Librat më të mirë të vitit 2022 sipas ‘The Economist’

Temat e tyre përfshijnë skandale financiare, një dëshmitar të Holokaustit dhe teorinë e qelizave

Politika dhe aktualiteti

The impossible city / Karen Cheung. Random House; 319 faqe

Një rrëfim personal ndriçues dhe emocionues i mënyrës sesi Hong Kongu u përfshi nga trazirat masive të rrugës të vitit 2019 dhe i represionit të ndihmuar nga pandemia që e ka vënë poshtë që atëherë. Autorja flet për një brez të dëshpëruar të rinjsh Hong Kongers, të ndërgjegjshëm se qyteti i tyre i lindjes ka humbur atë që e bënte të veçantë.

There are no accidents / Jessie Singer. Simon & Schuster; 352 faqe

Një vështrim se përse amerikanët kanë shumë më shumë gjasa të pësojnë ‘aksidente’ të dhunshme sesa njerëzit në vendet e tjera të pasura. Autori tregon sesi dizajni i dobët i rrugës, më shumë se vozitja e keqe, shpjegon vazhdimësinë e përplasjeve të makinave dhe sesi fabrikat përdorin rregulloret dhe procedurat disiplinore si zëvendësues të lirë për përmirësimet reale të sigurisë.

Confidence man / Maggie Haberman. Penguin Press; 608 faqe

Një kronikë e jetës dhe gënjeshtrave të presidentit të 45-të të Shteteve të Bashkuara, nga një lazdrovaç i lagjeve të jashtme te bullizuesi i Shtëpisë së Bardhë. Ky portret i një mashtruesi mjeshtër vjen nga një gazetar i New York Times që mbuloi Donald Trump për dekada. Ai e mësoi herët, vëren ajo, se fama është pushtet.

We have tired of violence / Nga Matt Easton. New Press; 341 faqe;

Një rrëfim i përpiktë i përpjekjeve për të sjellë para drejtësisë vrasësit e Munirit, një aktivist i shquar indonezian i të drejtave të njeriut i vrarë në vitin 2004. Duket si një thriller ligjoro-procedurial, pasi provat zbulohen ngadalë nga të dhënat telefonike dhe dokumentet e humbura merren nga skedarët e fshirë të kompjuterit apo nga dëshmitarë të rinj intrigues.

The naked don’t fear the water / Matthieu Aikins. Harper; 336 faqe;

Në vitin 2016, autori, një gazetar kanadez, shkoi në fshehtësi për të shoqëruar një mik afgan në udhëtimin e tij të rrezikshëm drejt një jete të re në Evropë—duke ditur gjithmonë se, nëse shfaqej rreziku, ai mund të rikthehej te nështetësia e tij perëndimore, ndërsa shoku i tij do të duhet të mbështetej në fatin e vet. Rezultati është një pasqyrë shkatërruese intime e krizës së refugjatëve.

The age of the strongman / Gideon Rachman. Other Press; 288 faqe

Është e habitshme se sa prej liderëve të sotëm i përshtaten tipologjisë së njeriut të fortë, vëren një kolumnist për Financial Times (dikur i The Economist). Subjektet e tij, duke përfshirë Xi Jinping dhe Princin Muhamed bin Salman, janë një kërcënim jo vetëm për mirëqenien e vendeve të tyre, thotë ai, por edhe për një rend botëror në të cilin idetë liberale po luftohen gjithnjë e më shumë.

The economic weapon / Nicholas Mulder. Yale University Press; 448 faqe

Një histori e rastësishme e përdorimit të sanksioneve ekonomike gjatë periudhës ndërmjet luftërave të shekullit të 20-të. Suksesi i tyre i përzier paralajmëron të mos shpresohet se sanksionet e Perëndimit kundër Rusisë mund të sjellin fundin e luftës në Ukrainë.

