Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

KRYESORE

Marrëveshjen Rama-Basha gjykojeni edhe nga kundërshtarët e saj

Politiko 20 Maj 2017, 11:13
Marrëveshjen Rama-Basha gjykojeni edhe nga kundërshtarët e saj

Fitim Zekthi

Për një pjesë të njerëzve, sidomos në media dhe politikë, marrëveshja Rama-Basha ishte një marrëveshje për bashkëqeverisje, për të shkatërruar Ilir Metën dhe partitë e vogla, për të qeverisur bashkë edhe pas zgjedhjeve etj. Teoritë konspirative nuk janë produkt i natyrës njerëzore. Kushtet, gjendja sociale apo çfarëdolloj, janë ato që i shtyjnë njerëzit drejt tyre. Ngjarjet e tmerrshme, si: krizat ekonomike, vrasjet e rëndësishme, një aksident, një humbje domethënëse e diçkaje prej dikujt i bëjnë njerëzit që janë të trembur dhe të zemëruar prej këtyre ngjarjeve që të kërkojnë dikë për të fajësuar. Mendja njerëzore në shumë raste shtyhet të mendojë se kurdo që ndodh diçka e keqe, ajo ndodh sepse dikush i keq do që ajo të ndodhë. Teoritë konspirative përhapen veçanërisht brenda komunitetesh të izoluara, rrjetesh sociale, përfshirë dhe ato online.

Cass Sunstein, një filozof i njohur amerikan i të drejtës dhe ligjit thotë se njerëzit i pranojnë teori të tilla kaq pa lidhje me të vërtetën për shkak të dyshimeve të tyre dhe për shkak të natyrës së tyre paranojake. Askush nuk e di se çfarë kanë biseduar Rama dhe Basha fshehtas dhe sa kohë askush nuk e di atëherë ne duhet të gjykojmë mbi faktet publike. Marrëveshja vinte pas 90 ditësh protestë, pas kërcënimeve të opozitës se nuk do të hynte në zgjedhje dhe pas kërcënimit të qeverisë se do të shkonte në zgjedhje e vetme dhe se do ta zhdukte opozitën duke sajuar një opozitë me partinë e z. Topi, z. Bojaxhi, z. Blushi etj.

Marrëveshja vjen pas dështimit të negociatave të drejtuara nga zyrtari i Partive Popullore Europiane McAllister dhe pas pafuqisë së qeverisë për të mbajtur zgjedhje në Kavajë. Deri në momentin e takimit të Ramës dhe Bashës konflikti politik mes palëve ishte shumë i lartë, më i larti ndoshta i katër viteve të fundit. Pavarësisht se Basha kishte thënë se zgjedhje me Ramën kryeministër nuk do të ketë dhe pavarësisht se Rama kishte thënë se krizës së çadrës që ishte krizë e vetë PD-së nga frika e humbjes dhe e vettingut ai nuk do t’i dorëzohej, ata arritën një marrëveshje thuajse historike. Në letër marrëveshja krijon mundësi të rralla që qeveria të mos përdoret në fushatë, që paratë publike të mos përdoren në fushatë, që dekriminalizimi të ndodhë, që të gjurmohet paraja e pistë, të vëzhgohet dhe kapet përdorimi i parasë së drogës për të blerë vota etj.

Marrëveshja iu jep mundësinë partive të hyjnë vetëm në zgjedhje dhe të matin fuqinë e tyre pa iu dashur mbulimi pas koalicioneve. Marrëveshja mund të jetë e kritikueshme në shumë pika, mund të kishte elemente më shumë kontrolli ose mund të ishte edhe më e keqe. Shumë njerëz të PD-së ose votues të saj do të donin që Kryeministri të jepte dorëheqjen, zgjedhjet të bëheshin në vjeshtë dhe mundësisht Rama të caktonte dikë tjetër si kandidat për Kryeministër. Por, marrëveshja mund të ishte më e keqe, Kryeministri mund të rrinte vetëm te Paketa McAllister, te largimi i katër ministrave dhe te mbajtja e disa mjeteve qeveritare, si: OSHEE, ALUIZNI etj., që mund të përdoreshin në fushatë. Marrëveshja ka tri lloje kundërshtarësh. Një pjesë janë mbështetës të PS dhe PD-së. Mbështetësit e PS thonë se Rama shiti pushtet, hyri në bashkëqeverisje. Këta mendojnë se iu ndodhi diçka e keqe, që Rama u dorëzua, që hyri në bashkëqeverisje etj. Funksionarë, mbështetës apo votues të PD-së gjithashtu fajësojnë Bashën se bëri marrëveshje me Ramën, i la pushtetin Ramës, goditi LSI-në, do të ketë bashkëqeverisje. Në këtë grup një pjesë e shohin veten larg pushtetit, pa pushtet. Ata kanë shtysa dhe inate personale ndaj Bashës.

