Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

KRYESORE

Bashkëpunimi tregtar/ Shqipëria e angazhuar vetëm në letër, Kosova kërcënon me tarifa si ndaj Serbisë

Politiko 8 Qershor 2019, 08:48

Bashkëpunimi tregtar/ Shqipëria e angazhuar vetëm në

Tani, pas pesë vitesh kur duhet të korrnim rezultatet e vendimeve nga mbledhjet e përbashkëta Shqipëri-Kosovë për bashkëpunim në fushën e tregtisë dhe aspekteve të tjera kombëtare, gjithçka mori kthesë të kundërt 10 ditë më parë, kur grupet e punës në takimin e Tiranës e fokusuan debatin te rikthimi i barrierave të reja tregtare. Në vend të lehtësimeve, është shfaqur një konflikt i ri tregtar përtej përmasave të retorikës politike.

Nëse qeveria e Shqipërisë, deri më datën 1 korrik 2018, nuk heq masat e përkohshme tarifore ndaj importeve të Kosovës, konkretisht ndaj patates, birrës, qepës dhe gjithashtu të lehtësojë pagesat nga tarifa e skanimit dhe Rrugës së Kombit, dhe disa certifikuara fitosanitare, Kosova do t’i kthehet reciprocitetit, duke rritur kostot ndaj eksporteve të Shqipërisë në Kosovë. Zv.kryeministri i Kosovës, Fatmir Limaj, ishte mjaft i acaruar kur tha se ne jemi gati që për 24 orë të plotësojmë të gjitha kërkesat e bizneseve shqiptare për eksport në Kosovë, por pala shqiptare ka 5 vite që po zvarrit bashkëpunimin vetëm në aspektin teorik, pa marrë asnjë masë konkrete.

Berat Rukiqi, kryetari i Dhomës së Tregtisë së Kosovës, tha se prej dhjetë vitesh flitet për pengesat e vëna nga Shqipëria dhe përmirësime nuk ka.

“Në asnjë rast, s’ka pasur asnjë grup interesi që kanë penguar një produkt të Shqipërisë të vijë në Kosovë. Nëse dikush nga Shqipëria ka dashur të hyjë në Kosovë, është favorizuar madje. Në gjithë këta sektorë, ne kemi pasur problem të hymë në Shqipëri. Me shumë telashe, për shkak të fuqisë financiare, ndoshta ka depërtuar birra. Ndonjë produkt i ushqimit, por jo në prezencë pa probleme. Edhe te birra sot flasim për barriera, edhe te mielli”, ka thënë ai.

Të njëjtin shqetësim ndau edhe kryetari i Dhomës së Tregtisë së Tiranës, Nikolin Jaka, i cili pohoi se qeveria e Kosovës ka qenë më e disponueshme për plotësimin e kërkesave të bizneseve shqiptare, ndërsa pala jonë nuk po përparon, ndërsa taksa në Rrugën e Kombit duket se ka rritur më tej kostot për tregtinë ndërmjet dy shteteve të të njëjtit komb.

Sipas të dhënave të publikuara nga Instituti i Statistikave të Kosovës dhe të përpunuara nga “Monitor”, për periudhën janar-prill 2019, Kosova importoi nga Shqipëria mallra me vlerë rreth 66 milionë euro, me rritje 66%, ose 24.5 milionë euro më shumë, në raport me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Në vlerë absolute, Shqipëria ka rritjen e pestë më të lartë të eksporteve, pas Turqisë (+29.6 milionë euro), Greqisë (27 mln euro), Gjermanisë (21.5 mln euro), dhe Maqedonisë (24.7 mln euro). Ndërsa Kosova eksportoi në Shqipëri gati tre herë më pak mallra me vlerë 17 milionë euro, ose 8% më pak se e njëjta periudhë e vitit të kaluar.

Ndërkohë që qeveria shqiptare, nëpërmjet ministres së Financave, Anila Denaj, ka premtuar se do të zgjidhë pakënaqësitë e bizneseve nga Kosova, duke përfshirë edhe tarifat e skanimit dhe ato të Rrugës së Kombit, kompanitë koncesionare pranojnë çdo zgjidhje nëse kompensohen nga buxheti i shtetit.

Shqipëria, afat deri më 1 korrik, ja 6 kushtet që duhet të plotësojmë

Deri më 1 korrik, qeveria duhet të lehtësojë tregtinë me Kosovën sipas angazhimeve që ka marrë në mbledhjet e përbashkëta, ndryshe qeveria e zotit Ramush Haradinaj do të nisë aplikimin e barrierave tregtare të ngjashme me ato të Serbisë.

