Dy komisionet hetimore që i rrëzuan paradën ministrit 2 metra të Ramës dhe sigurisë së shtetit

Komisionet hetimore janë një instrument parlamentar, i cili është parashikuar në aktin themeltar të shtetit, përkatësisht në nenin 77 të Kushtetutës.

Kjo e drejtë iu njihet të gjitha krahëve politike dhe mjafton që ta kërkojnë të paktën 35 deputetë.

“Kuvendi ka të drejtë dhe me kërkesë të një të katërtës së të gjithë anëtarëve të tij është i detyruar që të caktojë komision hetimi, për të shqyrtuar një çështje të veçantë. Përfundimet e tyre nuk janë detyruese për gjykatat, por mund t’i njoftohen prokurorisë, e cila i vlerëson sipas procedurës ligjore”, – thotë Kushtetuta.

Kush janë komisonet

Komisioni për Çështjet Ligjore, Administratën Publike dhe të Drejtat e Njeriut

Komisioni për Punën, Çështjet Sociale dhe Shëndetësinë

Komisioni për Veprimtaritë Prodhuese, Tregtinë dhe Mjedisin

Komisioni për Politikën e Jashtme

Komisioni për Sigurinë Kombëtare

Komisioni për Çështjet Europiane

Komisioni për Edukimin dhe Mjetet e Informimit Publik

Komisioni për Ekonominë dhe Financat

Komision hetimore

KOMISIONI HETIMOR PËR TRAJTIMIN E TË DHËNAVE TË SISTEMIT TIMS

KOMISIONI HETIMOR LIDHUR ME SHËRBIMET PUBLIKE TË STERILIZIMIT DHE TË CHECK-UP NË SHËNDETËSI

KOMISIONET E POSACME

Komisioni i Posaçëm Parlamentar për hartimin e disa shtesave dhe ndryshimeve në ligjin nr 15, datë 5.03.2015 “Për rolin e Kuvendit në procesin e Integrimit të Republikës së Shqipërisë në Bashkimin Europian”

Komisioni i Posaçëm për Reformën Zgjedhore

Komisioni i Posaçëm Parlamentar “Për thellimin e reformave për mirëqeverisjen, sundimin e ligjit dhe antikorrupsionin për Shqipërinë 2030 në Bashkimin Evropian”.

Gjatë vitit 2024, komisionet hetimore në Shqipëri u fokusuan në disa çështje të rëndësishme që ngjallën debate të forta politike dhe interes publik. Disa nga zhvillimet kryesore përfshijnë:

1. Komisioni Hetimor për Shëndetësinë

U ngrit nga opozita për të hetuar dy koncesione kryesore në shëndetësi, që kishin krijuar shqetësime për transparencën dhe koston.

U thirrën figura kyçe, përfshirë kryeministrin Edi Rama dhe disa ministra aktualë dhe ish-ministra, për të dhënë dëshmi lidhur me mënyrën e dhënies dhe menaxhimit të këtyre kontratave.

Procesi shpesh shoqërohej nga debate dhe akuza të ndërsjella mes palëve politike

Opozita dhe mazhoranca miratuan në seancën e 25 korrikut zgjatjen e afatit për komisionin hetimor për dy koncesionet sterilizimin dhe check up. i vetmi deputet që votoi kundër ishte socialisti Erion Braçe.

Koncensionet e Sterilizimit dhe Check-up-it janë prej disa kohësh çështje hetimore nga SPAK-u.

Për çështjen e parë hetimet janë mbyllur, ndërsa janë nën arrest me burg ish-zv.ministri i shëndetësisë Klodian Rrjepaj dhe ish ministri i shëndetësisë Ilir Rrapaj, si dhe dyshohet për shkelje dhe shpërdorim detyre ish ministri i shëndetësisë Ilir Beqaj.

2. Komisioni Hetimor për Sistemin TIMS dhe rrjedhjen e të dhënave

Ky komision u ngrit për të hetuar rrjedhjen e të dhënave nga sistemi TIMS, një çështje që kishte shkaktuar shqetësim për sigurinë kombëtare dhe privatësinë.

Hetimi përfshiu pyetje rreth përgjegjësive institucionale dhe dobësive në sistemet e sigurisë.

4 muaj punë nuk i bëri bashkë deputetët e mazhorancës dhe opozitës në Komisionin Hetimor të TIMS-it për të arritur në një konkluzion të përbashkët. PS e PD doli me dy raporte të ndryshme pasditen e 23 korrikut 2024 ndërsa në fund u votua propozimi i nënkryetarit, socialistit Gogu.

Kryetari i Komisionit, deputeti i PD-së Ervin Salianji propozoi bashkimin e raporteve, në një të vetëm. Propozimi u votua nga 5 deputetë, ndërsa kundër votuan në bllok të gjithë deputetët e PS-së.