Biznesi dhe ekonomia

Money men / Dan McCrum. Bantam Press; 352 faqe

Historia dramatike e vdekjes së Wirecard, dikur një nga yjet më të ndritur të teknologjisë në Evropë. Autori, një gazetar në Financial Times, ishte pjesë e një grupi të vogël skeptikësh që besonin se firma ishte një mashtrim gjigant. Përballë një kundërsulmi të egër nga kompania dhe spiunët e saj, dhe me ngurrimin e establishmentit gjerman për të pranuar që një kampion kombëtar mund të ishte një mashtrim, ata pritën gjatë për tu shpaguar.

Chip war / Chris Miller. Scribner; 464 faqe

Gjysmëpërçuesit janë thelbësorë në jetën moderne – ata fuqizojnë gjithçka, nga sistemet e avancuara të armëve deri te furnelat – por zinxhiri i furnizimit është jashtëzakonisht i brishtë. Shumë vende i shohin çipet si një aset strategjik. Ky libër tregon se si forcat ekonomike, gjeopolitike dhe teknologjike formësuan një industri thelbësore.

Dead in the water / Matthew Campbell dhe Kit Chellel. Portofolio; 288 faqe

Librat për transportin tregtar rrallëherë janë kaq tërheqës, por ky tregon se çfarë ndodhi në të vërtetë kur piratët sulmuan Brillante Virtuoso në Gjirin e Adenit në vitin 2011. Një histori befasuese e mashtrimit dhe mosndëshkimit.

The power Law / Sebastian Mallaby. Penguin Press; 496 faqe

Kapitalistët sipërmarrës shpesh akuzohen se i japin përparësi rritjes me çdo kusht, duke ushqyer kështu një kulturë kapitaliste agresive të pamatur. Në këtë libër autoritar, një ish-gazetar në The Economist - dhe bashkëshorti i kryeredaktores aktuale - pranon të metat e industrisë, por mbron me elokuencë arritjet e saj.

For profit / Nga William Magnuson. Basic Books; 368 faqe

Një histori e mrekullueshme e korporatave, që shtrihet nga societas publicanorum e Romës së lashtë, përmes Firences së Rilindjes, Epokës së Zbulimeve dhe fuqisë së kapitalizmit industrial amerikan deri në Silicon Valley. Ndërmarrjet private kanë prodhuar disa nga arritjet më të mëdha të njerëzimit.

Butler to the world / Oliver Bullough. Saint Martin Press; 288 faqe

Pasi mori një vendim për të tërhequr kapital e lirë ndërkombëtar pas Luftës së Dytë Botërore, Britania vazhdoi të hapte tapetin e mirëseardhjes për plutokratët dhe oligarkët. Kjo është një aktakuzë për avokatët, firmat e PR-it dhe të tjerë që ndihmojnë në futjen e parave të pista përmes bankave dhe tregut të pronave të paluajtshme në Londës.

Slouching towards utopia / J. Bradford DeLong. Basic books; 624 faqe

I shkruar me zgjuarsi, stil dhe një zotërim të mrekullueshëm të detajeve, ky libër vendos sukseset dhe fatkeqësitë e shekullit të 20-të në kontekstin e tyre ekonomik. Duke vepruar kështu, ai ofron njohuri se si gjërat kanë shkuar keq në vitet e fundit - dhe çfarë duhet të shkojë siç duhet nëse do të shmanget katastrofa në shekullin aktual.

Poewr failure / William Cohan. Portofolio; 816 faqe

Një studim monumental i firmës së themeluar në 1892 si General Electric Company. Historia e saj e bën të qartë se sa të rëndësishëm janë njerëzit brilantë për suksesin e biznesit - dhe se si shkëlqimi i tyre ndonjëherë mund të bëhet një dobësi e rrezikshme.

Biografi dhe kujtime

The escape artist / Jonathan Freedland. Harper; 400 faqe

Në vitin 1944 Rudolf Vrba u arratis nga Aushvici dhe ndihmoi në prodhimin e një raporti mbi tmerret gjenocidale atje. Meqenëse disa ngurronin të përballeshin me të vërtetën e kampeve të vdekjes, trimëria dhe këmbëngulja e tij shpëtuan shumë jetë. Kjo histori torturuese dhe befasuese tregohet me ritëm dhe vrull dhe është një shtesë e rëndësishme në historiografinë e Holokaustit.