Së pari, kërkohet që të hiqet barriera për importet me akcizë për birrën e Kosovës. Birra e Kosovës duhet të paguajë akcizë të njëjtë edhe mbi sasinë 200 hektolitër. Sipas legjislacionit doganor shqiptar, përllogaritja e detyrimit të akcizës në rastin e prodhuesit nën 200,000 hektolitër në vit është 15,12 lekë për litër. Në rastin e prodhuesit mbi 200,000 hektolitër në vit, akciza e birrës është 29,82 lekë për litër.

Së dyti, qeveria e Shqipërisë duhet të heqë barrierat tregtare të përkohshme ndaj patateve dhe qepëve që vijnë në tregjet e kësaj nga Kosova. Që në vitin 2012, qeveria e zorit Berisha miratoi masa mbrojtëse shtesë, duke rritur tarifat doganore për pataten dhe qepën nga Kosova në kulmin e sezonit të prodhimit vendas. Masat u aplikuan pasi patatet dhe qepët nga Kosova hynin me kosto më të lira dhe konkurronin prodhimet shqiptare.

Së treti, Shqipëria duhet të heqë masat penguese për sasinë e miellit që futet nga Kosova, si për kufizimet në sasi, si për njohjen e certifikatave që e shoqërojnë.

Së katërti, qeveria e Kosovës ka kërkuar njësimin e certifikatave fitosantirae për produktet e prodhuara në Kosovë që tentojnë të eksportohen në Shqipëri. Sipas një studimi të qendrës shqiptare të eksporteve, një biznesi nga Kosova i kushton një certifikatë fitosanitare në Shqipëri 15 euro, por për eksportin e disa artikujve ushqimorë njëherësh kostoja rritet shumë. Bizneset e Kosovës kërkojnë që certifikata fitosanitare e Kosovës të njihet edhe në Shqipëri.

Së pesti, qeveria e Kosovës ka kërkuar heqjen e tarifës së skanimit për bizneset e Kosovës. Burimet nga Oda e Tregtisë së Kosovës thanë se, kjo tarifë e miratuar nga Parlamenti shqiptar duhet t’i shtrijë efektet vetëm brenda territorit shqiptar dhe nuk duhet të penalizojë mallrat tranzit që janë për në Kosovë. Shpesh, një kamion që ka pesë artikuj të ndryshëm duhet të paguajë mbi 100 euro tarifa skanimi. Kjo tarifë bashkë me pagesat e tjera në Rrugën Kombit e kalon vlerën emalit.

Së gjashti, qeveria e Kosovës i ka kërkuar Shqipërisë të lehtësojë tarifën e pagesës në Rrugën e Kombit për kamionët nga Kosova me 22.5 euro. Berat Rukiqi nga Oda e Ekonomisë së Kosovës, pohoi se, këto tarifa e kanë pozicionuar Shqipërinë si vendin me vështirësitë më të larta pas Serbisë për të eksportuar.

Kosova ka suficit tregtar në Shqipëri në eksportin e patateve dhe Birrës. Sipas të dhënave nga doganat e Kosovës, nga janari 2018 deri në maj 2019, Shqipëria importoi 1,3 milionë euro birrë nga Kosova, ndërsa eksporti në Kosovë ishte vetëm 113 mijë euro nga produkti. Në produktet e birrës, Shqipëria i ka importet 1000 herë më të larta se eksportet. Birra është një nga mallrat më të eksportuara të Kosovës në Shqipëri, aq sa për disa prodhues nga Shqipëria po shndërrohet në një kërcënim serioz.

Gjatë kësaj periudhe u importuan nga Kosova patate me vlerë 1,3 milionë euro, ose 189% më shumë se sa eksportet e patateve tona në Kosovë. Ndërsa në rastin e tregtisë së qepës, për të cilën pala kosovare po ndeshet me barriera, shihet se Shqipëria është suficitare, pasi gjatë periudhës janar 2018-maj 2019, eksportoi në Kosovë qepë me vlerë 132 mijë euro ose 97% më shumë se importet e këtij produkti nga Kosova në Shqipëri.

Produkti me vlerën më të lartë të importit nga Kosova është mielli. Gjatë janar 2018-maj 2019 u importua miell me vlerë 2.3 milionë euro, ndërsa mielli që u eksportua nga Shqipëria në Kosovë po në këtë periudhë kishte vlerën vetëm 111 mijë euro.

Gjatë periudhës janar-prill 2019, sipas të dhënave mbi tregtinë e jashtme me INSTAT, suficiti tregtar i Shqipërisë me Kosovën u zgjerua më tej. Eksportet në Kosovë arritën në 6.7 miliardë lekë, me një rritje prej 52%, kryesisht për shkak të rritjes së eksporteve të naftës dhe hekurit. Ndërsa importet nga Kosova ishin 2.1 miliardë lekë me një rënie 8,3% në raport me 4-mujorin e vitit 2018./ Burimi: Monitor