Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

OP-ED

Kali (serb) i Trojës për Kosovën

Politiko 29 Gusht 2018, 14:13

Arian Koçi

Kur, pas 10 vjetësh rrethimi dhe lufte kundër Trojës, grekët e lashtë lanë pas kalin e drunjtë si dhuratë, një prift trojan i quajtur Laookont thuhet t’i ketë këshilluar të vetët ‘digjeni kalin sepse ua kam frikën grekëve, edhe kur sjellin dhurata!’. Trojanët, e lodhur nga lufta, e injoruan dhe e quajtën kalin ‘dhuratë nga perënditë’. Menduan se grekët ishin tërhequr dhe e futën brenda mureve të qytetit. Në mes të natës, ushtarë grekë të fshehur brenda kalit, hapën dyert e kalasë dhe ushtria greke shkatërroi e shfarosi Trojën e lashtë. Tri mijë vjet më pas, ‘kali i Trojës’ ende është simbol i triumfit të dinakërisë e pabesisë: paralajmërimi laookontian duhet dëgjuar mirë sot në Kosovë dhe, ajo duhet të ketë kujdes nga ‘dhurata serbe’ e shkëmbimit të territoreve.

Ishte pritshme që publikimi i idesë së rishikimit të kufirit mes Serbisë dhe Kosovës, si një zgjidhje konflikti, do të shkaktonte debate të shumta në rajon dhe më gjerë. SHBA-të dhe BE-ja, me përjashtim të Gjermanisë, po e përkrahin idenë e farkëtuar në Beograd që, për çudi, është përkrahur nga Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi. Ndërkohë, reagimet në rajon kanë qenë kryesisht negative për shkak të frikës se ndryshimi i kufijve do të shkaktonte një fenomen domino me pasoja për gjithë Ballkanin.

Ata pak artikuj të botuar për këtë temë në shtypin perëndimor e vënë fokusin te pasojat për paqen rajonale, dhe më pak vëmendje i kushtohet pasojave shqiptare. Ndërkohë, në Kosovë ideja e negociimit të ndryshimit të kufijve, pavarësisht eufemizmave diplomatike të zotit Thaçi, ka shkaktuar tronditje e panik dhe opozita ka vënë në rend të ditës diskutimin e një Rezolute për të ritheksuar integritetin territorial dhe sovranitetin e Kosovës. Shumë zëra e kanë vënë në pikëpyetje nëse Presidenti Thaçi ka të drejtë apo tagër për të diskutuar ndryshimin e kufijve me Serbinë.

Ideja e shkëmbimit të veriut të Kosovës me Luginën e Preshevës nuk është e re. Ajo ka vite që është parashtruar nga Ministri i Jashtëm serb, Ivica Daçiç, si një zgjidhje e konfliktit Serbi-Kosovë, që do t’i hapte Serbisë rrugën drejt integrimit Europian. Beogradi, po ashtu, shpreson se pranimi dhe zbatimi i idesë do të krijonte një precedent në të ardhmen për një marrëveshje të ngjashme për Republikën Serbska. Përfitimet e Serbisë janë të qarta, ato të Kosovës shumë të debatueshme.

Përkrahësit e idesë në shtypin perëndimor theksojnë se marrëveshja e kompenson Kosovën territorialisht dhe i hap asaj rrugën e anëtarsimit në OKB dhe BE. Por, heqja e kundërshtimit serb për anëtarsim të Kosovës në këto organizata nuk është garanci automatike anëtarsimi, dhe ajo nënkupton mbështetje të Rusisë dhe Kinës për ulësen ne OKB, dhe njohjen nga pesë vendet anëtare të BE-së. Kundërshtimi i pavarësisë së Kosovës nga këto vende është bërë më shumë për arsye të politikave të tyre të brendshme sesa të solidaritetit me Serbinë. Edhe shkëmbimi i territoreve nuk është i barabartë. Me ndarjen e veriut, Kosova do të humbte dy nga burimet më të mëdha natyrore, minierën e Trepçes, dhe rezervuarin e Gazivodës. Në shkëmbin do të merrte fshatra gjysëm të boshatisur. Atëhere, pse është kaq entusiazt Presidenti Thaçi për këtë ide të Ivica Daçiçit?

Ndoshta, ashtu si trojanët e lashtë, Thaçi është lodhur tashmë nga ‘konflikti i ngrirë’, siç e quajti ai përplasjen me Beogradin. Nëse është kështu, atëhere e ka mundësinë të mënjanohet e të çlodhet duke i hapur rrugën dikujt tjetër. Nuk ka pse të tundohet nga rruga më e shkurtër me plot të panjohura e pengesa. Kosova tashmë e ka një plan për veriun, krijimin e Asosacionit të Komunave të Veriut, sipas ligjeve të vendit. Hashim Thaçi duhet të dëgjojë këshillat që vijnë nga Berlini, dhe jo ‘kasandrat e Beogradit’ apo politikanët mediokër të Brukselit, që marrin vendime për popujt e tjerë kur s’kanë tagër, dhe as këllqe, për të influencuar as politikat e vendeve të tyre.

Erat nativiste që fryjnë në Uashington janë një anomaly, dhe jo tregues i politikës afatgjatë amerikane në Ballkan. John Bolton dhe Jared Kushner, që janë përkrahësit e idesë serbë, as nuk i kanë njohuritë e as dëshirën për të gjetur zgjidhje afatgjata për Kosovën. Nëse Thaçi është vërtetë ‘gjarpër’, ai duhet të dijë si t’i shtyjë bisedimet, derisa të ndryshojnë erërat në Uashington, sepse nuk do t’i duhet të presë aq sa pritën serbët.

Ivica Daçiçi dhe shefi i tij, Presidenti Vuçiç, flasin për njohje të realitetit dhe për një politikë realiste. Qëndrimi serb ndaj Kosovës dhe ndaj botës nuk ka ndryshuar, është kjo e fundit që ka lëvizur. Por, kur të vegjlit tundohen nga idea e marrjes së vendimeve realiste, ata duhet të mbajnë mend edhe një mësim tjetër nga lashtësia. ‘E drejta’, thotë babai i historisë, Tuqididi, ‘është një çështje që trajtohet vetëm mes të barabartëve, përndryshe i forti bën atë që mundet dhe i dobëti vuan pasojat’.

*Autori punon për BBC. Pikëpamjet janë personale. Titulli është i Politiko. Titulli i autorit: Dhurata e Serbisë.