The Facemaker / Lindsey Fitzharris. Farrar, Straus dhe Giroux; 336 faqe

Një rrëfim i punës pioniere të bërë nga Harold Gillies në fillim të shekullit të 20-të në njësitë e specializuara maksilofaciale në Britani. Një biografi tërheqëse e një kirurgu plastik mjeshtëror, është gjithashtu një haraç inkurajues për përparimin mjekësor.

Agatha Christie / Nga Lucy Worsley. Pegasus Crime; 432 faqe

Më 3 dhjetor 1926, romancierja e njohur la burrin dhe vajzën e vogël dhe u zhduk për 11 ditë. Kjo zhdukje misterioze është në qendër të kësaj biografie të re plot ngjyra, e cila bashkon atë që ndodhi në të vërtetë atë dimër.

The Huxleys / Alison Bashford. Chicago University Press; 576 faqe

Julian Huxley dhe Thomas Henry Huxley, gjyshi i tij, ishin të dy ndjekës të darvinizmit. Ata ndanin gjeninë shkencore, oreksin për kulturë (të dy ishin poetë të mprehtë) dhe një nuancë tragjike të paqëndrueshmërisë mendore. Të dyja jetët janë ndriçuar me kujdes në këtë biografi të dyfishtë.

Inventor of the future / Alec Nevala-Lee. Dey Street Books; 672 faqe

Buckminster Fuller ishte një arkitekt dhe inxhinier amerikan pioner. Ky portret i jep atij vendin që meriton si një mendimtar dhe profet jashtëzakonisht origjinal i teknologjisë. Ai vjen në jetë si një vizionar që u ngrit mbi papërsosmëritë e tij për të punuar për të mirën e njerëzimit.

Hayek / Bruce Caldwell dhe Hansjoerg Klausinger. Chikago University Press; 824 faqe

Një rrëfim elegant i një prej figurave më interesante në ekonominë e shekullit të 20-të. Eshtë i mbushur me anekdota dhe zhbirilon mitet për ekonomistin austro-britanik. Kryesisht konfirmon pikëpamjen se ai ishte një burrë mjaft i çuditshëm dhe jo gjithmonë shumë i këndshëm.

Histori

Budapesti / Victor Sebestyen. W&N; 432 faqe

I kapur përgjithmonë mes Lindjes dhe Perëndimit, kryeqyteti i Hungarisë përmbledh dramën e Evropës Qendrore në mrekullitë dhe tmerret e saj. Autori, i cili u largua nga qyteti si fëmijë pas kryengritjes kundër sundimit komunist në 1956, shkëlqen në përshkrimin e lulëzimit të Habsburgëve të Budapestit, rolin historik të popullsisë së tij hebreje dhe mendjemadhësinë dhe poshtërimet që kanë ndihmuar në formimin e qytetit.

The siege of loyalty house / Jessie Childs. Bodley Head; 318 faqe

Tema e gjerë e këtij libri prekës është ajo që u ndodh njerëzve gjatë luftës civile: sa shpejt dhe në mënyrë të padukshme rendi bëhet kaos dhe mirësjellja i nënshtrohet mizorisë. Me fjalë të tjera, sa afër çnjerëzimit është gjithmonë njerëzimi. Fokusi është në një episod në luftën civile angleze, por historia është e përjetshme.

The serpent coiled in Naples / Marius Kociejowski. Chicago University Press; 506 faqe

Për të shkruar për Napolin, duhet të jesh me të vërtetë një poet - ose, akoma më mirë, një librashitës antikuar. Ky autor është të dyja dhe ka prodhuar një vepër interesante që është po aq eklektike, labirintike, ironike dhe tronditëse sa vetë qyteti i madh italian.

A pipeline runs through it / Keith Fisher. Allen Lane; 768 faqe

Një histori e gjerë, e hulumtuar në mënyrë skrupuloze e naftës nga epoka e Paleolitit deri në Luftën e Parë Botërore. Ari i zi ka qenë sa mallkim aq edhe bekim për njerëzit në tokën e të cilëve është gjetur. Një lexim bindës dhe një udhëzues jashtëzakonisht i vlefshëm për një industri të madhe dhe të tmerrshme.

