Pse Lituania është e polarizuar për luftën e Rusisë në Ukrainë

Pushtimi ushtarak rus i Ukrainës ka tërhequr sanksione të ashpra nga e gjithë Evropa. Por jo në të gjitha anët.

Në shumë vende fqinje me Rusinë, veçanërisht ato që dikur ishin pjesë e BRSS, një pakicë e vogël e kryesisht folësve rusë kanë dalë në mbështetje të pushtimit dhe kanë mbrojtur qëllimet e Putinit.

Një shembull është shteti i vogël baltik i Lituanisë, i cili kufizohet me enklavën ruse të Kaliningradit.

Deri në 15% të popullsisë së Lituanisë janë rusishtfolës, sipas Këshillit të Kërkimit të Lituanisë, dhe rusët përbëjnë komunitetin e dytë më të madh kombëtar në Lituani.

Sipas një studimi të kryer rezultoi se, 54% e qytetarëve që gjuhën e parë kanë rusishten thanë se politikat e Rusisë janë një përgjigje adekuate ndaj veprimeve të SHBA dhe NATO-s të drejtuara kundër saj.

Nga ana tjetër, 48% thanë se mendonin se Krimea, të cilën Moska e aneksoi nga Ukraina në 2014, i përkiste ligjërisht Rusisë.

Dr Margarita Šešelgyte, drejtore e marrëdhënieve ndërkombëtare dhe shkencave politike në Universitetin e Vilnius, tha se shumë nga komuniteti rusisht-folës janë të shqetësuar për iniciativat e udhëhequra nga qeveria për të riemërtuar Teatrin e Dramës Ruse të Lituanisë në Vilnius, për shkak të luftës në Ukrainë, si dhe për çmontimin e statujave sovjetike.

Rusisht folësit shikohen gjithnjë e më shumë nga lituanezët me dyshim, sipas Šešelgyte.

"Ka disa stereotipe mbizotëruese që shkaktojnë mungesë besimi," tha ajo, duke përmendur se si synimet e folësve rusë për t'u bashkuar me ushtrinë lituaneze ishin përballur me dyshim dhe armiqësi në debatet publike.

Sipas Šešelgyte, mbështetja për Rusinë dhe Putinin është "mjaft e lartë" në shkollat ​​rusishtfolëse të Lituanisë. Ajo vuri në dukje faktin se shumë mësues brenda shkollave ishin rusë, krahas përdorimit të gjuhës ruse që "ndihmon në ndërtimin e një identiteti se kush janë ata".

"Shkollat ​​janë vende ku propaganda dhe dezinformata ruse ende arrin segmentin më të ri të shoqërisë," tha Sheshelgyte.

Aktualisht ka 48 shkolla ruse në Lituani, ku mësojnë rreth 14,000 nxënës çdo vit. Në një përpjekje për të kufizuar ndikimin e Rusisë, Lituania ndaloi kanalet televizive ruse dhe bjelloruse në vitin 2022 dhe bllokoi shumë media ruse të lajmeve në internet.

Megjithatë, Šešelgyte tha se situata në Lituani nuk ishte "aq e keqe sa në shtetet e tjera baltike", ku ka pakica të mëdha rusishtfolëse. Një arsye, pretendon ajo, është se rusishtfolësit e Lituanisë janë të integruar mirë.

Rusisht folësit në Letoni dhe Estoni, ku ata përbëjnë afërsisht 25 për qind të popullsisë, janë përballur prej kohësh me vështirësi politike dhe sociale që nga pavarësia e tyre nga BRSS në 1991.

Një numër i konsiderueshëm nuk kanë marrë ende shtetësinë, që do të thotë se ata nuk janë në gjendje të votojnë ose të mbajnë poste në nivel kombëtar ose në parlamentin evropian.

"Lufta nuk lejon një zonë gri"

Šešelgyte tha se gjërat për pakicën rusisht-folëse të Lituanisë po "bëheshin më mirë" ndërsa brezat ndryshuan, pavarësisht nga problemet që rrethonin luftën.

Lituania është një nga mbështetësit më aktivë dhe më të zëshëm globalë të Ukrainës. Rreth 50% e lituanezëve kanë dhuruar para ose kanë gjetur mënyra të tjera për të ndihmuar Ukrainën, sipas një sondazhi.

Kjo klimë e përgjithshme, tha Šešelgyte, po i shtynte lituanezët rusishtfolës të mos pajtoheshin me luftën.

"Në luftë, nuk ka vend për zonën gri," tha ajo. "Ajo është ose e bardhë ose e zezë dhe ju duhet të merrni njërën anë."

Këto përpjekje janë mbështetur gjithashtu nga një mesazh efektiv i qeverisë që i ka larguar rusishtfolësit e Lituanisë nga konflikti përtej kufijve të tyre.

Burimi: Euronews