Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

E-TJERA

Rrëzimi i nismave për komisionet hetimore, ISP: Si mazhoranca e keqpërdori parlamentin për të frenuar aksionin opozitar

Politiko 16 Janar 2024, 22:26

Rrëzimi i nismave për komisionet hetimore, ISP: Si mazhoranca e

Në prag të sesionit parlamentar të vjeshtës opozita shpalli synimin e saj për të përdorur mekanizmin kushtetues të komisioneve hetimore si prioritar në aksionin politik në parlament. Sipas Kushtetutës, neni 77, “Kuvendi ka të drejtë dhe, me kërkesë të një së katërtës së të gjithë anëtarëve të tij, është i detyruar të caktojë komision hetimi për të shqyrtuar një çështje të veçantë”.

Parimi kushtetues është i qartë dhe favorizon mundësinë e opozitave politike për të ushtruar kontroll parlamentar përmes këtij mekanizmi. Sipas raportit të ISP, në kontrast me parimin mazhoranca përdori pretendime proceduriale për të refuzuar në bllok të gjitha nismat e opozitës për komisione hetimore.

Sipas PS−së, parimi kushtetues i të drejtës së pakufizuar të një të katërtës së deputetëve është ndryshuar nga një prej interpretimeve të Gjykatës Kushtetuese (2022), sipas të cilit, kjo e drejtë nuk mund të konsiderohet absolutisht e pakufizuar dhe ky kufizim është i lidhur me detyrimin që objekti i hetimit të respektojë parimet dhe standardet kushtetuese, ndër të tjera, veçanërisht ato që lidhen me parimin e ndarjes e balancimit ndërmjet pushteteve, të drejtën për një proces të rregullt ligjor, prezumimin e pafajësisë, paanshmërinë dhe respektimin e jetës private të individit".

De facto rrëzimi në bllok i nismave për komisione hetimore nuk lidhej me debatet rreth klauzolave ligjore por nga synimi i mazhorancës për të frenuar aksionin prioritar politik të opozitës dhe hetimet ndaj saj. Mazhoranca e keqpërdori parlamentin në funksion të këtij qëllimi.

Nga ana tjetër, edhe opozita e keqpërdori të drejtën kushtetuese duke iniciuar komisione të shumta, disa prej të cilave mund të ishin evituar, për shkak të subjektivitetit politik që në objekt. Në shtator opozita kërkoi ngritjen e një komisioni hetimor për rrjedhjen e të dhënave personale dhe një tjetër komision për hetimin e katër kontratave koncensionare në shëndetësi. Në tetor opozita inicioi edhe një komision hetimor për parandalimin e konfliktit të interesit në funksione publike.

Të tri nismat e opozitës u refuzuan nga mazhoranca dhe drejtuesi i parlamentit, bazuar në interpretime politike. Ndërkohë, të njëjtin vendim mazhoranca pati marrë edhe ndaj nismave të tjera të opozitës për ngritje të komisioneve hetimore, si komisioni për rastin “Becheti”, për komisionin për hetimin e investimeve strategjike dhe rolin e ministres së jashtme në këtë proces, për komisionin hetimor lidhur me skandalin McGonigal, për komisionin hetimor për Portin e Durrësit, si dhe për komisionin hetimor për shpenzimet e udhëtimeve me avion të kryeministrit Rama.

I vetmi komision i pranuar nga mazhoranca ishte ai për inceneratorët, i cili ndonëse me votat e shumicës nuk pati vendimmarrje efektive, mendimi i pakicës u konfirmua nga hetimet e SPAK dhe rezultoi të ishte një histori suksesi në jetën parlamentare.

Dy nisma të opozitës për ndërhyrje përmirësuese në ligjin mbi komisionet hetimore nuk u përfshinë në kalendarin parlamentar për më shumë se një vit, ndërkohë që gjatë vjeshtës, pa praninë e opozitës dhe në kulmin e krizës politike, mazhoranca inicioi ndryshime të njëanshme në ligj, duke përfshirë klauzola që mund të kthehen në pengesë në jetësimin e konceptit kushtetuestë kontrollit parlamentar.

Nisma u iniciua formalisht nga zv/kryetarja e Kuvendit Felaj, një prej deputeteve më aktive në rrëzimin e nismave të opozitës dhe kundër vendimmarrjes antikorrupsion në komisionin për inceneratorët.

Në përfundim, gjetjet e ISP konfirmojnë kritikat e adresuara edhe në raportin e BE për Shqipërinë 2023 për kufizimin e ndjeshëm të aksesit për komisione hetimore, por edhe e shohin problematikën si akt më shumë politik, sesa juridik. Mazhoranca mund të miratonte parimisht komisionet, për të negociuar më pas objektin teknik dhe kalendarin e punës; e kundërta, refuzimi apriori përbën një praktikë negative dhe një zhvillim pas në standardet e parlamentarizmit në Shqipëri.