The world: a family history /Simon Sebag Montefiore. W&N; 1344 faqe

Mos u zhgënjeni nga gjatësia: kjo histori e botës, e treguar përmes historive të familjeve të shquara, të thith. Autori sjell në jetë kastën e tij të titanëve, mashtruesve dhe psikopatëve dinastikë me portrete të mprehta. Një epikë që njëkohësisht argëton dhe informon.

Fiction

The Candy House / Jennifer Egan. Scribner; 323 faqe

Një roman për atë që njerëzit humbasin duke ofruar jetën e tyre private ndaj algoritmeve që i përdorin për fitime. Me gjithë rrjedhshmërinë e tij në zhargonin e lojërave, varësisë dhe teknologjisë, ky është një roman social me personazhe dhe këndvështrime të shumta; një lloj ‘Middlemarch’ i shekullit të 21-të.

Maror / Lavie Tidhar. Head of Zeus; 560 faqe

Korrupsioni, droga dhe vrasja janë pjesë e kësaj sage të egër ambicioze të vendosur për katër dekada në Izrael nga fillimi i viteve 1970. Organizohet lirshëm rreth një sërë vrasjesh në një rrugë bregdetare dhe karrierës së një polici të korruptuar, por merr devijime në Liban, Los Anxhelos, Kolumbi dhe Kankun. Një histori alternative kaustike e ëndrrës dhe zhvillimit të Izraelit.

Still born / Guadalupe Nettel. Përkthyer nga Rosalind Harvey. Fitzcarraldo Editions; 200 faqe

Një roman për zgjedhjet që bëjnë gratë nëse do të kenë fëmijë dhe çfarë ndodh nëse pasardhësit e tyre rezultojnë ndryshe nga sa prisnin. Një histori josentimentale dhe e ngjeshur.

The trees / Percival Everett. Graywolf Press; 320 faqe

Dikush po vret njerëz të bardhë në Money, Mississippi. Një trup zezaku i gjymtuar gjendet në skenat e krimit, por vazhdon të zhduket. Në fillim viktimat lidhen me linçimin e Emmett Till-it në lagje në vitin 1955; por më pas rrethi i zgjerohet. Dy detektivë të mençur zbresin për të hetuar. Një histori gazmore, me guxim satirik, shumë serioze për racizmin dhe trashëgiminë e padrejtësisë.

Gjëra të vogla si këto / Claire Keegan. Grove Press; 128 faqe

Në prag të Krishtlindjes në 1985, Bill Furlong, një tregtar qymyri dhe druri, po bën dërgesa në qytetin e tij të vogël irlandez. Mendjen e k ate fëmijëria e tij e trazuar dhe festat në prag për pasardhësit e tij - derisa ai has një vajzë të dëshpëruar, e mbyllur në një nga lavanderitë e vendit (dmth, shtëpitë për ‘gratë me probleme’). Një libër i shkurtër me një hero të qetë e të zakonshëm në qendër.

When we were birds / Ayanna Lloyd Banwo. Doubleday; 304 faqe

I vendosur në Trinidad, ky roman debutues tregon për betejat e veçanta dhe fatet e binjakëzuara të dy personazheve nga sfera të ndryshme të jetës. Ajo që duket të jetë një përrallë e thjeshtë e një djali që takon një vajzë, së shpejti zhvillohet në një ekzaminim tërësisht origjinal dhe emocionalisht të pasur të dashurisë, pikëllimit dhe trashëgimisë.

Kulturë dhe ide

Of boys and men /Richard Reeves. Brookings Institution Press; 256 faqe

Në një farë mënyre bota mbetet e dominuar nga meshkujt, megjithatë shumë meshkuj janë duke mbetur prapa, thotë autori. Djemtë janë mbrapa vajzave në shkollë në shumë vende dhe kanë më shumë gjasa të përfundojnë në burg ose të vrasin veten. Ai sugjeron reforma praktike në rritje të tilla si psh djemtë të fillojnë shkollën një vit më vonë.

