Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

OP-ED

Bëhuni autorë të fatit tuaj; kundër katër personave që mbajnë peng vendin

Politiko 25 Shtator 2019, 19:48

Bëhuni autorë të fatit tuaj; kundër katër personave

Jozefina Topalli

Ishte viti 1977. Në auditorin A1 të Universitetit po bëhej Olimpiada e Matematikës. Isha e vogël, në klasën e 7, hyra me emocion në atë sallë, më dukej se kohën e kisha kundërshtare. Ajo po më ikte dhe nuk po zgjidhja një ushtrim.

Në fakt i bëra të gjitha. E ndjeva se ia dola.

Kur koha mbaroi i kisha hedhur një sy të fundit. Isha gjithë gëzim. Po ecja shpejt për të shkuar në shtëpi. Të nesërmen në 11 janar të gjithë e dinin se kisha fituar vendin e parë. Kur zilja ra, më tha një mësues: prit pak, ti ke dalë e para, por nuk mund ta japim çmimin.

Kam pritur mbi 40 vjet për të ardhur këtu, kësaj radhe për një çmim në emrin tim dhe ju falenderoj. Para pak ditësh më erdhi një sms e cila më vuri në dijeni se do nderohesha me çmim. Po mbaja në krah fëmijën e sapolindur të vajzës. U çudita. Kur bie nga pushteti nuk të japin çmime. Pastaj thashë, është Universiteti i Shkodrës.

Më vjen mirë që u kujtuat për mua dhe sot jeni në këtë ceremoni prekëse. Punoja shumë. Doja të bëhesha si Mari Kyri. Njëherë nuk zgjidhja dot një problem. S’ia dola gjithë pasditen. Kur rashë me fjet' mora një laps dhe e zgjidha.

Kush mendon se politika ka qenë pasioni im gabohet. Unë jam këtu për shkak të angazhimit 20 vjeçar në politikë. Pasioni im më i madh ka qenë matematika.

Pasioni im pengohet rrugës, siç më ndodh shpesh. Njëlloj, për 10 vite, më hoqën të drejtën për të studiuar. Ky fakt më ndoqi deri në mbarim të sistemit. Kur mbarova Gjimnazin besova se do më jepnin të drejtën të studioja. Im atë më thoshte se na kishin shpall' 'armik të popullit', si mendon se mund të të lenë të studiosh?

Kush mendon se historia s'përsëritet, gabohet. Nëse sot kritikon përsëri 'armik' të shpallin. Mund të të thonë kolaboracioniste. Atëherë nuk e dija se jeta nuk është një rrugë pa aksidente. Unë, jo vetëm që nuk u bëra si Mari Kyri, por gjërat u komplikuan.

Në vend të studimeve fillova tezgjah. Pas 6 muajsh do futesha. Jetoja me pensionin e babait dhe kisha mësuar të punoja me centro etj. Mezi po prisja të merrja rrogën, por kur kaluan gjashtë muaj drejtoresha më tha 'për ty nuk kemi vend pune'.

Dikur, pas dy vitesh, babai i një shoku klase në 8 vjeçare më ndihmoi për te Stacioni i Misrit. Kam punuar tokën.

Në '91 dhashë një konkurs pranimi. Fillova në Tiranë, por më pas u ktheva në Shkodër. Mbaj mend se në ceremoninë e diplomimit kisha vajzën për dore. Kam dështuar për shumë vite, deri sa hyra në Universitet.

Unë kurrë nuk kisha parë në ëndërr të bëhesha kryetare parlamenti, por kurrën e kurrës nuk e besoja se në liri vendi ynë të vuante nga mungesa e përfaqësimit, sepse dikujt i interesonte për të ruajtur karrigen, djegia e mandateve dhe moshyrja në zgjedhje.

Gjërat janë të çuditshme në jetë.

Kur më ofruan të bëhesha deputete, isha 32 vjeçe. Kisha dështuar edhe në ëndrrën time për të dhënë mësim në Matematikë në Fakultetin e Shkencave këtu, sepse vendet po mbylleshin. Isha Kancelare dhe sapo kisha filluar me dhënë mësim të drejtën publike.

Në ’96 më zgjodhën menjëherë kryetare e Komisionit të Ligjeve kur unë kisha krejt pak eksperiencë. Dhe pas një viti, kur dolëm në opozitë, në 1997, më votuan për nënkryetare e Kuvendit. Opozita më mësoi të njoh vendin, njerëzit, problemet e sfidat. Pushteti më dha privilegjin të kontribuoja për liberalizimin e vizave dhe futjen e vendit në NATO.

Kur fitova një eksperiencë të madhe dhe isha më kompetente se vite më parë, më larguan. Kam hyrë në politikë kur koha ishte të kualifikohesha. Më nxorën nga Parlamenti kur kisha kompetencat dhe kualikimet e duhura.

Kam qenë edhe nxënëse me nota shumë të mira dhe nuk duhet të bëja Universitet. Kam qenë edhe armike, edhe përfaqesuese e qytetit tim të dashur. Kam qenë edhe punëtore bujqësie, edhe kryetare e Parlamentit; kam qenë edhe në fund, e kam hipur edhe në majë. Kam gabuar shumë herë. Kam patur maturinë për ta pranuar dhe kam patur kurajon për ta thënë. Por kurrë nuk kam bërë një gabim. Nuk jam dorëzuar kurrë. Kam vrapuar pas besimeve të mia, pa pyetur për pasojat.

