Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

OP-ED

Kur 'qau' Samir Mane

Politiko 2 Tetor 2018, 19:57

Gentian Gaba

2018-a është një vit jubilar për grupin Balfin, pasi përkon me 25 vjetoin e themelimit. Samir Mane, presidenti i tij, është miliarderi i parë kuq e zi në valutë të huaj. Një figurë midis mbretit Mida, çdo gjë që ai prek, zakonisht, kthehet në ar, dhe “self-made man”, njëriu që nga zero ndërton një perandori sipërmarrëse.

Pak ditë nga festimet e mbajtura në Pallatin e Brigadave, ku u vu re mungesa e përfaqësuesve politikë për vullnet të zotit të shtëpisë, Mane ka dhënë një intervistë për revistën ekonomike 'Monitor', në të cilën nuk ka folur vetëm për aktivitetin e shtrirë në dy dekada e gjysmë; për të tashmen dhe të ardhmen, por edhe për mjedisin e biznesit në Shqipëri.

Intervista u komentua pak në media por ndoshta ia vlen të citosh një shprehje nga libri i Yalom “Kur qau Niçja”: Ndonjëherë është më keq për një filozof të kuptohet sesa të keqkuptohet.

E njëjta gjë vlen edhe për një sipërmarrës të kalibrit të Manes; mesazhet e të cilit kuptohen gjerësisht nga ata që duhet të shqetësohen nga pohimet e tij, por preferohet shtegu i keqkuptimit, për të shmangur disa të vërteta të hidhura që intervista mbart.

Me sloganin “biznesi vjen i pari, politika e dyta”, në mënyrë jo fort të tërthortë, Mane konfirmon nga këndvështrimi i një biznesmeni, akuzat që njëra palë e politikës i ka bërë tjetrës në vitet e fundit. Bëhet fjalë për shpërthimin e ndërtimeve në kryeqytet dhe financimin jo “konvencional” të sektorit të real estate.

Nëse lexojmë midis rreshtave të intervistës, midis të tjerave, do të mund të veçonim tre momente.

I pari është ai në të cilin Mane komenton largimin nga investimi në 'qiellgërvishtësi' që do të ngrihet tek ish “7 xhuxhat”. “Tërheqja nga Doën Toën ishte zgjedhje biznesi. Pamë mundësi të tjera për të investuar.” Një këmbanë e qartë alarmi për çdo investues në tregun imobiliar; madej nëse do të ishim në një vend ku shoqëritë që operojnë në këtë fushë do të ishin të kuotuara në bursë, aksionet e tyre do të kishin rënë vrik, në sekondin e parë të daljes së intervistës. Kur sipërmarrësi më i madh në vend largohet nga një investim, do të thotë se ka pak gjasa që të jetë rentabël.

Arsyeja pse Mane braktisi aksionet e tij mund të kuptohet nga ajo që deklaron: “Pa dyshim që çmimet e momentit janë favorizuese, por sërish e përsëris se, nëse të gjithë këto projekte që dëgjojmë do të ndërtohen, do të realizohen, mund të ketë ngecje të shitjeve.” Përkundër premtimit elektoral të Erion Veliajt, “s’kam ndërmend të hyj në histori si një njeri që dha leje për pallate”, rritja më e madhe e lejeve të ndërtimit në 2018 u shënua në Bashkinë e Tiranës. Në gjashtë muajt e para të vitit janë dhënë 164 leje, me një rritje 61% në raport me vitin e kaluar. Një ofertë tejet e lartë, për të cilën ngecjet e shitjeve nuk janë një ougur i zi, por një takim i sigurt me falimentimin në një kohë jo shumë të largët.

Kur zakonisht ndodhemi përballë një shpërthimi të sektorit të ndërtimit, në të cilin ethet e pallatexhinjve nuk arrijnë të kuptojnë ngopjen e tregut, rreziqet e një fluske janë shumë të larta dhe të rrezikshme, jo vetëm për ndërtimin, por për gjithë ekonominë.

Por kjo nuk ndodh tek ne, sikurse e shpjegon edhe taycoon-i shqiptar:

“Unë nuk besoj që rrezikohet një fluskë, sepse problem do të kishte nëse këto investime të mëdha do të mbështeteshin nga bankat. Por, me sa duket, bankat kanë një lloj tërheqjeje nga financimet në real estate, pra në rezidenca. Nëse nuk do të mbështeten nga bankat, një pjesë e biznesit, ose do t’i shtyjnë në kohë projektet, ose do të kenë vështirësi për t’i mbaruar, ose do të transferohen në duar të tjera”.

Paradoksi që shpjegon Mane, rritje e ndërtimit dhe rënie e kreditimit, konfirmohet edhe nga Banka e Shqipërisë, sipas së cilës stoku i huasë në sektorin e ndërtimit për bizneset private në kryeqytet ka ardhur në rënie.

Atëherë me çfarë parash po ndërtohet në Tiranë?

Përgjigja, afërmendsh, përkon me atë që opozita ka denoncuar në mënyrë të vazhdueshme gjatë viteve të fundit: paratë e pista të drogës. Rënia e euros dhe ngritja e kullave nuk janë gjë tjetër veçse diagnostifikimi i një sëmundje që e ka emrin pastrim parash; simptomë e një patologjie edhe më të rëndë që është kriminalizimi i politikës. Një ortakëri e denoncuar bollshëm, e cila po shthur tiparet e politikbërjes dhe gjithashtu po drogon ekonominë dhe tregun e lirë.

Tashmë, provë e kësa gjendjeje, nuk jane vetëm denoncimet e opozitës, raportet e partnerëve ndërkombëtarë, hetimet e gazetarëve apo lejet marramendëse të ndërtimit; por edhe rrëfimi i “dlirë” i një miliarderi që largohet nga një investim në zemër të Tiranës, për shkak të mësymjes së barbarëve të kokainës dhe hashashit.

E kur “qau” Samir Mane, ç'mund të bëjnë të tjerët?