KE jep “OK” për dhënien e statusit të vendit kandidat për Ukrainën dhe Moldavinë, përjashtohet Gjeorgjia

Komisioni Evropian ka mbështetur Ukrainën dhe Moldavinë që të bëhen kandidatë për anëtarësim në BE.

Por liderët e vendeve të BE-së do të thonë fjalën e fundit në një samit në Bruksel më 23-24 qershor.

Njoftimi u mirëprit nga presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy dhe homologia e tij moldave Maia Sandu.

Shefja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen tha në rastin e Ukrainës se "ne të gjithë e dimë se ukrainasit janë gati të vdesin për perspektivën evropiane, ne duam që ata të jetojnë me ne".

Ajo vlerësoi reformat e paraluftës të vendit për të trajtuar korrupsionin, për të frenuar ndikimin e oligarkëve dhe për të forcuar të drejtat e pakicave, megjithëse vuri në dukje se "ne duam të shohim rezultate në terren".

Theksoi gjithashtu se vendi gëzon një "demokraci shumë të fuqishme parlamentare, presidenciale" dhe se administrata e saj publike e ka mbajtur vendin në këmbë pavarësisht luftës. Ajo vuri në dukje se "Ukraina ka një shoqëri civile shumë të gjallë dhe aktive".

"Për të përfunduar për Ukrainën, ne kemi një mesazh të qartë dhe ai është, po Ukraina meriton perspektivën evropiane, po Ukraina duhet të jetë e mirëpritur si një vend kandidat," u tha ajo gazetarëve.

Statusi kandidat edhe për Moldavinë, jo për Gjeorgjinë

Moldavia gjithashtu ka një themel të fortë për të arritur stabilitetin e institucioneve që garantojnë demokracinë, sundimin e ligjit, të drejtat e njeriut dhe integrimin ekonomik me BE-në, përfundoi Komisioni.

"Me kusht që liderët e vendit të qëndrojnë në kurs, ne besojmë se vendi ka potencialin për të përmbushur kërkesat," tha von der Leyen.

Megjithatë, në rastin e Gjeorgjisë, Komisioni tha se duhet t'i jepet vetëm "perspektiva evropiane", por se duhet të marrë statusin e kandidatit vetëm pasi të jenë adresuar një sërë përparësish.

"Është një hap i madh përpara për Gjeorgjinë për të marrë perspektivën evropiane, kjo është një arritje e madhe dhe dera është e hapur," theksoi kreu i Komisionit. "Tani i takon Gjeorgjisë që të ndërmarrë hapat e nevojshëm", i cili "përcakton gjithashtu, natyrisht, kornizën kohore".

"Sa më shpejt të jepni, aq më shpejt do të ketë përparim," tha von der Leyen.

'Vendim historik' për Ukrainën

Zelenskyy e përshkroi si një "vendim historik".

"Është hapi i parë në rrugën e anëtarësimit në BE që me siguri do ta afrojë fitoren tonë," shkroi ai gjithashtu, duke shtuar se tani pret "një rezultat pozitiv" në nivel të Këshillit Evropian.

Sandu tha se rekomandimi i Komisionit dërgon një "sinjal të fortë mbështetjeje për Moldavinë dhe qytetarët tanë", duke u zotuar se vendi do të "punojë fort" për të ndërmarrë reformat shtesë të kërkuara dhe se ata tani "mbesin në mbështetjen e Këshillit të BE".

Franca, Gjermania dhe Italia gjithashtu mbështesin Ukrainën

Ai vjen një ditë pasi udhëheqësit e tre shteteve më të mëdha anëtare të bllokut – Franca, Gjermania dhe Italia – bënë udhëtimin e tyre të parë të shumëpritur në Kiev dhe deklaruan qartë mbështetjen e tyre për ofertën e Ukrainës.

Emmanuel Macron i Francës këmbënguli se do të ofronte "një gjest të fortë, të shpejtë dhe të pritur shprese dhe qartësie që duam t'i dërgojmë Ukrainës dhe popullit të saj", ndërsa gjermani Olaf Scholz deklaroi se "Ukraina i përket familjes evropiane".

Ata theksuan megjithatë se do të kishte kushte dhe se vendi i shkatërruar nga lufta nuk do të merrte trajtim preferencial ndaj qarqeve të tjera që kanë qenë në negociata për t'u bashkuar me bllokun 27-vendesh prej vitesh.

Çdo vend që dëshiron të anëtarësohet në BE duhet të përmbushë atë që njihet si "kriteret e Kopenhagës" për një ekonomi tregu funksionale, një demokraci të qëndrueshme dhe sundim të ligjit, si dhe pranimin e të gjithë legjislacionit të BE-së, duke përfshirë edhe euron. Këto zakonisht kërkojnë që vendi kandidat të ndërmarrë një sërë reformash.

Lufta në Ukrainë

Pushtimi rus i Ukrainës, për të cilin Moska tha se ishte pjesërisht i motivuar nga Perëndimi duke shkelur në dukje atë që ajo thotë se është sfera e tij e ndikimit, ka rezultuar mbrapsht duke çuar në një mori vendesh që kërkojnë t'i bashkohen BE-së dhe aleancës ushtarake të NATO-s.

Ukraina shpalli dëshirën e saj për t'u bashkuar me BE-në vetëm katër ditë pasi Rusia nisi sulmin e saj më 24 shkurt. Kievi plotësoi të gjitha dokumentet e nevojshme dhe të gjata në një muaj të vetëm pasi e mori atë më 8 prill gjatë një vizite në kryeqytetin ukrainas nga presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen.

Moldavia dhe Gjeorgjia gjithashtu kanë paraqitur zyrtarisht kërkesat e tyre për t'u bashkuar me bllokun. I pyetur për perspektivat e vendit gjatë një vizite në Moldavi të mërkurën, Macron, i cili mban presidencën e rradhës të BE-së për dy javë të tjera, tha se "shpresa e tij është që ne të mund t'i dërgojmë një mesazh pozitiv kësaj kërkese".

Ai gjithashtu theksoi se "Moldavia nuk duhet të shkëputet nga Ukraina", duke sugjeruar se përgjigja nga BE për të dy vendet do të ishte e njëjtë.

Pse Këshilli i BE-së po anon pro Ukrainës

Ukraina mund të llogarisë në vendet baltike, të cilat të gjithë kanë deklaruar pa mëdyshje se vendi i përket BE-së. Por disa vende të tjera, veçanërisht ato me lidhje të ngushta me Ballkanin Perëndimor, mund të kërkojnë kushte të forta për të lehtësuar kritikat e mundshme ndaj favorizimeve.

Macron theksoi nga Kievi se ai, së bashku me Scholz dhe kryeministrin italian Mario Draghi, "do të duhet të ndërtojnë së bashku unanimitetin e 27" përpara samitit të Këshillit të BE javën e ardhshme.

Statusi i kandidatit jo vetëm që mund të ndihmojë Ukrainën të rindërtohet pas luftës dhe të forcojë institucionet e saj, sepse ai "mund të bëjë më shumë gjasa që paratë e rimëkëmbjes të shpenzohen mirë", por "madje mund të jetë një katalizator për reformat e BE", tha ai në një shënim mbi e enjte.

"Proceset e vendimmarrjes duhet të bëhen më të lehta dhe BE duhet të largohet nga unanimiteti në fushat kritike," shtoi ai.

Burimi: Euronews