Kam qenë e privilegjuar me përfaqësue Shkodrën. Në botë ka shumë qytete të bukura. Për mua Shkodra është më e bukura, më inkluzivja, më e vërteta dhe më e dashura. Dhe e vërteta ka qenë liria ime, liria e qytetit tim. Ndonjëherë edhe nuk ia kam dalë. Por kam gjetur edhe forcën për të falur, shpresën për të bërë gjëra të reja, sigurinë kur kam pasur frikë dhe miqësinë kur kam pasur moskuptim.

Gjatë tre viteve të fundit kam pasur kohë për reflektim. Dhe më shumë kohë për të gëzuar buzëqeshjen, për të reflektuar mbi trishtimin, për të përqafuar më shpesh fëmijët dhe për t'i qëndruar më afër nënës time që nuk lëviz nga shtrati. Nuk të bëjnë të lumtur vetëm duartrokitjet, por gjen veten të lumtur dhe në anonimat.

Dhe sot jam e nderuar që qëndroj para jush në Universitetin e qytetit tim. Falenderoj Rektoratin për fjalët e mira, Senatin e shoqatën Alumni për përzgjedhjen. Unë nuk besoj se kam qenë më e mira. Mendoj se kam një histori ku kam provuar se e verteta është liria ime. Dhe këtë e kam nga qyteti im. Nuk e di nëse në jetë kam bërë zgjedhjet më të mira profesionale, por di të them se po të kthesha pas, mbase do merresha me Teknologjinë e Informacionit. Ia kam këshilluar fëmijëve të mi, do ua sugjeroja, pa dashur t'i imponohesha, çdo gjimnazisti.

Ne po jetojmë në kohën e revolucionit të katërt industrial. Ne jetojmë në sfidat e inteligjencës artificiale. Meqë politika nuk e ka mendjen aty, do iu përsërisja sot si qytetare e Shkodrës. Ne duhet të ndjekim zhvillimet e kohës. Dhe shqiptarët mund t'ia dalin në një fushë ku shumë të rinj të tjerë në botë të privilegjuar do të përtonin dhe nuk do të donin të lodhnin veten.

Unë e di që prindërit tuaj kanë shumë halle e mendime në kokë. Dëgjoj shpesh se ata janë të trishtuar për të ardhmen e fëmijëve të tyre. Dëgjoj çdo ditë që njerëzit ikin. Se shpesh janë buzë dëshpërimit. Dhe kam dhimbje të madhe kur shoh se mbyllen shkolla se fëmijët e prindërit kanë ikur, se rrugicat janë zbrazur dhe qytetet po vazhdojnë të braktisen. Nga gjithë problemet që kalon vendi, boshatisja e vendit më duket gjëja më e rëndë.

Ka vetëm një gabim që ne nuk duhet ta bëjmë asnjëherë: mos të dorëzohemi. Më mirë se studentët askush nuk mund të fillonte një lëvizje kundër katër personave që mbajnë peng vendin. Kur i humbet të gjitha ndihesh i fortë. Është atëherë që frika nuk bën më frikë.

Pas tri dekadave vendi është pa përfaqësim. Ekonomia nuk ecën, nuk ka as qeveri. As opozitë. Ato kanë deformuar demokracinë e brishtë. Ata, ose bëjnë pazare, ose bëjnë shantazhe ndaj njëri tjetrit. Është më mirë të ikin katër shahistë e të rrinë shqiptarët këtu në vendin e tyre. Nëse forcat e vjetra politike nuk reformohen, ka vetëm një zgjidhje një lëvizje të re, një lëvizje për ndryshim.

Dhe mendimi im është te të rinjtë, te ju që e keni zemrën gjithnjë të re: mendo pak, çfarë force e madhe ndodhet brenda jush. Mos e fusni në guackë për të pritur nesër. Mos e shtyni për javën e ardhshme, për muajin e ardhshëm, për vitin e ardhshëm. Çfarë e bën këtë vend të veçantë jeni ju. Dhe mos e harroni këtë. Ata që janë në krye të partive kanë frikë nga ju. Ma besoni mua.

Mos lejoni t'ua heqin fëmijët nga shtëpia e tua çojnë në emigracion.

Mjegulla nuk mundet të na errësojë përjetë shikimin tonë. Ndoshta ndonjë nga të rinjtë këtu do të fillojë lëvizjen për ndryshim e ndoshta nesër do të jetë në Parlament për t'i kthyer Kuvendit e vendit shpresën për ndryshim, ndoshta nuk do të jetë në Kuvend, por do të jetë në bashkinë e vet për t'i dhënë shpresë qytetit; do të jetë në punën e tij për t'i dhënë jetë e perspektivë familjes.

Dhe, si unë në Shqipëri ka me mijëra. Përfytyrojeni. Kur të bashkohemi të gjithë bashkë që vendit t'i kthehet shpresa, të rinjve mundësia për punësim, të moshuarve një pension më dinjitoz, shëndeti e përkujdesja e duhur, dhe në fytyrat e njerëzve të kthehet buzëqeshja, mjaft me dëshpërim.

Bëhuni autorë të fatit tuaj. Jeta juaj është ndërmarrja më e madhe në botë. Jeta është një spektakël i pabesueshëm.

Ju sot më dhatë mundësi të udhëtoj brenda vetes të dashur profesorë e studentë!

*Fjala e mbajtur sot në Universtetn e Shkodrës ku Jozefina Topalli është nderuar me çmimin 'Alumni 2019'