Turizmi përgatitet për pasojat e luftës në Ukrainë/ Pritet rritje e çmimeve, pse do të merren punonjës të huaj

Mungesa e fuqisë punëtore, rritja e çmimeve të karburanteve dhe ushqimeve, si dhe lufta në Ukrainë “kërcënojnë” sektorin e turizmit, i cili përbën mbi një të katërtën e PBB-së.

Gjatë viteve të fundit, Shqipëria është kthyer nga një destinacion i panjohur në një “parajsë” për këdo lloj të turistëve. Me qindra kilometra plazhe, male, kështjella dhe shumë kulturë, numri i vizitorëve të huaj po rritej vit pas viti derisa u godit nga pandemia.

Në fund të vitit 2019, turizmi përbënte 27% të PBB-së, ekuivalente me mbi 1.25 miliardë dollarë, me të gjitha vlerësimet që tregojnë për rritje të konsiderueshme gjatë viteve të ardhshme.

Gjatë verës së vitit 2020, sektori i turizmit pësoi humbje të mëdha. Në vitin 2021, situata pësoi përmirësim. Bizneset e kësaj fushe mezi prisnin vitin 2022 me shpresën se mund të rikuperonin humbjet e tyre nga vitet e fundit, por tani kjo është vënë në rrezik.

Të dhënat e fundit të INSTAT treguan se mbi 42 mijë shqiptarë emigruan në vitin 2021, ndërsa mijëra të tjerë që kërkuan azil. Kjo rënie e popullsisë, duke e sjellë atë nën 2.8 milionë euro, rrezikon seriozisht potencialin ekonomik të vendit.

Me një popullsi në plakje, hotelet, restorantet dhe bizneset e tjera turistike luftojnë për të rekrutuar punëtorë sezonalë, duke i detyruar ata të punësojnë nga jashtë.

Sjellja e stafit nga jashtë vendit u kushton më shumë bizneseve dhe do të thotë që çmimet duhet të rriten.

Kuzhinierët italianë, punëtorët serbë, madje edhe kontratat afatshkurtra me emigrantët filipinas janë në listë, sipas një pronari resorti, shkruan “Euroactiv”.

Këto rritje çmimesh nënkuptojnë se shqiptarët, ndër vendet me të ardhurat më të ulëta në Evropë me një të tretën që jeton nën kufirin e varfërisë, do të kenë vështirësi për të pushuar brenda vendit në vitin 2022. Kjo, e kombinuar me rritjen e kostove të karburantit, do ta bëjë edhe një udhëtim të thjeshtë në bregdet shumë të shtrenjtë për disa.

Si i tillë, operatorët turistikë do të humbasin një pjesë të konsiderueshme të të ardhurave vendase, të cilat tashmë ishin të tendosura për shkak të pasojave ekonomike të pandemisë COVID-19.

Një çështje tjetër me të cilën përballet sektori është lufta në Ukrainë, e cila po ndihet në shumë mënyra. Ajo ka rritur çmimin e karburantit, transportit, ngrohjes dhe ftohjes, dritave, peshkut dhe artikujve të tjerë ushqimorë dhe pije. Përveç kësaj, do të kufizojë numrin e turistëve që vizitojnë vendin.

Sipas Institutit Kombëtar të Statistikave, në vitin 2021, Shqipëria “thithi” rreth 363,483 turistë nga Europa Lindore. Gjatë kulmit të tij në vitin 2019, ky numër ishte 393,368. Polonia, Ukraina, Rusia dhe Bjellorusia përbëjnë shumicën e vizitorëve nga rajoni.

Ndërsa ndikimi mund të zbutet me shpresë me turistët nga Amerika dhe Evropa Perëndimore, miliona euro do të duhet të shpenzohen nga operatorët për të thyer barazimin. Kjo do të jetë e vështirë të arrihet në nivel lokal pasi kriza aktuale pengon aftësinë e shqiptarëve për të kursyer dhe për të udhëtuar.