E Shpjeguar/ “Shënimet e Javës”, çfarë tha sot Rama, dhe ku ‘rrejti si derr’

Politiko.al

Edi Rama, në ‘Shënimet e javës’, si çdo të diel, ka paketuar në mënyrën e tij javën politike, duke folur si përherë vetëm nga pozicione që e bëjnë atë dhe qeverinë e tij të duket mirë. Asnjë fjalë për qëndrimin gjerman dhe të PPE në raportin e Parlamentit europian, dhe as për IBAR (Interim Benchmark Assesment Report) që vlerëson progresin e Shqipërisë në procesin e integrimit në BE.

E ka nisur me ekonominë, me qasjen e zakonshme, ka skandale, por ka edhe punë, duke paketuar grimca të së vërtetës me mjegullnajë gënjeshtrash dhe me projeksione optimist-maksimaliste.

Ka një teknikë të njohur në komunikimin politik: merr një fakt të vërtetë, shto një interpretim optimist dhe në fund shpall një përfundim maksimalist. Deklarimet e fundit të Kryeministrit për ekonominë dhe për lirinë në Shqipëri ndjekin pikërisht këtë logjikë.

Ekonomia: e vërteta që zgjatet më shumë se duhet

Çfarë thotë Rama: Shqipëria vazhdon me një ritëm të qëndrueshëm rritje ekonomike, duke u pozicionuar ndër vendet me performancën më të lartë për vitet në vijim, sipas parashikimeve të institucioneve financiare ndërkombëtare. Në Shqipërinë 2030 pritet një rritje prej rreth 32%  e Prodhimit të Përgjithshëm Kombëtar, çka na vendos në grupin kryesor të ekonomive me rritjen më të qëndrueshme, por edhe më të lartë gjithmonë sipas atyre organizmave, jo sipas thjeshtë qeverisë shqiptare.

Po, Shqipëria ka një rritje të qëndrueshme ekonomike. Institucionet financiare ndërkombëtare projektojnë ritme rreth 3–4% në vit. Kjo është solide për një vend europian dhe e mjaftueshme për të shmangur stagnimin (ngecjen).

Por këtu fillon rrëshqitja drejt së pavërtetës, duke përdour elemente të së vërtetës. Shifra e “32% deri në 2030” nuk është një parashikim i veçantë, as një sukses i jashtëzakonshëm, por thjesht efekti i mbledhur i rritjes modeste në disa vite. Me fjalë të tjera: Një përllogaritje aritmetike, e paketuar si arritje strategjike dhe e parfumuar me edramizëm.

Më tej, ideja se Shqipëria po pozicionohet ndër ekonomitë “me performancën më të lartë” nuk qëndron në krahasim global. Rritje 3–4% është e mirë për rajonin, por mesatare në botë. Ekonomitë në zhvillim, që konsiderohen dinamike, rriten ndjeshëm më shpejt.

Freedom House: raporti që lexohet vetëm nga njëra anë

Edhe këtu kemi të njëjtin model. Duke iu referuar një raporti të fundit nga Freedom House, Rama thotë: Shqipëria mori një vlerësim pozitiv nga raporti i mirënjohur i Freedom House, i cili është një raport ndërkombëtar për lirinë në botë – Liria në botë 2026, ishte raporti i këtij viti.

Dhe është një zhvillim që ia vlen të përmendet, edhe pse unë të gjitha raportet, përveç atij të Komisionit Europian, të cilin e marr 100 % të mirëqenë, i marr me një farë rezerve, pasi bazohen në metodologji dhe në rrugë anketimi, që jo gjithmonë janë të qëndrueshme.

Gjithsesi, ky është një ndër ato raporte që meriton vëmendje dhe i cili respektohet përgjithësisht. Kështu që, sipas këtij raporti, vendi ynë ka shënuar, jo vetëm një përmirësim në raport me më parë, por është renditur si vendi më i vlerësuar në rajon për shkallën e lirisë. Dhe ky rezultat na vendos në krye, përpara Malit të Zi, Maqedonisë së Veriut, Kosovës dhe Serbisë, duke reflektuar edhe një progres në raport me rajonin.

Raporti i Freedom House meriton vëmendje. Shqipëria nuk është në rënie të lirive, dhe në disa tregues ka përmirësime. Por raporti nuk thotë atë që pretendohet.

Shqipëria vijon të klasifikohet si “pjesërisht e lirë”. Kjo do të thotë një sistem që funksionon, por me probleme strukturore: korrupsion i përhapur, presion mbi institucionet, media të varura.

Pretendimi se Shqipëria është “vendi më i lirë në rajon” është, në rastin më të mirë, selektiv. Në shumicën e renditjeve krahasuese, vende si Mali i Zi apo Maqedonia e Veriut janë në të njëjtin nivel ose më sipër.

Raporti nuk është një certifikatë lidershipi demokratik, por diagnozë e një sistemi hibrid që përmirësohet në disa aspekte dhe ngec në të tjerë.

Përfundimi: Propaganda e shitur si realitet

Në përfundim, mund të thuhet se ekonomia nuk është aq e dobët sa thonë kritikët, por as demokracia nuk është aty ku thotë qeveria. Problemi nuk është tek faktet, por tek përkthimi politik i tyre. Rritja ekonomike reale kthehet në histori suksesi global. Ndërsa një raport kritik për lirinë përkthehet në triumf rajonal. Është stili i zakonshëm i Edi Ramës, që një realitet kompleks e redukton në një slogan për ta shitur te të vetët, aq edhe për të tulatur kritikët.

Në çdo rast pretendimet e Ramës nuk janë gënjeshtër klasike, por diçka më e sofistikuar dhe njëkohësisht që bën punë më shumë: një e vërtetë e redaktuar.

Në politikë, ashtu si në gazetari, shpesh nuk ke nevojë të shpikësh fakte: Mjafton t’i shtrembërosh në mënyrën e duhur.