Cilat janë opsionet ushtarake të Trump për një sulm ndaj Iranit?

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka kërcënuar vazhdimisht se Uashingtoni mund të ndërhyjë ushtarakisht në Iran nëse do të ketë një shtypje të dhunshme ndaj demonstruesve gjatë protestave të vazhdueshme.

Të mërkurën, doli në dritë se disa personel janë këshilluar të largohen nga Baza Ajrore Al-Udeid e ushtrisë amerikane në Katar deri të mërkurën në mbrëmje, duke rritur frikën e një sulmi amerikan dhe hakmarrjes së mundshme iraniane, shkruan Al Jazeera. 
Protestat në Iran filluan në fund të dhjetorit 2025 për shkak të përkeqësimit të kushteve ekonomike të Iranit. Megjithatë, që atëherë, ato janë përshkallëzuar në një sfidë më të gjerë ndaj udhëheqjes klerike të vendit, e cila ka qenë në pushtet që nga revolucioni islamik i vitit 1979.

Të martën, Trump përdori mediat sociale për t'u thënë protestuesve në Iran se ndihma ishte "në rrugë", duke nxitur spekulime se ndërhyrja e SHBA-së në vend mund të jetë e afërt.

Por nëse Uashingtoni ndërhyn në Iran, çfarë mundësish ka dhe sa të realizueshme janë ato?

Çfarë ka thënë Trump?
Në një postim në platformën e tij Truth Social të martën, Trump shkroi: “Patriotë iranianë, VAZHDONI PROTESTIMIN, MERRNI NË KONTROLL INSTITUCIONET TUAJA!!! Ruani emrat e vrasësve dhe abuzuesve. Ata do të paguajnë një çmim të lartë. Kam anuluar të gjitha takimet me zyrtarët iranianë derisa të ndalet vrasja e pakuptimtë e protestuesve. NDIHMA ËSHTË RRUGËS. MIGA!!! PRESIDENTI DONALD J. TRUMP”.

“MIGA” i referohet “Bëjeni Iranin të Madh Përsëri” - një lojë fjalësh me sloganin e Trump “Bëjeni Amerikën të Madhe Përsëri”.

Presidenti amerikan nuk dha hollësi se çfarë forme do të merrte kjo “ndihmë”.

Megjithatë, më 2 janar, Trump shkroi në Truth Social se nëse Irani “vret me dhunë protestues paqësorë, siç është zakon i tyre, Shtetet e Bashkuara të Amerikës do t’i shpëtojnë”. Ai shtoi: “Ne jemi të armatosur dhe gati për të filluar.”
Çfarë ka thënë administrata Trump?
Të hënën, Sekretarja e Shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, i tha Fox News se, ndërsa diplomacia mbeti opsioni i parë i Trump për Iranin, ai "nuk ka frikë të përdorë forcën dhe fuqinë vdekjeprurëse të ushtrisë së Shteteve të Bashkuara nëse dhe kur e konsideron të nevojshme".

"Sulmet ajrore do të ishin një nga shumë, shumë opsionet që janë në tryezë për komandantin e përgjithshëm", tha Leavitt. Si president i SHBA-së, Trump është komandanti i përgjithshëm i forcave të armatosura.

"Ai e ka bërë mjaft të qartë se sigurisht nuk dëshiron të shohë njerëz të vriten në rrugët e Teheranit, dhe për fat të keq, kjo është diçka që po e shohim tani."

Duke iu referuar përdorimit të forcës ushtarake nga Trump në Iran, Leavitt tha: "Askush nuk e di këtë më mirë se Irani."

Në qershor 2025, gjatë luftës 12-ditore të Iranit me Izraelin, SHBA-të bombarduan tre vende bërthamore iraniane në Fordow, Natanz dhe Isfahan pas më shumë se një jave sulmesh izraelite në vendet ushtarake dhe bërthamore të Teheranit. Lufta 12-ditore midis Iranit dhe Izraelit zgjati nga 13 qershori deri më 24 qershor.

Megjithatë, situata tani nuk është e njëjtë me atë që ishte në qershor të vitit të kaluar. Prania ushtarake amerikane është zvogëluar që atëherë në Lindjen e Mesme.

Pse është zvogëluar prania ushtarake amerikane?
USS Gerald Ford, aeroplanmbajtësja e Marinës Amerikane dhe anija luftarake më e madhe në botë, u nis nga Norfolk, Virxhinia, më 24 qershor dhe u vendos në Mesdhe pranë Lindjes së Mesme, duke i lejuar Uashingtonit të shfaqë qëndrimin e tij ushtarak në rajon gjatë luftës 12-ditore.

