Flash News

OP-ED

E fituam Kosovën si klintonianë dhe po 'e humbim' si trumpianë

E fituam Kosovën si klintonianë dhe po 'e humbim' si

Alfred Lela

Ka një gjë të paqartë në emblemën e Kosovës, prej rreth dy vitesh, por edhe tej kësaj mjegulle mund të shohësh qartë fokusin kombëtar të shpërqendruar dhe rrugën e humbur shtigjeve të hutisë politike.

Dy janë ngecjet dhe keqkuptimet ndër aktorët e klasës politike kosovare për momentin: për çështjet kombëtare mund të merren vendime pa konsensus kombëtar dhe, politika amerikane është si shqiptarja, nuk ka strategji, por taktika. Edhe pse kjo e fundit po realizohet përgjysmë në administratën Trump, e cila ka shënuar disa exite nga strategjitë e trashëguara amerikane, gabim është sërish të shpresosh te kalimtarja e një shteti si Amerika që është ndërtuar për të përjetshmen (qoftë edhe me iluzionin e kësaj). Një president ‘eksperimental’, që nuk i dëgjon këshilltarët dhe ministrat e tij (sa herë e ka ‘pushuar nga puna’ Fauçin) dhe që i shkarkon sapo i dalin nga rreshti, ai emëroi Richard Grenell si Ambasador në Berlin, kryeqytetin e aleatit dhe vendit më të rëndësishëm në Europë.

I dërguari i Trump nuk u prit kurrë mirë në Berlin dhe e thelloi skizmën mes dy vendeve. Më vonë Presidenti e emëroi si emisar të posaçëm për dialogun Serbi-Kosovë dhe shef të shërbimeve inteligjente amerikane. Merita më e  madhe e Grenell, sipas gjermanes ‘Der Spiegel’, është kontributit i tij si komentator në Fox News, kanal që Trump e ndjek, dhe tonet laudatore për politikat e Presidentit.

Mbërritja e Grenell si emisar për bisedimet mes Prishtinës dhe Beogradit nuk mund të kishte ndodhur në një moment më të keq. Elitat politike të Kosovës janë janë bërë pike e pesë duke u fragmentarizuar sa nga orekset dhe zemëratat e aktorëve politikë të dalë nga lufta çlirimtare, sa nga mbingopja e elektoratit. Vendi është futur në bllokim që prej një muaji, kur në një akt të paprecedentë, në mes të krizës pandemike, Parlamenti u mblodh për t’i hequr besimin kryeministrit të ri, dalë nga një koalicion i VV me LDK, Albin Kurtit.

Te profili politik i këtij të fundit dhe te perceptimi si anti-amerikan, duket se është lidhur edhe kali i betejës së kundërshtarëve politikë, të cilët fusin te ky anti-amerikanizëm edhe vendimin e Kurtit për ta hequr vetëm pjesërisht taksën me Serbinë duke shkuar kundër porosisë së Grenell dhe Trump. Këmbëngulja e Trump për ‘ngritjen e traut kosovar’ ngjan paradoksale dhe hipokrite kur në izolacionizmin tipik të tij ai është shndërruar në president të tarifave të larta dhe trarëve të ulur, por kjo nuk është çështja këtu.

Madje edhe vetë kufijtë dhe ndryshimi i tyre mund të mos jetë fare çështja kryesore. Ajo që përbën një ndryshim aksial në Kosovë është shpërqendrimi i elitës politike kosovare, mëdyshja për një drejtim të ndjekur deri më tash dhe i cili ka pasur qartësisht nota klintoniane dhe bushiane. Këta dy presidentë kanë qenë vendimtarë për fatin e ish-provincës jugosllave, duke e kthyer atë në republikë të pavarur me Serbinë si fqinj dhe jo si tutor.

Duke pasqyruar një linjë të mugët, një mungesë busulle, një pakt që me gjasë i përket prapaskenës, ata që e fituan luftën përkrah Klintonit dhe për shkak të tij, ata që e fituan pavarësinë në krah të Bushit dhe për shkak të tij, kanë hyrë një një stinë recklessness (çarturie), një term që mund të përdoret për të përshkruar politikën e adminstratës Trump në raport me aleatët. E cila është një exit nga tradita Republikane e Reganit dhe Bushëve, dhe aq më shumë nga e Bill Klintonit (Demokrate apo e Rrugës së tretë).

Me këtë zhvendosje të aksit të politikave globale, ndoshta bota amerikane nuk kthehet më në klintonizëm, por e sigurt është se presidenca e Trump do të shihet vetëm si eksperiment që nuk duhet ndjekur. Nëse Kosovës i mbetet një gabim, në hartë dhe sidomos në busull, si pasojë e padijes së aktorëve politikë për t’a lexuar këtë shenjë, amatorizmi i tyre mund të harrohet, por kalimi i Kosovës nga shpresa klintoniane në çoroditjen trumpiane, asnjëherë.

Të fundit