Prandaj në përfundim u vendos që si raport zyrtar të paraqitet ai i lexuar nga Toni Gogu, ndërsa raporti i opozitës do ti bashkëngjitet si mendim pakice.

Raporti i PS-se

Dokumenti i socialistëve propozon domosdoshmërinë e ndryshimeve ligjore, që kërkohet të miratohen brenda 6 muajve. Raporti i socialistëve konfirmon problematikën me sistemin TIMS në disa drejtime, të cilat, jo të gjitha lidheshin me procedurën e ndjekur në kontrollet kufitare.

"Nevojitet të kryhet rishikimi tërësor i veprimtarisë operative të të gjitha strukturave të policisë me sistemin TIMS në kuadër të konstatimeve të këtij raporti, të cilat duhet të adresohen sa me parë në formën e legjislacionit, i cili do t'i nënshtrohet shqyrtimit në parlament.

Aktet nënligjore në fuqi për sistemin TIMS duhen rishikuar tërësisht për mbrojtjen e të dhënave për sistemin TIMS, ku të përfshihen në të gjitha nivelet kontrollet, si dhe të miratohen rregulla ku rregullohen kompetencat dhe llogaridhënie në çdo nivel"  

Raporti i socialistëve konfirmoi problematikën me sistemin TIMS në disa drejtime, të cilat, jo të gjitha lidheshin me procedurën e ndjekur në kontrollet kufitare.

Raporti i PD-se

I ashpër në raportin e propozuar prej tij, ishte kryetari i komisionit Ervin Salianji, i cili ka hedhur akuza të rënda. Për Salianjin përgjegjës për nxjrrjen e të dhënave është ministri i Brendshëm Taulant Balla, ish-drejtori i IT në Polici Ervin Muça dhe kreu i Policisë së Shtetit Muhamet Rrumbullaku.

"Nga hetimet e kryera nga agjencitë ligjzbatuese dhe veçanërisht Prokuroria e Posaçme është konstatuar se punonjës të policisë së shtetit apo struktura të tjera ligjzbatuese që e kanë për detyrë ruajtjen dhe administrimin e të dhënave të sistemit TIMS, i kanë vënë atë në dispozicion grupeve kriminale kundrejt përfitimeve monetare.

Këto grupe kriminale i kanë përdorur këto të dhëna për tu informuar në lidhje me hyrjet e daljet e kundërshtarëve të tyre nga vendi, urdhër-arreste, të ndalimit apo kërkimit nga agjencitë ligjzbatuese, deportimet apo edhe masat e tjera ndaluese nga shtetet e tjera. Funksionarë të lartë të policisë së shtetit janë duke u përballur me disa akuza penale për këto çështje.

Duke pasur akses në informacione të klasifikuara dhe në të dhëna të sistemit TIMS ata ua kanë vënë në dispozicion grupeve të ndryshime kriminale apo personave me rekorde kriminale. Në shumë raste duke aksesuar të dhënat e sistemit TIMS, janë gjurmuar persona kundër të cilëve janë kryer atentate për eliminimin tyre fizik ose ka patur plane të kësaj natyre", tha Salianji. ", tha ai.

Opozita në raportin e saj sugjeron që Policia të marrë masa për një auditim ndërkombëtar të departamentit të IT në policinë e shtetit.

"Rekomandojmë që policia e shtetit të marrë masa për një auditim ndërkombëtar të departamentit të IT në policinë e shtetit dhe raporti ti vihet në dipozicion komisionit parlamentar të sigurisë kombëtare.

Me qëllim adresimin e rekomandimeve, në Kuvendin e Shqipërisë të ngrihet një  grup I përbashkët pune me përfaqësues nga ky komision dhe komisioni i sigurisë kombëtare, përfaqësues ng aministria e brendshme, drejtoria e përgjithshme e policisë së shtetit, amp dhe partnerët ndërkombëtarë, I cili të konkludojë me ndryshimet ligjore që janë të nevojshme"

3. Vendimi i Gjykatës Kushtetuese për ligjin mbi komisionet hetimore

Në mars 2024, Gjykata Kushtetuese rrëzoi disa ndryshime të mëparshme ligjore, të cilat opozita i konsideronte si kufizime në punën e komisioneve hetimore.

Kjo përmirësoi mekanizmat për mbikëqyrjen e qeverisë dhe i dha opozitës më shumë hapësirë veprimi.

Komisionet hetimore gjatë 2024-ës u panë si një hap drejt transparencës dhe përgjegjshmërisë, megjithëse efektiviteti i tyre mbeti i kufizuar nga polarizimi politik.