Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

OP-ED

Kush nuk 'qeveris' makinën e vet, nuk e meriton të qeveriset mirë

Politiko 31 Janar 2020, 18:06

Kush nuk 'qeveris' makinën e vet, nuk e meriton të qeveriset

Alfred Lela

Thellë- thellë, ky është një shkrim pro-qeveritar se, me hile të madhe dhe asnjë trimni, po përpiqet të thotë se shqiptarët nuk qeverisen, jo se Edi Rama është një menaxherkoti, por se ata janë gdhënj të pandreqshëm.

Në fakt, të dyja mund të jenë të vërteta.

E keqja është se, si Ramën ashtu dhe shqiptarët i ndeshim përditë. I pari, siç e thotë vetë, na del edhe kur hapim frigoriferin, ndërsa të dytët nuk i shmang dot edhe me koronavirus të jesh. Nuk e kam fjalën këtu për të gjithë shqiptarët; për shembull, jo për ata që përdorin biçiketë, ata që kur e hanë sufllaqen apo kruasanin nuk e hedhin mbështjellësen nga xhami i makinës ku t'i kapë hera, por për ca të tjerë.

Duke qenë se janë shumica, i bie që të jem duke bërë një shkrim jopopullor, madje 'elitist', do të thonin një farë populistësh më të rafinuar në terminologji. Por më mban një shpresë, që është në fakt një kurth psikologjik, sipas të cilit secili lexues nuk do ta gjejë veten të portretizuar në këtë shkrim, por do ta kthejë pasqyrën larg vetes për të krijuar Tjetrin e Padurueshëm, të cilin edhe ai, ashtu si unë, e përçmon. Në mos e urren.

Kjo do të më shpëtojë prej të qenit anti-popullor dhe ndoshta prej sharjeve në Facebook në fund të shkrimit. Nuk është se dua të shpëtoj prej asnjërës, në fakt. Kjo, sepse e di mirë e më mirë (vetëm se më duhet të mësoj të vuaj pak e më pak) se ata shoferë/e, banorë të kaosit rrugor, janë të njëjtët që pasi 'ngrenë njërën këmbë' nuk lënë cep të rrjeteve sociale pa përmjerrë. Të njëjtat fytyra që kërkojnë një pasqyrë, qoftë edhe virtuale, që t'u thotë 'sot dukesh mirë' sa më keq ta portretizosh tjetrin, të njëjtët shpirtra të paprehje që aq i tremb simetria, sa edhe vijat që ndajnë korsitë i torturojnë.

Ti e njeh këtë shqiptar, në mos je vetë i tillë. Atë që edhe rrugëve të bollshme me tri korsi katana zgjedh që njërën gjysmë të makinës ta ketë në gjysmën e korisë 1, dhe tjetrën në korsinë 2. Kjo krijon atë trafikiadën që i ngjan pikturës së një të çmenduri, ku rreshtat e makinave diku janë për katër, diku për tre e diku për një.

Kjo luzmë rurale e një paganizmi urban, derdhet me zigzage deri në rreth-rrotullimin më të afërt. Aty pamja shndërrohet në National Geographic: dyluftime kafshësh prej duralumini në një savanë urbane. Lëvizja shndërrohet në një klithmë të zgjatur dinosauri, që sikur është plagosur, jo nga ndonjë ushtë por nga ndërrimi aty-për-aty i epokave gjeologjike, të cilat do ta marrin me vete drejt zhdukjes. Logjika e lëvizjes e do që makina që ofrohet te rrethi duhet të ndalë dhe të kontrollojë majtas, në pritje që mjetet ndërkohë në rreth ta mbyllin atë ose, duke vazhduar përpara, të dalin prej tij. Vetëm atëherë ecet. Në realitet ndodh kjo: makinat, kur i afrohen rrethit, e shtojnë shpejtësinë, si t'i ndillte fantazma primordiale e ndeshjes dhe e ndërkryerjes.

Shqiptari nuk e mat territorin, rrugën, hapin dhe as luftën. Kështu, duke shtuar egërsinë e gazit ke rritur edhe ampermetrin e paralajmërimit për 'dyluftuesin' që po vjen nga e majta. Mirë është që edhe kokën ta mbash djathtas, që t'i japësh të kuptosh se e ke dënuar me mosekzistencë qenësinë e tij.

Po aq kokëshkretë, duke qenë se është shqiptar, qëllon të jetë edhe ai që vjen nga rrethi i tij i ferrit. Mu në brinjë të kësaj rrëpire urbane ndeshen dy makina, dy vullnete dhe asnjë kuptim dhe rrethi, që është krijuar për të çliruar, bëhet nyjë.

Të shumtën e rasteve del gjallë, por me neurone të vdekura. Të kanë mbetur mjaftushëm për të thënë: kjo po që është pjesëmarrje në demokraci. A thua të jetë kaq kuptimplotë edhe referendumi!?

Meqë rasti rastit nuk i ngjan, do kesh rast të ndeshësh forma të tjera të 'pjesëmarrjes'. Për shembull, tipin që e ka shtrirë ndenjësen njësh me sediljen e pasme, dhe një dorë e ka në timon e tjetrën në celular. Me njërin sy sheh pëlqimet në Instagram, dhe me tjetrin, që i arrin vetëm deri te lartësia e stemës së makinës, mrizon rrugën. Nëse i tërheq vëmendjen me bori, ka gjithmonë gati apasionatën e një shikimi të marrë hua nëpër video hip-hop.

Thua me vete se ky, të paktën, e kthen kokën, edhe pse kërcënueshëm: kemi bërë përpara në komunikim; që nga rrethi ku kthimi i kokës quhej dobësi.

Ka raste të tjera sa të duash, çmeritëse si gjymtyrë fluturuese në filma të Tarantinos, por këto janë më përsëritëset.

Ka shumë shpjegime për këtë tollovi, duke filluar që nga historia e re e shqiptarit me makinën, patentat e marra me ryshfet, shfryrjet emocionale, kultura e ulët urbane, shkujdesja legjendare dhe sensi i munguar i komunitarizmit të 'bijve të shqipes'.

E rëndësishme është që të kuptohet se për 'plagë të vetëshkaktuara' si këto nuk mund të kërkosh ndihmën të shteti, fajin te privati, sytë te Zoti.

Si është ajo thënia: çdo popull ka qeverinë që meriton? Ja edhe një tjetër po aq 'elitiste': Dikush që nuk qeveris dot makinën e vet nuk e meriton të qeveriset mirë.