Flash News

OP-ED

Hakmarrja e dështakëve nëpërmjet Rilindjes

Hakmarrja e dështakëve nëpërmjet Rilindjes

Red Varaku

Èmile Durkheim paralajmëron se zhveshja nga e drejta për t’u përfaqësuar në pushtet, prodhon te shoqëria një gjendje të cilën ai emërton “anomie” -dmth një gjendje ku shoqëria nuk frymëzon më moralitet tek individët. Një shoqëri e tillë, shpjegon Durkheim, bie lehtë prè e propagandës dhe e lëvizjeve emocionale.

Hannah Arendt, në mbështetje të tezës së Durkheim, shpjegon që “karakteristika kryesore e njeriut të turmës, nuk është brutaliteti apo prapambetja intelektuale, por izolimi dhe mungesa e marrëdhënieve të shëndetshme shoqërore e këtyre individëve me shoqërinë”. Kjo kategori, e papërfaqësuar, e injoruar dhe deri e përbuzur nga establishmenti gjen veten tek irracionaliteti dhe turfullimat politike të anti-establishmentit.

Arendt shton se, e majta dhe fashizmi gjatë viteve 1930, rekrutoi pikërisht këtë kategori individësh pa moralitet, njerëz të cilët nuk i përfillte asnjë parti për shkak të apatisë njerëzore dhe politike që e karakterizon këtë kategori. Njerëz, aq idiotë sa që nuk meritojnë, jo vetëm të shoqërisë, por as vëmendjen e partive politike. Kjo kategori gjysëm injorante kthehet në problemin kryesor të një shoqërie sepse kërkon vazhdimisht hakmarrje ndaj pjesës tjetër të shoqërisë. Ajo bëhet pengesa kryesore e zhvillimit të një shoqërie. Çdo lëvizje me tipare fashiste rekruton pikërisht këtë kategori.

Këtë fakt e shfrytëzoi me djallëzi ‘Rilindja’. Ajo e drejtoi artilerinë e saj të propagandës dhe u mbështet te kjo kategori njerëzish, të cilët deri dje nuk ishin aktivë në kuptimin politik. E drejtoi tek ata të cilët shoqëria me plot të drejtë i konsideronte “të dështuar”. Ata askush nuk i kishte përfillur, askush nuk i kishte “pyetur” deri atëherë. Ata ishin kryesisht njerëz të refuzuar nga shoqëria dhe politika. Ata e ndjenin veten të papërfillur dhe të papërfaqësuar nga establishmenti politik.

Ajo i premtoi këtyre individëve pikërisht atë që establishmenti, me të drejtë, nuk ua kishte dhënë, pushtet. Kjo lëvizje, me dinakëri, e vendosi veten jashtë sistemit të  vetë Partisë Socialiste dhe politikës në përgjithësi, pikërisht për shkak të faktit që antarët e saj ishin njerëz që kishin akumuluar një urrejtje dhe mllef të paparë ndaj establishmentit politik, ngaqë ky establishment i kishte përbuzur dhe lënë të papërfaqësuar.

Me djallëzi Rama e shfrytëzoi këtë mllef të kësaj kategorie duke ndërtuar kështu një armatë të pakënaqurish, gati për të bërë gjithçka në formë hakmarrjeje për “nderin e humbur” dhe “ bukën e munguar.” Kjo armatë është gati të bëjë gjithçka për të marrë atë që mendon se i është mohuar me padrejtësi. Si pasojë, në krye të kësaj lëvizjeje në të gjithë Shqipërinë kemi persona ose familje deri dje me influenca periferike, ndërsa sot të gjithëpushtetshëm. Duke qenë se atyre u është premtuar hakmarrja dhe dominimi ndaj shoqërisë, ata as që i marrin në konsideratë argumentet politike dhe e kanë më të lehtë terrorizimin dhe dhunën sesa bindjen e dikujt me argumente politike.

Lëvizje të tilla vijnë me frymëzimin për një rilindje morale, si dhe me premtimin për lavdi të përjetshme dhe hakmarrje. Ajo zëvendëson debatin racional me konvulsionet emocionale. Kjo është edhe arsyeja kryesore pse megamashtrimet dhe megavjedhjet nuk shkaktojnë asnjë reagim dhe revoltë, sepse lëvizje të tilla janë me shume estetike dhe emocionale se racionale.

Lëvizje të tilla nuk kanë lidhje me ndonje ideologji ose doktrinë politike. Ato në thelb janë anti-intelektuale. Doktrina kryesore e tyre eshte mbeshtetja te lideri, ndaj të cilit ka një admirim dhe tërheqje romantike, gati sensual, sepse lideri reflekton unionin dhe rrugëtimin mistik të tij me misionin historik të popullit. Lideri mistik e bën pjesëmarrjen në lëvizje të tilla historike, të papërsëritshme, duke kombinuar premtimin për pasuri me thrillin e dominimit mbi “të tjerët”.

Një sfidë e madhe e shoqërisë shqiptare është përmbysja e regjimeve të tilla anti-intelektuale nëpërmjet ri-aktivizimit të aseteve vërtet me vlerë në shoqërinë tonë. Por, sfida më e madhe e saj është ri-integrimi i kësaj mase “të pakënaqurish dhe dështakësh” në hierarkinë e shoqërore. Nëse nuk rehabilitojmë këtë kategori, do të përballemi me “rilindje” të tjera dhe me liderë romantikë idiotë, që mllefin e tyre hakmarrës do ta shfryjnë me barbari mbi bibliotekat, teatrot, artistët, intelektualët, mbi qytetarët e ndershëm të këtij vendi, si dhe mbi autoritetet e kësaj shoqërie.

Të fundit