Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

KRYESORE

Ndryshimet e shëndetit oral gjatë muajve të shtatzënisë

Politiko 30 Qershor 2017, 19:01

Ndryshimet e shëndetit oral gjatë muajve të shtatzënisë

Shtatzënia e ndryshon komplet metabolizmin e femrës dhe, pa diskutim, kjo reflektohet edhe tek shëndeti oral. Ndryshimet hormonale dhe rritja e nivelit të progesteronit sjellin zgjerim të enëve të gjakut, duke i bërë mishrat e gojës të skuqura dhe delikate për të dhënë hemorragji. Ndërkohë, pështyma bëhet më viskoze.

Si rrjedhojë e të vjellave dhe refluksit, shtohet aciditeti në gojë. Arjana Shehu, mjeke stomatologe, tregon se kjo është një situatë normale që fillon që në muajt e parë të shtatzënisë dhe vazhdon edhe tre muaj pas saj.

Por çfarë duhet bërë për t’i shmangur këto probleme? A lejohet trajtimi i dhëmbëve në shtatzëni? Çfarë duhet të shtuar në kujdesin e shëndeti oral gjatë kësaj faze? Të gjitha këto i rrëfen për gazetën “Shëndet+” mjekja stomatologe. Doktoreshë, si ndryshon shëndeti oral gjatë shtatzënisë? Gjatë shtatzënisë ndryshon komplet metabolizmi i gruas, ndryshon sistemi hormonal, ndryshojnë shumë gjëra të cilat në mënyrë të dukshme reflektohen edhe tek kaviteti oral.

Ekziston ideja që në shtatzëni nuk shkohet tek dentisti, por në fakt duhet të ndodhë krejt e kundërta. Nëse normalisht tek dentisti duhet shkuar një herë në 6 muaj për një kontroll, gjatë shtatzënisë shkohet një herë në tre muaj. Ndërsa idealja do të ishte që para se të futet në shtatzëni, gruaja të bëjë një kontroll të mirëfilltë të komplet gojës, ashtu sikurse për çdo pjesë tjetër të trupit, si dhe një grafi. Cilat janë ndryshimet që ndodhin? Normalisht ndryshimi kryesor që ndodh në komplet organizmin e femrës është ndryshimi hormonal. Kjo në gojë prezantohet me një zgjerim të theksuar të enëve të gjakut (vazidelitacion). Si pasojë e këtij zgjerimi, gruaja pëson hemorragji të vazhdueshme nga goja duke u shoqëruar dhe me një patologji që quhet gingividi gravidar.

Gingividi gravidar është pikërisht ajo situatë që ndryshon nga hormone, zgjeron enët e gjakut, mishrat e gojës bëhen më të skuqura, më delikate për të dhënë hemorragji, dhe ndonjëherë mund të agravojë edhe në patologji më të rënda të gojës, siç mund të jetë ndonjë hekulist (puçrra) në pjesën e gingivave që, për t’u eleminuar, mund të kenë nevojë për kirurgji, ose heqje me lazër. Gingividi gravidar fillon që në muajt e parë të shtatzënisë dhe vazhdon edhe tre muaj pas lindjes.

Tjetër ndryshim që ndodh si rrjedhojë e ndryshimit hormonal është trashësia e pështymës. Pështyma bëhet më viskoze dhe kthehet në një pështymë e cila si rrjedhojë e refluksit apo të vjellave që shoqërojnë gruan, sidomos në tremujorin e parë, kthehet në një pështymë që ka goxha acide. Çfarë duhet bërë për t’i shmangur këto probleme? Për të pasur sa më pak probleme, gruaja në këtë lloj situate duhet të bëjë patjetër një pastrim të mirë gurëzash, që mund të bëhen pa asnjë problem në tremujorin e parë.