Grupi i dytë i atyre që flasin për konspiracion janë LSI-ja, PDIU-ja, Topi, Blushi, Bojaxhi. Çuditërisht ato fajësojnë Bashën më shumë se sa Ramën. Moslejimi i koalicioneve me të vërtetë mund të penalizojë, ato janë viktima të lojës së tyre pa principe. LSI i besoi shumë vetes dhe aftësisë së liderit si politikan i hollë, që di ta dredhë, që është mjeshtër dhe shumë i zoti dhe që në çdo rast do të dinte të fitonte. Në fakt dhe kjo është çështje filozofie e provuar që në fillimet e historisë së njeriut, LSI duhet ose t’i kthente faqen Ramës, t’i dorëzohej, të pranonte një rol minor të një partie të vogël dhe të mesme ose ta mundte.

Lufta e saj me PS nuk do të shuhet kurrë deri sa njëra (LSI) të kthejë faqen ose edhe zhbëhet krejt. LSI duhet me kurajë të shkonte në koalicion me PD dhe t’i linte idiotësitë e “mbi palëve”, e “faktor përbashkues” etj., dhe të përpiqej ta mundte Ramën. Basha nuk i ka bërë asgjë dhe nuk i ka asnjë detyrim, për më tepër kur LSI nga “zgjedhje pa opozitën nuk” shkoi e heshti duke harruar ç’tha. Topi është e kotë të flasim, duhet të shkonte në çadër. Bojaxhi po ashtu. Ideja se janë opozitarë e të djathtë dhe nga ana tjetër hyjnë në zgjedhje të kapin grimca të dhëna nga shumica për të legjitimuar zgjedhjet pa opozitën është qesharake dhe do ta vuajnë. Nuk iu ka faj Basha dhe as ka konspiracion. Edhe Blushi duhet të shkonte në çadër. PDIU është diku mes LSI dhe partive të vogla dhe duhet të zgjidhte me kurajë të shkonte në prehrin e Ramës ose në opozitë.

Fajësimi i Bashës është qesharak. Ka edhe një grup tjetër që kundërshtojnë marrëveshjen dhe flasin për bashkëqeverisje dhe konspiracion. Këta janë disa analistë të njohur si Bushati dhe Lubonja etj., të cilët duhen vlerësuar për qëndrimet pasi nisen nga një qasje ideore ndryshe nga disa analistë të tjerë që janë kundër sepse janë zgjatime të partive ose interesave. Bushati dhe Lubonja mendojnë se sistemi është në krizë të thellë, se ai duhet shkulur nga rrënjët, se një grup politikanësh dhe biznesesh kontrollojnë vendin, paratë dhe vendimmarrjen.

Së pari, këta nuk ishin në çadër dhe nuk ka kuptim t’i kërkojnë Bashës të mbajë çadrën hapur dhe t’i shkojë në fund shkuljes së sistemit. Së dyti, thelbi i së djathtës është siç thotë Peggy Noonan, ish-këshilltare e presidentit Reagan, dhe një nga mendjet më të mprehta konservatore sot, gjetja e mënyrave për të bërë përpara sa të mundesh brenda realitetit pasi e ke njohur mirë atë dhe mundësitë që ke. Në këtë kuptim Basha ka vepruar si i djathtë. Në kushtet ku ishte ai dhe vendi nuk kishte asgjë më shumë për të marrë dhe fituar. Zgjidhja tjetër, ajo e vajtjes së vendit në zgjedhje pa opozitën do të ishte e frikshme. Vendi nuk do të qeverisej, PD do të hynte në një luftë të gjatë mbijetese dhe protestash, grevash urie apo lidhjesh me litarë para parlamentit, gjë që do ta dobësonte atë dhe qeverinë ndoshta. Më e keqja mund të ishte përplasje për shkak të frustrimit dhe rrugë pa krye për qeverinë dhe PD, por sidomos njerëzit.

Tezat e Lubonjës, të cilat janë më të elaboruara flasin për një elitë të korruptuar dhe një popull të mirë, ato e ndajnë shoqërinë në këto dy grupe dhe kjo është problematike. Tezat e Lubonjës denoncojnë të vërteta dhe kjo është një e mirë e tyre, por ideja e çuarjes në fund, e shkuljes së sistemit të kontrolluar nga elita nuk dihet ku na çon. Marrëveshja ishte më e mira në këto momente.

*Titulli është i Politiko. Shkrimi është marrë nga Mapo me titullin 'Ta emërtosh Marrëveshjen Rama-Basha bashkëqeverisje është mjerane'.

Të fundit