Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

OP-ED

Dinjitet apo jetë: nga duhet t’ia mbajmë?

Politiko 10 Maj 2020, 11:32

nga Virgilius

Ka të ngjarë se shumëkujt që mund të rastisë e t’i lexojë këto radhë t’i duket një absurditet dilema që shtrojmë në krye të këtij shkrimi. Dhe jo pa të drejtë; edhe mua, para pak kohësh, as që do të më kishte shkuar ndër mend ta shtroja këtë pyetje, të paktën jo në këtë formë. Afërmendsh në situata të kësillojshme, kur trusnia e mbijetesës është më e fortë se gjithçka tjetër, jeta merr përparësi dhe shumëzon me zero çdo gjë. Bukur fort! Jeta jonë, e të afërmve tanë, jeta e çdo qenieje njerëzore në përgjithësi është e vyer dhe mjaft e rëndësishme, por, jo gjithçka!

Para disa kohësh në të përditshmen e njohur të gadishullit të Apenineve “Corriere della Sera” u botua një shkrim i kryetarit të parlamentit gjerman Wolfgang Schäuble, i cili, duke shtjelluar temën e luftës kundër koronavirusit dhe masat e marra nga qeveritë e vendeve europiane, e konsideronte “një gabim absolut dhënien përparësi ruajtjes së jetëve njerëzore”, duke qenë se, sipas tij, ajo që ka peshë e vlerë është “dinjiteti” i qenies njerëzore, garancia që duhet të ofrojnë qeveritë e zgjedhura në mënyrë demokratike për ta gëzuar atë pa cenuar të drejtat themelore; pa qenë nevoja t’i rendisim këtu se tanimë i dinë edhe nxënësit e shkollave ashtu siç presupozohet ta kenë mësuar e dinë edhe tabelën e shumëzimit.

Sigurisht, nuk është e thënë të jesh në një mendje me Schäuble’n dhe as me mua që e sjell këtu mendimin e tij. Por sado kontrovers të duket në pamje të parë ky gjykim, po ta këqyrësh më nga afër e, ç’është më e rëndësishme, ta bluash sadopak, do të vësh re se e ka një thelb racional. Dhe pikërisht ky thelb shërben për të kumbuar si një këmbanë që paralajmëron për një rrezik, hipotetik ose jo (sic!) që mbartin me vete situata të këtilla dhe masat e jashtëzakonshme që i shoqërojnë ato, për të mirë ose për të keq. Nënshtresat e thënies së politikanit gjerman janë më të thella dhe më elokuente nga ç’mund të ngjajnë nga një vështrim i hedhur përciptazi, siç na qëllon të bëjmë shpesh, dhe me të drejtë, me deklarata politikanësh që flasin atëherë kur duhet heshtur dhe e kyçin gojën atëherë kur duhet të flasin. Ajo që ai nuk e shpreh në mënyrë eksplicite, por që lexohet qartë mes rreshtash është se, vdekja nuk është gjëja më e keqe që mund t’i ndodhë një njeriu, atëherë kur jeta nuk është në gjendje t’i ofrojë më shumë se beneficin e marrjes frymë, pra të të vegjetuarit. Dhe arsyetimi nuk mbaron këtu! Kur njerëzit për të cilët ai ka votuar dhe i ka zgjedhur ta qeverisin falë atij sistemi që quhet demokraci përfaqësuese nuk janë në gjendje t’i ofrojnë punë, atëherë jeta e tij nuk ka dinjitet. Dhe ultima ratio, kur qeveritarët e zgjedhur përmes asaj që quhet votë e lirë i njohin të drejtë vetes që në emër të jetës ta privojnë nga liria, atëherë atij nuk i mbetet hiçgjë.

Ma merr mendja se Schäuble, ashtu si shkruesi i këtyre radhëve, e ka shkuar një pjesë të jetës, rininë, nën diktaturë. Kushdo që e ka përjetuar e di mjaft mirë se diktaturat totalitariste ta njohin me pashë të drejtën e jetesës – “Njeriu është kapitali më i çmuar!”, a ka slogan më ironik se ky! – por, kurrsesi, të jetosh me dinjitet e i lirë. Këto të fundit njeriu ishte i shtrënguar t’i flijonte në lterin e jetës me çdo çmim! Pra, në fund të këtyre radhëve, më lejoni ta shtroj edhe një herë dikotominë e kreut: Dinjitet apo jetë: nga t’ia mbajmë!