Megjithatë, USS Gerald Ford tani është dërguar në Karaibe si pjesë e Komandës Jugore të SHBA-së (SOUTHCOM) për Operacionin Shtiza Jugore, i cili është duke u ndërtuar në brigjet e Amerikës Latine që nga nëntori.

Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së Pete Hegseth tha se operacioni u nis për të synuar "narko-terroristët" e dyshuar në Amerikën Latine. Sulmet amerikane janë kryer të paktën 30 herë ndaj anijeve venezueliane në Paqësorin lindor dhe Karaibe, të cilat SHBA-të pretendojnë se transportonin drogë, megjithëse nuk kanë dhënë prova për këtë.

Më 3 janar, forcat amerikane rrëmbyen Presidentin Venezuelan Nicolas Maduro, të cilin administrata Trump e përshkruan si narko-terrorist. Ai aktualisht përballet me akuza në lidhje me trafikimin e armëve dhe drogës në Nju Jork.

Do të duheshin rreth 10 ditë që USS Gerald Ford të udhëtonte midis Karaibeve dhe Mesdheut, sipas vlerësimeve në një analizë të tetorit 2025 nga Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS) e kryer para vendosjes së anijes luftarake në Amerikën Latine. Kjo nëse ajo udhëton mesatarisht 20 nyje, që është 37 km/orë.

Bazuar në numrat e CSIS, Ford-it ka të ngjarë t'i duhet edhe një javë për të udhëtuar nga Deti Mesdhe në Gjirin Persik dhe në bregdetin e Iranit. "Më shumë kohë nëse i duhet të kalojë nëpër Suez [për të arritur në Gjirin Persik]", tha Alex Gatopoulos, Redaktor i Mbrojtjes në Al Jazeera.

Megjithatë, ai shtoi: "Nuk mendoj se do ta vendosnin aq afër Iranit. Sepse e sjell brenda rrezes së raketave anti-anije iraniane."

Përveç Ford-it, SHBA-të kanë zhvendosur anijet e grupit të saj të sulmit nga Deti Mesdhe, kryesisht edhe në Detin e Karaibeve. Si rezultat, fuqia sulmuese e SHBA-së në Lindjen e Mesme është aktualisht dukshëm më e vogël se sa ishte në qershor.

Në mars të vitit 2025, një njësi nga sistemet e mbrojtjes ajrore Patriot të SHBA-së u ridislokua nga Koreja e Jugut në zonën e CENTCOM të SHBA-së për të forcuar mbrojtjen raketore në Lindjen e Mesme mes tensioneve në rritje me Iranin dhe rebelët Huthi.

Megjithatë, njësia u kthye në Korenë e Jugut më 30 tetor 2025, për të marrë përmirësime të pajisjeve dhe për të rifilluar rolin e saj në mbrojtjen e Gadishullit Korean.

Çfarë pranie ushtarake ka SHBA-ja në Lindjen e Mesme?
Pavarësisht zhvendosjes së anijeve të saj luftarake, SHBA-ja ende operon një rrjet të gjerë vendesh ushtarake, si të përhershme ashtu edhe të përkohshme, në të paktën 19 vende në Lindjen e Mesme. Kjo ka mbetur e njëjtë midis qershorit dhe tani.

Nga këto, tetë janë baza të përhershme në Bahrein, Egjipt, Irak, Jordani, Kuvajt, Katar, Arabi Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.

Sipas diplomatëve të paidentifikuar të cituar nga agjencia e lajmeve Reuters, disa personel janë udhëzuar të largohen nga Baza Ajrore Al Udeid e ushtrisë amerikane në Katar deri të mërkurën, por nuk është e qartë për çfarë arsye. Al Udeid është baza më e madhe amerikane në Lindjen e Mesme dhe strehon 10,000 trupa. Gjatë luftës 12-ditore, Irani nisi një sulm ndaj bazës Al Udeid.

"Është një ndryshim qëndrimi dhe jo një evakuim i urdhëruar", tha një nga diplomatët për Reuters, duke shtuar se nuk është në dijeni të ndonjë arsyeje specifike për këtë veprim.

Sulmi i Iranit në qershor erdhi pasi bombarduesit amerikanë B-2 hodhën 14 bomba “shkatërruese bunkerësh” në të paktën dy lokacione bërthamore iraniane. SHBA-të ende kanë kapacitetin ushtarak për ta bërë këtë.