Dy opsionet e BE-së për t’u “hakmarrë” ndaj Rusisë, kufiri i çmimit për gazin pritet të sjellë debate

Ndërsa Gazprom shtrëngoi më tej furnizimet në Evropë, Komisioni Evropian u përgjigj duke përshkruar dy instrumente të mundshme për të kufizuar çmimet e shitjes me shumicë të gazit, njëri prej të cilëve do të synonte vetëm Rusinë, sipas një dokumenti të siguruar nga EURACTIV.

Dokumenti do të diskutohet mes përfaqësuesve të BE-27 të mërkurën (7 shtator) dhe do të trajtohet më tej nga ministrat e energjisë të bllokut në një takim të jashtëzakonshëm të premten.

Ai përshkruan "dy instrumente të mundshme" për të kufizuar çmimet e shitjes me shumicë të gazit në rast të ndërprerjeve të mëtejshme, apo edhe një mbyllje të plotë të furnizimeve që vijnë nga Rusia.

E para "do të përfshinte një kufi çmimi për gazin e importuar nga Rusia", ndërsa e dyta do të shihte krijimin e zonave të çmimeve administrative për vendet më të prekura të BE-së, të quajtura "zona të kuqe".

Të dy instrumentet kanë të mirat dhe të këqijat e tyre dhe nuk përjashtojnë njëra-tjetrën. Megjithatë, krijimi i zonave rajonale të çmimeve është më sfidues për t'u zbatuar dhe "do të kërkojë përgatitje të rëndësishme komplekse rregullatore dhe teknike".

Eksperti Thierry Bros ishte kundër idesë së kufirit të çmimit, duke thënë se do të ishte e padobishme kur eksportet e gazit rus në Evropë të bien në zero.

Lidhur me krijimin e zonave të ndryshme të çmimeve, ai beson se ideja ka pak shanse për të gjetur mbështetje midis vendeve të BE-së përveç Gjermanisë.

"Koncepti i një kufiri çmimi midis zonave jeshile dhe të kuqe është për mua që të kthehem në kohët sovjetike. Ky do të jetë një përçarje e madhe e tregut me pak rezultat pozitiv," tha ai.

Opsioni i pare, vendosja e një kufiri çmimi vetëm për gazin rus, duket se gjen më shumë tërheqje në Bruksel, edhe pse ka të ngjarë të përshkallëzojë tensionet me Moskën.

Të premten, Gazprom njoftoi një mbyllje të pacaktuar të gazsjellësit Nord Stream 1 për në Gjermani, zyrtarisht për arsye teknike, duke thelluar vështirësitë e Evropës në sigurimin e karburantit për dimër. Lëvizja erdhi vetëm disa orë pasi vendet e G7 ranë dakord për një kufi të çmimit të naftës ruse.

"Unë besoj fuqimisht se tani është koha për një kufizim të çmimit të gazit të gazsjellësit rus në Evropë," tha të premten Ursula von der Leyen, Presidentja e Komisionit Evropian.

Megjithatë, vendosja e një kufiri të çmimit për gazin rus nuk është pa rrezik, me Moskën që ka gjasa të hakmerret duke mbyllur plotësisht eksportet në Evropë.

BE mund të "parashikojë dhe zbusë ndikimin e një embargoje të plotë" ndaj gazit rus duke "stimuluar masat e reduktimit dhe uljes së kërkesës", duke iu referuar një plani të "gadishmërisë për dimër" të paraqitur nga Komisioni Evropian në korrik, i cili përshkruan një grup masash të mundshme.

Disa vende të BE-së kanë prezantuar gjithashtu kufizime të çmimeve të shitjes me pakicë ose subvencione për të ulur faturat e energjisë së konsumatorit, diçka që dokumenti i Komisionit nuk e trajton në detaje.

Por ata kanë kundërshtarë të ashpër. Nëse zbatohen pa dallim, ato rrezikojnë të shkaktojnë "një spirale të pafundme çmimesh më të larta importi dhe subvencionesh më të larta", paralajmëron Daniel Gros, një ekonomist në Qendrën për Studime të Politikave Evropiane (CEPS) në Bruksel.

Von der Leyen dukej se e pranoi këtë, duke thënë se qeveritë e BE-së mund të heqin disa nga fitimet e papritura që furnizuesit e energjisë elektrike kanë bërë nga kriza e gazit dhe t'i përdorin paratë për të mbështetur qytetarët dhe kompanitë e cenueshme. Ajo do të përshkruajë idetë e Komisionit për masat urgjente të BE-së më 14 shtator.