Life is hard / Kieran Setiya. Riverhead Books; 240 faqe

Një profesor i filozofisë në MIT argumenton se vuajtja nuk duhet të zvogëlojë ose prishë një jetë të mirë. Të jetuarit mirë dhe vështirësitë mund të shkojnë bashkë, thotë ai; të menduarit e qartë është çelësi. Një udhërrëfyes njerëzor, ngushëllues, me një fije shprese.

The Subplot / Megan Walsh. Columbia Global Reports; 133 faqe

Peizazhi letrar modern i Kinës mbushet me ekspozime korrupsioni, fantazi homoerotike, poezi emocionuese emigrantësh, sipërmarrës që udhëtojnë në kohë dhe trillime shkencore jashtëzakonisht radikale. Autori ofron një pamje të fuqishme që lexuesit anglofonë që duan të kuptojnë Kinën, të shikojnë përtej titujve dhe t;u drejtohen librave.

Papyrus / Irene Vallejo. Përkthyer nga Charlotte Whittle. Knopf; 464 faqe

Një histori e gjallë e librave në botën e lashtë. Të shkruarit e fjalëve dhe tregimeve në rrotullat e papirusit ishte, thotë autori, po aq shkatërruese sa edhe interneti.

Magnificient Rebels / Andrea Wulf. Knopf; 512 faqe

Një biografi ngërthyese e ‘Jena Set’ një grup intelektualësh të rinj gjermanë që luajtën një rol të jashtëzakonshëm në lëvizjen që u bë e njohur si Romantizëm.

Shkencë dhe Teknologji

The songs of the cell / Siddhartha Mukherjee. Scribner; 496 faqe

Një turne në horizontin e teorisë së qelizave, nga një onkolog klinik dhe profesor i lëndës në Universitetin e Kolumbias. Rastet nga karriera e vetë autorit ilustrojnë rezultatet e të kuptuarit qelizor dhe mungesën e tij. Rezultati është një pjesërisht mësim historie, pjesërisht biologji dhe një pjesërisht kujtesë e asaj se si shkenca në të vërtetë procedon.

Elusive / Frank Close. Basic books; 304 faqe

Një rrëfim bindës i kërkimit të gjatë për grimcën e Higgs: ekzistenca e së cilës u parashikua në vitin 1964, por ai nuk ia tregoi fytyrën botës deri në vitin 2012. Kjo është gjithashtu një biografi e Peter Higgs, fizikanit të drojtur pas të cilit u emërua grimca.

An Immense world / Ed Yong. Random House; 464 faqe

Shqisat njerëzore mund të perceptojnë vetëm një pjesë të energjisë dhe informacionit që lëviz nëpër botë. Kafshët menaxhojnë shumë më tepër: disa zogj mund të ndjejnë fushat magnetike, bletët mund të shohin dritën ultravjollcë dhe lakuriqët e natës perceptojnë mjedisin e tyre duke përdorur valët e zërit. Duke ekzaminuar se si krijesa të tilla e ndjejnë mjedisin e tyre, ky libër ngre perden mbi dimensionet më parë të padukshme të vetë botës.

Beyond measure / James Vincent. W.W. Norton; 432 faqe

Njerëzit janë hartues listash, argumenton kjo histori matëse e hulumtuar thellë. Nga ‘Kategoritë’ e Aristotelit deri te taksonomia Lineane e biologjisë, njerëzit janë ndarës, jo copëza, që kërkojnë përgjithmonë të analizojnë dhe të përcaktojnë sasinë e botës.

The Equality Machine / Orly Lobel. Public Works; 368 faqe

Ky autor pajtohet me ata që kanë frikë se inteligjenca artificiale mund të jetë problematike. Por, në një akt të shkëlqyer të jiu-jitsu-së intelektuale, ajo argumenton se përgjigja nuk është të ngadalësosh teknologjinë, por ta shpejtosh atë për të zgjidhur ato defekte dhe për të arritur përparimin shoqëror.

This Mortal Coil / Andrew Doig. Bloomsbury; 384 faqe

Një biokimist në Universitetin e Mançesterit ofron një histori çuditërisht optimiste të vdekjes -dhe tregon për mrekullitë mjekësore që mund të qëndrojnë përpara. Një histori fuqizuese e zgjuarsisë njerëzore. Politiko.al