Vlefshmëria e zgjedhjeve të 2019-ës/ Komisioni i Venecias shprehet kundër Metës dhe vendimit për bojkot nga PD

Komisioni i Venecias ka përgatitur draftin paraprak për vlefshmërinë e zgjedhjeve lokale të 30 qershorit të 2019-ës që u mbajtën në Shqipëri.

Ishte Gjykata Kushtetuese që në muajin qershor vendosi t'i drejtohet Komisionit të Venecias për një opinion. Padia në "Kushtetuese" u dorëzua nga Shoqata e Bashkive, që drejtohej nga kryebashkiakja e Shkodrës, Voltana Ademi. Shoqata kërkonte shpalljen si të pavlefshme të zgjedhjeve të 2019.

Komisioni i Venecias do të mblidhet të premte dhe të shtunë, ku do të miratojë dhe publikojë raportin, por për mediat shqiptare ka dalë drafti paraprak.

"Venecia" artikulon se Presidenti i Republikës nuk ka të drejtë të shtyjë zgjedhjet në kushtet e mungesës së bazës ligjore. Gjithashtu vlerëson se Gjykata Kushtetuese nuk ka kompetencë të shqyrtojë pavlefshmërinë e zgjedhjeve.

Komisioni i Venecias thotë se partitë nuk janë të detyruara të marrin pjesë në zgjedhje, por bojkotin e cilëson të papranueshëm. Kujtojmë që PD nuk mori pjesë në zgjedhjet vendore të 2019-ës.

Drafti është përgatitur m  anë të mekanizmit të koordinimit të ekspertizës në kuadër të programit të përbashkët BE/CoE, thuhet në axhendën e punimeve të Komisionit të Venecias. Gjykata Kushtetuese iu drejtua Komisionit të Venecias, me 3 pyetje.

Pyetja e parë: Mund të interpretohet neni 131, pika 1, shkronja “e”, i Kushtetutës se Gjykata Kushtetuese ka juridiksion për të vlerësuar kushtetutshmërinë e procesit zgjedhor?”

Konkluzioni i Komisionit të Venecias: Kompetenca e Gjykatës Kushtetuese nuk përfshin shqyrtimin e vlefshmërisë së zgjedhjeve vendore. Kjo nuk e pengon Gjykatën Kushtetuese të ushtrojë kontrollin e saj mbi legjislacionin zgjedhor.

Pyetja e dytë: Duke qenë se parimi i periodicitetit të zhvillimit të zgjedhjeve vendore dhe ai i pluralizmit politik janë parashikuar si parime themelore kushtetuese, cili do të ishte raporti mes tyre në një situatë ku rrezikohet cenimi i secilit parim? Cili parim do të prevalonte mbi tjetrin?

Konkluzioni i Komisionit të Venecias: Parimet e periodicitetit të zgjedhjeve dhe të pluralizmit politik nuk ka gjasa të konfliktohen në vetvete me njëri -tjetrin pasi ato shprehen në lloje shumë të ndryshme rregullash. Pluralizmi mund të jetë një qëllim legjitim për të ndërhyrë në periodicitet, por që të mbizotërojë ai qëllim, ndërhyrja duhet të ketë një bazë ligjore dhe të jetë proporcionale.

Parlamenti ka një vlerësim të gjerë për të vendosur për sigurimin e një baze ligjore për shtyrjen e zgjedhjeve; në mungesë të një baze të tillë, Gjykata Kushtetuese mund ta konsiderojë shtyrjen si antikushtetuese.

Pyetja e tretë: Në një situatë të një klime pasigurie juridike, a ka cënuar sjellja e autoriteteve publike dhe e partive politike të drejtën e votuesve për të pasur mundësi kuptimplotë zgjedhjeje? A duhej ata të siguronin interesin më të lartë të votuesve?

Konkluzioni i Komisionit të Venecias: Kjo pyetje ngre çështjen e pasigurisë juridike në kontekstin e zgjedhjeve lokale të vitit 2019. Edhe nëse një pasiguri e tillë juridike nuk mund të kundërshtohet, pasiguria politike ka ndikuar thellësisht dhe në mënyrë të përsëritur në skenën politike shqiptare në një masë akoma më të madhe.

Mbetet bashkë-përgjegjësi e autoriteteve publike dhe e gjithë spektrit politik për të rikthyer besimin në institucionet shqiptare dhe në proceset zgjedhore. Kjo nënkupton përgjegjësinë e të gjithë këtyre palëve të interesuara për të promovuar dialogun politik midis të gjitha forcave politike, si dhe midis institucioneve kombëtare, siç është Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, ndër të tjera.

Dokumenta bashkëngjitur