Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

KRYESORE

Miti i bezdisshëm i të varfërit të mirë

Politiko 21 Nëntor 2017, 16:25

Pier Luigi Del Viscovo/ Il Giornale

Ekuacioni “të varfër = të mirë”, një nga paragjykimet më të ngulitura dhe përhapura, ka origjinën dhe ruhet, nga një anë, nga feja, e cila duhet të agregonte mbi të gjitha shtresat më të përulura, më të dëshpëruara dhe, për të shuar ato vuajtje, i kanalizonte drejt një shpagimi që do të vinte në botën tjetër (jo nëpërmjet protestave).

Nga kjo pikë dhe deri te qetësimi i fukarenjve për shpirtin e tyre të mirë, i cili meritonte diçka më të mirë (megjithëse jo menjëherë, jo këtu) dhe, prandaj, të aftë për të duruar, për të jetuar në të mirën, duke mbartur një kredi, hapi është i shkurtër.

Nga ana tjetër, ekziston ndjesia e fajit. Përveç disa të këqijve, kush arrin të gëzojë një pozicion mbrothnie nuk është i lumtur kur sheh të tjerët që jetojnë midis vështirësive. Nëse e bëjnë për një sense drejtësie dhe dashamirësie, ose për egoizmin për të mos dashur që vujatjet të mos jenë pjesë e festës së tij, nuk mund të pohohet me siguri. Por, rezultati është i njëjti: dhembshuria ngrihet mbi supozimin që fukarai është i mirë.

Megjithatë, si gjithë paragjykimet, edhe kjo përrallë mbi të varfërit dhe të dëshpëruarit që janë përherë të gjithë të mirë, na ka lodhur. Ka të varfër të mirë, ndoshta shumica, janë të tillë jo për shkak të varfërisë, por përkundër varfërisë në të cilën dergjen, falë një statusi moral që nuk rrjedh nga nevoja, përkundrazi, nga aftësia për ta kontrolluar. Nevoja shtyn në mëkat, dhe ndonjëherë pothuajse e justifikon atë.

Varfëria, ndjenja e të qenit i përjashtuar nga një shoqëri e cila nuk të lejon të gëzosh kënaqësitë që ajo reklamon, është më tepër një shkak për një agresion dhe një revoltë të mundshme. Shumë i përmbahen një dinjiteti, një kodi moral që i ndalon ata të kthejnë disa ndjenja në akte brutale. Por, jo të gjithë.

Si rrjedhojë, të qenurit i kamur nuk do të thotë të jesh i keq. Mirëqenia nuk duhet të shlyet. Mjaft me idenë se nëse ke bërë para, ndonjë prapësi duhet ta kesh bërë patjetër, përndryshe nuk mund të shpjegohet: unë nuk u pasurova dot, si ka mundësi që ai t’ia ketë arritur? Në fund të funidt, a jemi apo jo të gjithë të barabartë?

Ah, jo... në të vërtetë jo; më vjen keq, por qenka vërtet kështu.

Të sqarohemi, nuk e kemi me ata që janë në vështirësi. Thjesht, nuk duket e nevojshme që dikush të ngrihet në një shtat moral që ndoshta nuk ka.

Të kujdesesh për ata që vuajnë, madje duke argumentuar arsyet, kur ato janë të vlefshme, është një pozicion korrekt nga pikëpamja e drejtësisë njerëzore dhe sociale. Gjithashtu, kur ata janë disa ose shumë, është e udhës nga kahu social dhe ekonomik: asnjë perandori nuk është e lumtur kur gjeneron një “Spartak” bashkë me një ushtri.

Ne kemi prodhuar disa breza pak ose aspak të aftë për të mbajtur veten (të varfër në perspektivë dhe në kompetenca) dhe importojmë çdo vit të varfër të tjerë (që duan ushqim dhe strehim). Gjetja e zgjidhjeve është imperativ kategorik, ndoshta jo “një pagë për nënshtetasit”, si bartës (jo nxitës) të varfërisë.

Por, kjo nuk duket e mjaftueshme për një kulturë të caktuar. E ‘majta havjar’ që dominon, duke filluar nga përfaqësuesi i tretë më i lartë i shtetit, i do në vend të parë: të varfërit, të pafavorizuarit, të dëshpëruarit. Duhet të na japin leksione etike dhe morale. Kështu që ne të ndihemi me të drejtë fajtorë ose, nëse të pafajshëm, të paktën në gabim.

Midis tyre dhe nesh, jemi ne ata që e kanë gjithmonë gabim dhe kanë diçka për të mësuar.

Fjala magjike për të qartësuar çdo gjë është: kultura. Myslimanët kanë kulturën e tyre: por çfarë kulture është të trajtosh gratë si qenie inferiore? Ciganët kanë kulturën e tyre, në fakt duhen quajtur rom: por çfarë kulture është të vjedhësh, të jesh xhepist, të zhbirosh kazanet e plehrave, të rritësh fëmijët në gjendje të mjerueshme, në vend që të shkojnë në punë? Duhet të krahasohemi? Seriozisht?

Si çdo paragjykim i të “mjatës haviar”, edhe kjo fabul ka himnin e vet. Një mbi të gjitha, kënga e famshme nga De Andre “Peshkatari”, në të cilën një plak i përgjumur ndihmon një vrasës të deklaruar (“jam i etur, jam një vrasës”) dhe pastaj devijon hetimet e forcave të rendit, duke i dhënë këtij gjesti një jehonë evangjelike me historinë e “bukës dhe verës”.

Heroi i këngës është peshkatari plak, i cili “nuk hedh as edhe një sy përreth” para se të japë mbështetjen për fatkeqin, i cili është vrasësi, jo viktima, as i vdekuri.

Le të bëjmë një test: sa njerëz të ndritur të krahut të majtë janë gati të deklarojnë se i moshuari ka gabuar, që këngëtari i madh këtë herë stonoi? Pastaj i japim një emër vrasësit: le ta quajmë Igor.

*Përktheu për Politiko.al: Gentian Gaba