Duhet një kujdes shumë i mirë i higjienës së gojës, që përfshin: larjen e rregullt, përdorimin e fillit dentar dhe shpëlarësit. Gjithashtu duhet të ketë kujdes me atë çfarë konsumon. Vetëm ushqime të shëndetshme, fruta, perime, zarazavate, produkte të qumështit dhe sa më pak gjëra të ëmbla, pasi shtojnë pjesën e prishjes së dhëmbëve. A mund të bëhen ndërhyrje gjatë shtatzënisë? Nëse pacientja nuk ka bërë një ndërhyrje të mirë të gojës para shtatzënisë dhe futet në shtatzëni me dhëmbë të prishur, në tremujorin e dytë mund të bëhen pa problem ndërhyrjet. Këshillohen kryesisht në periudhën nga java e 14-të deri në javën e 20-të dhe këto ndërhyrje përfshijnë një mbushje ose trajtim, por gjithmonë pa bërë grafi.

E theksoj, grafia dhe asnjë lloj rrezatimi nuk lejohen në mënyrë kategorike në shtatzëni dhe sidomos në tremujorin e parë që formohet fetusi. Prandaj dhe e theksova më lart bërjen e një kontrolli dhe të një grafie para shtatzënisë, pasi në çdo lloj situate që mund të prezantohet gjatë saj, pacienti e ka një “dokument” që doktori të shikojë situatën e gojës si është. Këshillohet që të ketë marrë dhe miratimin e mjekut gjinekolog që e ndjek. Unë personalisht e ndjek shumë në praktikën time dhe pa marrë konfirmimin e mjekut gjinekolog nuk dua të bëj asnjë ndërhyrje. Jo se në vetvete ndërhyrja te dentisti apo trajtimi i një kariesi pa adrenalinë përbën ndonjë rrezik për abort, por që ka të bëjë shumë dhe ana psikosociale, mënyra si e përjeton pacientja.

Po në tremujorëshin e fundit? Edhe tek tremujorëshin e fundit nuk këshillohet, sidomos gjatë muajit të tetë për shkak të lindjeve të parakohshme (këshillohet që ndërhyrja të shtyhet për muajin e nëntë). Përsa i përket solucioneve, mjekimeve, ilaçeve që përdoren normalisht, idealja është jo, ndërsa antibiotik në mënyrë kategorike. Antibiotiku jepet vetëm në rastet ekstreme (kategorisht jo në tremujorin e parë) për shembull nëse pacientja të vjen me një abces (që janë raste shumë të rralla, kryesisht tek ato femra që nuk kanë qenë të kujdesshme nga goja gjatë shtatzënisë) dhe në atë lloj grade s’ke çfarë bën, do t’i japësh një lloj trajtimi. Është e njëjta gjë si kur ke një infeksion urinar të asaj grade që mund të stimulojë abort dhe mjeku duhet të japë patjetër një lloj trajtimi me antibiotik. Pra, janë situata tepër të vështira, por e mira do të ishte që gjatë periudhës që formohet fetusi, mjekimi të jetë sa më i rezervuar.

Çfarë duhet të shtojë një shtatzënë në kujdesin e saj? E para, higjiena duhet të jetë maksimale: larja e rregullt e dhëmbëve, përdorimi i fillit dentar, përdorimi i shpëlarësve të gojës, sa më pak ushqime të ëmbla. E dyta, gjithmonë pas të vjellave duhet të bëjë shpëlarjen e gojës me bikarbonat/sodë buke për neutralizimin e pehashit. E treta, pastat e dhëmbëve/ shpëlarësit e gojës (listerina) duhet të jenë vetëm me flor. Po zbardhimi i dhëmbëve lejohet gjatë shtatzënisë? Absolutisht jo! Zbardhimin e dhëmbëve nuk e këshilloj as jashtë shtatzënisë, dhe aq më tepër në shtatzëni është kategrikisht e ndaluar. Është një proces që ka efekt abraziv (gërryes) në smalt. Në momentin që jemi me një aciditet të shtuar të pështymës si rrjedhojë e shtatzënisë, të shtosh edhe zbardhjen, do ta rëndojë shumë situatën.