20 gjëra që ndodhën për herë të parë 2021

Më poshtë është një përmbledhje me 20 ngjarje që ndodhën për herë të parë këtë vit, disa tendenca befasuese, të tjera ngjarje serioze.

1. Një afrikane drejton Organizatën Botërore të Tregtisë

Ngozi Okonjo-Iweala bëri histori në mars duke u bërë afrikania e parë dhe gruaja e parë që shërbeu si drejtoreshë e përgjithshme e Organizatës Botërore të Tregtisë. Zonja Okonjo-Iëeala ishte gjithashtu gruaja e parë që shërbeu si ministre e financave në vendlindjen e saj Nigeri, një post që e mbajti dy herë.

2. Një vepër arti dixhitale shitet në ankand për miliona

"Everydays: The First 5000 Days", nga artisti Mike Winkelmann, i njohur gjithashtu si Beeple, u shit në ankand për 69.3 milionë dollarë në Christie's.Kolazhi i fotografive ishte vepra e parë artistike NFT, ose (asete kriptografike) që u ofrua nga një shtëpi e madhe ankandi.Shitja shënoi gjithashtu herën e parë që Christie-s pranoi kriptomonedhën si një formë pagese.

3. Një dron autonom sulmoi dhe vrau njerëz

Një dron mund të ketë gjuajtur dhe vrarë në mënyrë autonome objektiva njerëzore në Libi, sipas një raporti të OKB-së. Një dron Kargu-2, i prodhuar nga një kontraktues ushtarak turk, u vendos në mars në një zonë ku po luftonin qeveria kalimtare e sanksionuar nga OKB-ja dhe ushtarët e Khalifa Haftar, udhëheqësit de fakto të Ushtrisë Kombëtare Libiane. Megjithëse lufta me dron të telekomanduar ka ekzistuar prej kohësh, ky do të ishte rasti i parë i regjistruar i inteligjencës artificiale që gjen dhe vret objektiva njerëzorë.

4. Një muze holandez ekspozon gra artiste nëmënyrë të përhershme

Për herë të parë në historinë e tij dyshekullore, Rijksmuseum në Amsterdam vari tre piktura të shekullit të 17-të nga gra artiste. Veprat e Judith Leyster, Gesina ter Borch dhe Rachel Ruysch janë tani në ekspozitë të përhershme në zonën e rezervuar për kryeveprat më të çmuara holandeze të muzeut, duke përfshirë "The Night Watch" të Rembrandt van Rijn.

5. Truri i njeriut lidhet pa tela me një kompjuter

Në një zbulim të mundshëm për njerëz me lëndime të shtyllës kurrizore, shkencëtarët në Universitetin Brown lidhën plotësisht trurin e njeriut me një kompjuter nëpërmjet një pajisjeje transmetuese. Pjesëmarrësit e provës edhe pse me paralizë ishin në gjendje të lëviznin gjymtyrët robotike thjesht duke imagjinuar lëvizjet e tyre.

6. Roveri Perseverance i NASA-s prodhon oksigjen në Mars

Një instrument i quajtur MOXIE - ose Eksperimenti i shfrytëzimit të burimeve të oksigjenit në Mars - në bordin e roverit Perseverance konvertoi me sukses një pjesë të atmosferës marsiane, e cila përbëhet kryesisht nga dioksidi i karbonit, në oksigjen. Ndërsa teknologjia është ende në fazat e saj të hershme, ajo mund të ndihmojë në realizimin e misioneve të ardhshme njerëzore në Planetin e Kuq.

7. Marka më e madhe e bizhuterive në botë nxjerr koleksionin e parë të diamantit të krijuar në laborator

Pandora njoftoi se do të ndalonte përdorimin e diamanteve të minuara në bizhuteritë e saj dhe prezantoi gurët e saj të parë sintetikë. Koleksioni Pandora Brilliance ka debutuar tashmë në Britani dhe pritet të dalë në tregje të tjera në vitin 2022. Kompania përmendi përballueshmërinë dhe kërkesën e klientëve për materiale me burim etik dhe të përgjegjshëm ndaj mjedisit si arsye për ndryshimin.

8. Meksika zgjedh ligjvënësit e parë transgjinorë të vendit

María Clemente García dhe Salma Luévano bënë histori në Meksikë si ligjvënësit e parë transgjinorë të zgjedhur në dhomën e ulët të Kongresit të vendit. Të dy anëtarët e partisë qeverisëse të Presidentit Andrés Manuel López Obrador janë zotuar të trajtojnë varfërinë dhe të trajtojnë çështjet në lidhje me komunitetin L.G.B.T.Q.

9. Tibeti debuton me trenin e parë super të shpejtë

Linja hekurudhore elektrike prej 5.6 miliardë dollarësh hyri në shërbim në qershor, duke lidhur kryeqytetin tibetian Lhasa me qytetin e Nyingchi. Linja prej 250 miljesh kalon nëpër 47 tunele dhe 121 ura. Duke pasur parasysh lartësitë e mëdha të Tibetit - shumica e linjës është rreth 3,000 metra mbi nivelin e detit - treni është i pajisur me një sistem të automatizuar që ruan nivelet e oksigjenit brenda kabinave të tij.

10. Hartografët e National Geographic njohin oqeanin e pestë të botës

Në Ditën Botërore të Oqeaneve, Shoqëria Kombëtare Gjeografike njohu zyrtarisht rrymën e shpejtë që rrethon Antarktidën si Oqeanin Jugor. Organizata, e cila ka botuar harta dhe atlase që nga viti 1915, ka hartuar një hartë të re që njeh masën ujore, të cilin shkencëtarët dhe studiuesit prej vitesh e kanë dalluar si të ndarë nga oqeanet Atlantik, Paqësor, Indian dhe Arktik.

