Përjashtimi i deputetëve të opozitës gjatë 2023-shit, ISP: PS zgjodhi të dëshmojë forcën me prova të paverifikuara

Gjatë periudhës tetor-dhjetor 2023, aktiviteti i Kuvendit është dominuar nga incidente të shumta, mbledhje online të komisioneve, bojkot politik dhe kufizime në zhvillimin e seancave plenare.

Instituti i Studimeve Politike ka publikuar një raport kritik për sesionin e shkuar, ku ndër të tjera thekson se Kuvendi miratoi ndryshime në aktin bazë të organizimit dhe funksionimit të tij duke ashpërsuar masat disiplinore si kundërpërgjigje ndaj veprimeve të opozitës në sallën e seancave plenare.

Ndryshimet erdhën pa një analizë paraprake të Rregullores, pa proces konsultimi dhe pa bashkëpunimin e të gjitha forcave politike në Kuvend, elementë këto të domosdoshëm dhe të nevojshëm në drejtim të emancipimit të mëtejshëm të procedurës që zhvillohet në parlament për ndryshime në Rregullore.

Janë përjashtuar me masa disiplinore gjatë periudhës tetor−dhjetor 2023:

5 (pesë) herë deputetët: Gazmend Bardhi, Flamur Noka dhe Bledion Nallbati.

4 (katër) herë deputetët: Albana Vokshi.

3 (tre) herë deputetët: Asllan Dogjani, Edmond Spaho, Elda Hoti, Lefter Gështenja, Luan Baçi, Saimir Korreshi.

2 (dy) herë deputetët: Edi Paloka, Ervin Salianji, Isuf Çela, Kastriot Piroli, Lindita Metaliaj, Sali Berisha, Xhelal Mziu.

1 (një) herë deputetët: Bujar Leskaj, Flamur Hoxha, Greta Bardeli, Helidon Bushati, Ina Zhupa, Kasëm Mahmutaj, Lodovik Hasani, Petrit Doda, Ramadan Likaj, Sorina Koti, Tritan Shehu, Zheni Gjergji.

Deputetët e penalizuar

Nga të dhënat e ofruara në tabelë, vetëm në një rast pati 23 penalizime të deputetëve, numri më i madh i deputetëve të penalizuar në një seancë plenare gjatë gjithë historisë së parlamentit në Shqipëri. Siç tregon edhe tabela historike, në parlament ka pasur ngjarje shumë më të dhunshme dhe më me pasoja sesa bllokimi i podiumit më 19 tetor 2023, megjithatë mazhoranca zgjodhi të dëshmojë forcën, duke marrë masa në bllok për rreth 45% të deputetëve të opozitës parlamentare.

Sipas Rregullores do të duhej që penalizimi të bazohej në prova dhe hetime për secilin rast dhe secilin deputet, por në rastin konkret, siç rezulton edhe nga procesverbali i mbledhjes së Sekretariatit të Etikës, provat u morën të mirëqena pa u verifikuar dhe përjashtimi ndodhi me një procedurë të shkurtër kohore. Nga tabela rezulton gjithashtu se ndonëse incidentet më të mëdha në parlament kanë ndodhur në muajt nëntor dhe dhjetor 2023, penalizimet më të shumta janë bërë në seancat e tetorit 2023, pra kur reagimi i opozitës nuk ka qenë aq radikal.

Më 6 tetor pati 8 penalizime, me 19 tetor 23 penalizime dhe më 31 tetor 5 penalizime, në total 36 penalizime, rekord historik i masave drastike ndaj deputetëve. Për shkak se procedura iniciohet nga deputetë të tjerë, pra nga deputetët e mazhorancës, rezulton se me propozim të PS janë përjashtuar 55% e deputetëve të opozitës.

Deputetët e përjashtuar 2005-2023

Duke i kalkuluar sipas grupeve politike, nga deputetët mbështetës të grupit Berisha janë përjashtuar 69% e grupit, nga deputetët mbështetës të grupit Bardhi janë përjashtuar 49% e deputetëve. Nga ana tjetër, nuk ka asnjë deputet të përjashtuar nga grupi i PS, PSD, apo nga partitë e vogla politike, përfshirë PDIU, PBDNJ, PAA, PR, etj, pavarësisht se disa raste reagimet personale të disa deputetëve, sidomos të PS kanë qenë në të njëjtin nivel jo etik dhe në shkelje të Rregullores sa edhe një pjesë e deputetëve moderatorë të përjashtuar nga opozita.

Tabela e përjashtimeve të deputetëve në vitet 2005−2023 tregon se vetëm viti 2023 përbën dallim thelbësor, me 85 përjashtime në total, ndërkohë që kuota e dytë më e lartë e përjashtimeve është shënuar në vitet 2016−2018 me nga 10 përjashtime, ose 2006 me 9 përjashtime.

Duhet thënë se gjatë periudhës kur PS ishte në opozitë (2005−2013) ka pasur në total 23 përjashtime, ndërsa gjatë viteve të PS në qeveri kanë shënuar 62 përjashtime. Edhe legjislaturat e PS−së kanë ndryshime, pasi në legjislaturën e parë 2013−2017 ka pasur disa penalizime edhe për deputetë të mazhorancës, gjë që nuk ndodh më në legjislaturën e fundit parlamentare.