OBSH me mision të ri për origjinën e Covid-19, Kina kërkon konsensus: T'i përmbahen politizimit

Vazhdojnë hetimet dhe kërkimet lidhur me origjinën e virusit Covid-19 që pushtoi gjithë botën në një periudhë shumë të shkurtër kohore. E teksa ka mjaft teori konspirative për këtë çështje, Kina është duke shqyrtuar një propozim të Organizatës Botërore të Shëndetësisë për kërkime të reja lidhur me origjinën e Covid-19, një ditë pasi Kombet e Bashkuara sinjalizuan se procesi po ecte përpara në një fazë të dytë të hetimit.

Sipas gazetës South china Morning Post, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme Zhao Lijian tha të premten se propozimi po konsiderohej nga ekspertët kinezë dhe se kërkimi i mëtejshëm mbi "gjurmimin e origjinës globale" duhej të vendosej përmes konsensusit.

“Të gjurmosh origjinën është një çështje shkencore. Të gjitha palët duhet të respektojnë mendimin e shkencëtarëve dhe të përmbahen nga politizimi i gjurmimit të origjinës", tha Zhao në përgjigje të një pyetje në një konferencë të rregullt.

Kjo vjen pasi shefi i OBSH-së Tedros Adhanom Ghebreyesus tha të enjten se marrja e aksesit në të dhëna të papërpunuara ishte një "sfidë" për një mision të drejtuar nga OBSH në Kinë në fillim të këtij viti.

"Tani ne kemi hartuar fazën e dytë të studimit dhe ne po kërkojmë që Kina të jetë transparente, e hapur dhe të bashkëpunojë, veçanërisht në lidhje me informacionin, të dhënat e papërpunuara që ne kërkojmë në ditët e para të pandemisë," tha Tedros.

Propozimi i OBSH-së përfshin pesë fusha të hetimit të mëtejshëm, sipas një deklarate nga Tedros, dhe lë hapur mundësinë për kërkime si në Kinë dhe gjetkë - siç rekomandohej në raportin e fazës së parë. Ai përfshin kërkime në: njerëzit, kafshët dhe mjediset e përfshira në bujqësinë dhe tregtinë e kafshëve të egra; tregjet e kafshëve në dhe përreth Ëuhan; zonat me shenjat më të hershme të qarkullimit të virusit ose ku viruset e lidhura janë gjetur te kafshët; dhe gjurmimi dhe analiza gjenetike shtesë. Propozimi gjithashtu kërkon "auditime të laboratorëve dhe institucioneve kërkimore përkatëse që veprojnë në fushën e rasteve fillestare njerëzore të identifikuara në dhjetor 2019".

OBSH tha se kishte ndarë propozimin e saj për studimin e fazës dy me vendet anëtare në fillim të kësaj jave. Presioni për OBSH për të vazhduar hetimin e saj të origjinës është rritur në javët e fundit, duke kërkuar që puna të vazhdojë pas përfundimit të diskutueshëm të misionit të fazës një në shkurt.

Shtatëmbëdhjetë shkencëtarë ndërkombëtarë morën pjesë në misionin katër-javor në terren në qytetin kinez të Ëuhan, ku virusi u identifikua për herë të parë. Gjetjet e tyre, bazuar në një përmbledhje të hulumtimeve nga shkencëtarët kinezë, janë kritikuar nga një numër vendesh përfshirë SH.B.A., Britania, Japonia dhe Koreja e Jugut, për shqetësimet në lidhje me transparencën e të dhënave.

Një çështje në zemër të diskutimeve është teoria se koronavirusi mund të ishte arratisur nga një laborator i Ëuhan që studion viruse të ngjashme. Teoria është konsideruar si "absurde" nga Kina, dhe ekipi i OBSH-së gjatë misionit të fazës së parë, e konsideroi atë "jashtëzakonisht të pamundur".

Por të enjten Tedros nënvizoi qëndrimin e tij se teoria ishte përjashtuar para kohe dhe do të duhet të hulumtohet më tej, duke vërejtur se në përvojën e tij "aksidentet laboratorike ndodhin ... është e zakonshme". Sara Davies, një profesore e marrëdhënieve ndërkombëtare në Universitetin Griffith të Australisë, tha se komentet e Tedros vijnë ndërsa vrulli po ndërtohet rreth një hetimi, të mbështetur nga një thirrje e presidentit.

"Tedros po i përgjigjet udhëzimeve shumë të qarta nga administrata amerikane, por edhe të tjerët, se duhet të bëhet më shumë dhe se për legjitimitetin e OBSH-së duhet të tregojë se mbështet një hetim më të fuqishëm", tha ajo, duke theksuar se hapi tjetër mund të jetë kthimi i propozimit në një "term reference" që përcakton një plan konkret për kërkime të mëtejshme.

Sidoqoftë, OBSH "mund të jetë i gatshëm të largohet nëse nuk mund ta arrijë si duhet këtë herë", tha ajo për negociatat për hyrje me Kinën. "Shumë kinezë besojnë se virusi erdhi nga Shtetet e Bashkuara, kështu që nëse OBSH nuk shkon në Shtetet e Bashkuara për të bërë një hetim, pala kineze nuk do të jetë e kënaqur. Pra, duket si një bllokim i vërtetë," tha Wu.

Drejtori i programit të urgjencave shëndetësore të OBSH-së Mike Ryan tregoi se kërkime të mëtejshme do të përfshinin shkencëtarë shtesë dhe OBSH do të kërkonte të ndërtonte një "qasje më zyrtare dhe të standardizuar dhe kolektive për studimet e origjinës".