11. Richard Branson bëhet qytetari i parë privat që hyn në hapësirë ​​me anijen e tij kozmike

Në një hap të madh drejt realizimit të astroturizmit, themeluesi i Virgin Galactic fitoi garën hapësinore të miliarderëve, duke arritur në hapësirë në bordin e anijes supersonike SpaceShipTwo, një anije kozmike me krahë e zhvilluar nga kompania e tij. Nëntë ditë më vonë, Jeff Bezos, themeluesi i Amazon dhe Blue Origin, iu bashkua klubit hapësinor të miliarderëve me raketën e tij New Shepard.

12. Astronomët shohin dritën që vjen nga pas një vrime të zezë

Drita mund të mos jetë në gjendje t'i shpëtojë një vrime të zezë, por për herë të parë, astronomët vëzhguan dritën që përkulej pas saj - 800 milion vite dritë larg nga Toka. Ky zbulim, i detajuar në revistën Nature, konfirmoi edhe një herë teorinë e relativitetit të Albert Ajnshtajnit.

13. Shkolla e parë në botë e printuar në 3-D hapet në Malavi

Shkolla e parë në botë e printuar në 3-D hapi dyert e saj në korrik në Malavi. Shkolla u ndërtua nga 14Trees, një sipërmarrje e përbashkët midis një firme zhvillimi britanik dhe një kompanie zvicerane që është e specializuar në materialet e ndërtimit. Organizatorët shpresojnë se teknologjia e shpejtë dhe e përballueshme mund të ndihmojë në adresimin e mungesës së madhe të shkollave në vend.

14. Shiu regjistrohet në pikën më të lartë të shtresës së akullit të Groenlandës

Në atë që ekspertët paralajmëruan se ishte një tjetër shenjë e ndryshimit global të klimës, ra shi në rajonin e Samitit të Grenlandës, afërsisht dy milje mbi nivelin e detit, për herë të parë që nga fillimi i vëzhgimeve në vitet 1980. Temperaturat u rritën mbi zero në gusht, duke shkaktuar reshje shiu për disa orë, sipas Qendrës Kombëtare të të Dhënave të Borës dhe Akullit të SHBA.

15. El Salvador bëhet vendi i parë që e bën Bitcoin një monedhë kombëtare

El Salvador miratoi një ligj në shtator duke miratuar Bitcoin si mjet ligjor, së bashku me dollarin amerikan. Lëvizja u prit me dyshime në mesin e shumë salvadorenëve që janë skeptikë për paqëndrueshmërinë e qenësishme të Bitcoin. Ekspertët financiarë kanë shprehur shqetësime se kriptomonedha mund të sjellë paqëndrueshmëri të mëtejshme ekonomike në El Salvador dhe të inkurajojë pastrimin e parave.

16. Franca tërheq ambasadorët në Shtetet e Bashkuara për herë të parë në historinë e aleancës

Presidenti Biden njoftoi në shtator se Shtetet e Bashkuara do të ndajnë teknologjinë e rrallë të nëndetëseve me propulsion me Australinë - një lëvizje e rrallë që mendohet gjerësisht si një kundërmasë ndaj ndikimit të afërt të Kinës në rajonin Azi-Paqësor. Pak para se të bëhej kjo marrëveshje, Australia refuzoi një marrëveshje paraprake për blerjen e nëndetëseve konvencionale nga Franca. Në shenjë proteste, Franca, e cila nuk ishte e informuar për marrëveshjen, tërhoqi me zemërim ambasadorët e saj në Shtetet e Bashkuara për herë të parë në historinë e saj të gjatë diplomatike me vendin, e cila filloi në 1778.

17. Shitjet e automjeteve me emetim zero i kalojnë shitjet e atyre me naftë në Evropë

Në shtator, automjetet elektrike tejkaluan automjetet me naftë për herë të parë në Evropë, sipas The European Electric Car Report. Ndërsa analistët parashikojnë se mund të jetë një gabim për momentin, pjesërisht për shkak të problemeve të vazhdueshme të zinxhirit të furnizimit global, ata thonë se kanë parë një ndryshim thelbësor drejt teknologjisë me emetim zero.

18. Një filipinase fiton për herë të parë Çmimin Nobel për Paqen

Gazetarja Maria Ressa u shpërblye me Çmimin Nobel të Paqes 2021 për raportimin e saj në Filipine mbi taktikat e diskutueshme të Presidentit Rodrigo Duterte në luftën kundër drogës. Ajo është fituesja e parë filipinase e Nobelit dhe fitoi çmimin së bashku me rusin Dmitry Muratov, redaktor i gazetës Novaya Gazeta, e cila njihet për raportimin e saj kritik ndaj Kremlinit.

19. SpaceX lëshon ekuipazhin e parë tërësisht civil në hapësirë

Jared Isaacman, shefi ekzekutiv miliarder i Shift4 Payments, drejtoi misionin Inspiration4 për të mbledhur para për Spitalin Kërkimor të Fëmijëve St. Jude. Kapsula SpaceX Crew Dragon dhe ekuipazhi i saj prej katër personash orbituan rreth Tokës për tri ditë pa astronautë profesionistë në bord.

20. Një dron oqeanik kap pamjet e para brenda një uragani të madh

Anija pa pilot u drejtua në zemër të uraganit Sam, një stuhi e kategorisë 4 me erëra prej më shumë se 120 milje në orë, në shtator. Studiuesit nga Saildrone, i cili prodhon drone kërkimore oqeanike, dhe Administrata Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike shpresojnë se të dhënat e mbledhura do t'i ndihmojnë ata të kuptojnë më mirë se si intensifikohen uraganet.