesta per te drejtat e tyre. Sistemi i arsimit te larte ne Shqiperi nuk gjendet vetem ne nje krize te thelle financiare si pasoje e dominimit te interesave te ngushta.

Kriza e sistemit universitar, pervecse financiare eshte thellesisht morale. Ajo eshte krize e qeverisjes se universiteteve, dhe vjen si pasoje e keqmenaxhimit dhe sundimit te politikes mbi sistemin arsimor. Kjo krize nuk zgjidhet thjesht dhe vetem duke i hedhur para taksapaguesish problemit. Shfuqizimi i ligjit per arsimin e larte duhet ti hape udhen nje procesi, rojtaret e neserm te te cilit nuk mund te jene ata qe shkaterruan sistemin universitar dje.

Protesta jone ne asnje menyre nuk do te lejohet te perdoret nga pushtetmbajtesit dhe askush tjeter per te goditur, shantazhuar dhe nenshtruar profesoret. Per ne, profesoret jane njera nga dy shtyllat e lirive universitare. Studentet jane shtylla tjeter. Por ama, procesi i vettingut te kerkuar nga ne do te jete absolutisht objektiv, dhe me 0 ndikim politik.