Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

KRYESORE

Matteo Renzi rikthehet në skenën italiane të politikës, tani për tani

Politiko 2 Maj 2017, 18:00

Matteo Renzi rikthehet në skenën italiane të politikës, tani

The Economist

“Nuk mund të rri në stol,” psherëtin Matteo Renzi, ish-Kryeministri i Italisë, andej nga fund i fushatës për rizgjedhje kryetar i qeverisëses Partia Demokratike (PD). “ Nuk jam të gjendje që të bëj sehir.”

Që nga 30 prilli, atij nuk do i duhet që të qëndrojë në stol. Pas pushimit më të shkurtër në botën e egër të politikës, z. Renzi mori një fitore vendimtare në një votim publik të organizuar nga e majta e qendrës, PD. Megjithëse të quajtura “parapraket” (primary), zgjedhja ishte e hapur për çdo banor italian të gatshëm t’ i paguajë partisë 2 euro. Z. Renzi pretendon se ka marrë më shumë se 70 për qind të votave, megjithëse si pjesa e fituar prej tij në votime, edhe numri i votuesve kontestohen nga rivali i tij më i afërt, ministri i Drejtësisë, Andrea Orlando.

Renzi, i cili u dorëhoq nga pozicioni i Kryeministrit në dhjetor pasi humbi referendumin kushtetues, ishte tërhequr nga detyra e Sekretarit të Përgjithshëm të PD në shkurt, që të detyronte këtë votëbesim në udhëheqjen e partisë. Mbas mundjes së Geert Wilders në zgjedhjet e përgjithshme holandeze dhe fitores së Emmanuel Macron në raundin e parë të zgjedhjeve presidenciale të Francës, është tunduese që ta lexosh fitoren e z. Renzi si një tjetër provë të zbaticës ndaj populizmit euroskeptik.

Por teksa z.Renzi e quan veten një europian të zjarrtë, entuziazmi është për një BE sipas idesë së tij: një në të cilën Brukseli nuk shqetësohet më për borxhin gjigant publik të Italisë (në fund të 2016 ishte 133 për qind e PBB) dhe e lë atë të shpenzojë lirshëm për të promovuar rritjen. Siç edhe komentoi pas votës, “Ne nuk jemi kundra BE-së; ne duam një BE ndryshe.”

Edhe para kësaj, ka pasur shenja që qëndrimet e tij po bëheshin më kokëforta: raportet ishin plot me mosdakordësi me Pier Carlo Padoan, ministrin e Financave, për përpjekjet e këtij të fundit për të ulur deficitin buxhetor. Tani që ai ka marrë një mbështetje të gjerë si kryetar i partisë që dominon qeverinë e pasuesit të tij si Kryeministër, Paolo Gentiloni, z. Renzi mund të këmbënguli që ministrat të kërcejnë vallen që do ai.

Jo se atij do i pëlqejë gjatë që të bëjë koreografin. Ish-kryetari i Bashkisë së Firences gjithmonë e ka parë vendin e tij në qendër të skenës. Por, që të rikthehet në post, atij do i duhet të përballet me tri pengesa të mëdha. E para është fuqia e populistes Lëvizja Pesë Yjet, e cila në mungesë të tij ia ka kaluar PD-së në sondazhe. Një tjetër është dobësia e PD-së: e larguar sa nga mënyrat e pakompromentueshme të z. Renzi, sa edhe nga politikat e tij miqësore ndaj bizneseve, një minorancë e deputetëve, kryesisht të majtë, u larguan më herët këtë vit, për të krijuar partinë e tyre.

Por, ndoshta, pengesa më e madhe për z. Renzi është sistemi elektoral i Italisë---ose më saktë, sistemet. Vendimet e Gjykatës Kushtetuese e kanë lënë vendin me ligje të ndryshme elektorale për secilën prej dy dhomave parlamentare. Të dyjan janë tejet proporcionale. Presidenti, Sergio Mattarella, ka kërkuar që rregullat të harmonizohen për zgjedhjet e ardhshme, që janë në maj të 2018. Por nuk është bërë asnjë progres për një ligj të ri elektoral, dhe partitë e vogla dhe të shumta të Italisë, të cilat përfitojnë nga përfaqësimi proporcional, do të mundohen që gjërat të mos ndryshojnë.

Sfida më e vështirë e z. Renzi do të jetë të fitojë miratimin për një ligj që garanton një maxhorancë për partinë apo aleance fituese. Pa një të tillë, Italia është e destinuar që të qeveriset nga llojet e paqëndrueshme dhe ideologjikisht të ndryshme të koalicioneve që karakterizuan kohën e pas-luftës. Ish-kryeministri autokrat mund të ketë karizëm, por atij i mungon finesa makiaveliane që nevojitet për të menaxhuar situata të tilla. Rikthimi nga shkretëtira mund jetë gjëja më e thjeshtë e mundshme.