Profil/ Kush është kryeministrja e re e Francës, sfidat që e presin

Politikania e qendrës Elisabeth Borne u emërua dje kryeministre e re e Francës, duke u bërë gruaja e dytë që mban këtë post në vend.

Borne, 61 vjeç, e cila ishte ministre e punës në qeverinë e mëparshme, pason Jean Castex, i cili dha dorëheqjen.

“Ekologjia, shëndetësia, arsimi, punësimi i plotë, ringjallja demokratike, Evropa dhe siguria, së bashku, me qeverinë e re, ne do të vazhdojmë të veprojmë pa u lodhur për popullin francez”, tha presidenti francez Emmanuel Macron menjëherë pas emërimit të Borne.

Kjo vjen pasi Macron u rizgjodh si president francez muajin e kaluar, duke mposhtur kandidaten e ekstremit të djathtë Marine Le Pen në një balotazh.

Franca do të mbajë zgjedhjet parlamentare në qershor.

Kush është Elisabeth Borne?

Borne foli menjëherë pas emërimit të saj, duke vënë në dukje emocionet që ndjeu kur u zgjodh për postin më të lartë që një grua ka mbajtur ndonjëherë në lidershipin politik francez.

“Do të doja t'ua dedikoja këtë nominim të gjitha vajzave të vogla duke u thënë atyre ‘Shkoni pas ëndrrave tuaja!’ Asgjë nuk duhet ta ndalojë luftën për vendin e gruas në shoqërinë tonë,” tha ajo.

Borne është gruaja e dytë që mban postin e kryeministres në vend pas Edith Cresson, e cila shërbeu nga viti 1991 deri në 1992 nën presidentin socialist Francois Mitterrand.

Si ministre e Punës që nga viti 2020, Borne zbatoi ndryshime që e bënë më të vështirë për të papunët marrjen e përfitimeve dhe uli pagesat mujore për disa të papunë, duke nxitur kritika nga sindikatat e punëtorëve dhe nga e majta.

Në vitin 2018, si ministre e transportit, Borne u përball me një grevë të madhe nga kompania hekurudhore SNCF kundër planeve për të hapur rrjetin e trenave ndaj konkurrencës dhe për t'i dhënë fund të drejtës së punonjësve të sapopunësuar për të mbajtur punë dhe përfitime për jetën. Ajo në fund arriti të miratojë projektligjin.

Borne ishte në fillimet e karrierës së saj pranë të majtës tradicionale. Ajo punoi veçanërisht si shefe e stafit të politikanes socialiste Ségolène Royal, dhe më pas si ministre e ekologjisë nën Presidentin Francois Hollande.

Borne më pas u bë CEO në vitin 2015 i kompanisë shtetërore të transportit RATP, e cila operon metronë e Parisit.

Ajo iu bashkua partisë qendrore të Macron në 2017. Ajo ishte fillimisht ministre e transportit dhe më pas ministre e tranzicionit ekologjik në qeverinë e parë të Macron.

Në fjalimin e saj në Matignon, Borne ia kushtoi takimin e saj "të gjitha vajzave të vogla" dhe i ftoi ato të "ndjekin ëndrrat e tyre".

“Asgjë nuk duhet ta ngadalësojë luftën për pozicionin e gruas në shoqërinë tonë”, shtoi ajo.

Pse dha dorëheqjen Castex?

Castex dha dorëheqjen në një lëvizje të pritshme pas rizgjedhjes së Macron muajin e kaluar. Në Francë, është e zakonshme që presidentët të kenë më shumë se një kryeministër gjatë mandatit të tyre.

Castex tha të hënën se ai "do të vazhdojë t'i shërbejë vendit" por "do të bëjë një hap mënjanë duke u larguar nga politika kombëtare".

Çfarë do të trajtojë fillimisht Borne?

Misioni i parë do të jetë të sigurohet që partia qendrore e Macron dhe aleatët e saj të ecin mirë në zgjedhjet parlamentare të Francës në qershor.

Votimi, i planifikuar për dy raunde, do të përcaktojë se cili grup do të mbajë shumicën e vendeve në Asamblenë Kombëtare, e cila ka fjalën e fundit mbi Senatin në procesin ligjbërës të Francës.

Macron premtoi gjithashtu një projekt-ligj që adreson koston në rritje të jetesës në Francë, ku çmimet e ushqimit dhe energjisë janë duke u rritur. Ai do të përgatitet nga qeveria e tij e re dhe pritet të prezantohet menjëherë pas zgjedhjeve parlamentare.

Nëse partia e Macron fiton shumicën në Kuvend, Borne do të duhet të sigurojë që ndryshimet e pensioneve të premtuara nga presidenti të vihen në ligj, duke përfshirë rritjen e moshës minimale të daljes në pension nga 62 në 65 vjeç.

Ndryshimet e propozuara janë kritikuar nga punëtorët, sindikatat dhe votuesit e majtë.

Macron premtoi gjithashtu se kryeministri i ri do të jetë drejtpërdrejt në krye të "planifikimit të gjelbër", duke kërkuar të përshpejtojë zbatimin e politikave të lidhura me klimën nga Franca. Macron u zotua të shkojë "dy herë më shpejt" në mandatin e tij të dytë për të frenuar emetimet e gazeve serrë.

Burimi: Euronews