Flash News

OP-ED

Në Eurovizion, Jonida Maliqi duket si Aretha Franklin

Në Eurovizion, Jonida Maliqi duket si Aretha Franklin

Valentin Bruçaj

Në një kohë kur muzika është në rënie prej shumë vitesh dhe kur publiku është gjithmonë e më shumë i tërhequr nga spektakli, Eurovision vazhdon të jetë një show ku muzika është vetëm një pjesë e vogël e spektaklit, madje në disa momente është pjesa më pak e rëndësishme e tij. Janë element të tjerë, si paraqitja fizike e këngëtarëve, veshjet stilistike apo lëvizjet e sinkronizuara në skenë, që dominojnë mbi vetë muzikën. Ngjyrat e larmishme, dritat e shumta reflektuese dhe skena spektakolare, na sjellin një shfaqje që nga organizimi është një show i vertetë argëtimi. Dhe për të plotësuar spektaklin, vinë edhe të ftuarit, ata që bëjnë lajm për ekstravagancën e tyre, më shumë se për muzikën. Personazhe, si në rastin e Madonës që, për t'u spostuar kushtojnë disa miliona euro.

Nëse ata që kanë sajuar për herë të parë Festivalin Europian, në vitin e largët 1956, kishin si qëllim bashkimin e popujve europianë edhe ne aspektin kulturor, ku muzika të shërbejë si një urë lidhëse ndermjet popujve, mund të thuhet me plot bindje se ia kanë arritur qëllimit. Festivali është një një spektakel që i plotëson të gjitha kriteren e një komuniteti popujsh që jetojnë në paqe e harmoni në mes tyre. Madje, edhe popuj si ata të Ballkanit, në Eurovision harrojnë armiqësitë e vjetra, mbyllin veshët e votojnë këngët e njëri-tjetrit; sikur festivali të ishte një simpozium kulturor i Kombeve të Bashkuara.

Ndër shumë aspekte të tjera të festivalit, ku nuk kanë munguar mesazhet edhe me karakter politik, është aspekti muzikor që duhet të zinte vendin kryesor. Për një festival ku produkti kryesor është muzika, duhet që analiza të përqendrohet mbi të gjitha te muzika. Dhe të analizosh nivelin e këngëve të një festivali, përfshirë edhe këngën që përfaqësonte Shqipërinë, “Ktheju tokës” e Jonida Maliqit, duhet të nisemi nga pritshmëria që sot kemi për muzikën. Nëse bazohemi te niveli i këtij festivali, dhe festivaleve të viteve të fundit, kënga e Jonida Maliqit kishte një nivel dinjitoz, dhe mund të fitonte edhe çmimin e parë. Madje, po t'a analizojmë në këndvështrimin shqiptar, në bazë të muzikës që sot dëgjojnë shqiptarët, Jonida Maliqi mund të konsiderohet një Aretha Franklin e Ballkanit. Si të thuash, në një botë ku jetojnë vetëm të verbër, një njeri me një sy mund konsiderohet mbret.

Por muzika duhet vlerësuar për atë që është, jo për kohën kur jetojmë, dhe muzika që na ofron Eurovision është e një niveli patetik, që pasqyron të gjithë dekadencën e thellë kulturore në të cilën ka rënë e gjithë muzika botërore. Eurovision, është përgjigja se, pse nje pjesë e konsiderushme e popullsisë botërore, vazhdon të jetojë me lavdinë e muzikës së  dyzet viteve më parë, duke injoruar krejtësisht muzikën bashkëkohore. Askush nuk pretendon që Eurovision, apo ndonjë festival tjetër nëpër Europë, të jetë një Woodstock i ri, por në një festival ku muzika duhet të jetë shpirti i spektaklit, jo një një ndër përbërësit. Kjo muzikë nuk është rock, as folk, as soul, as jazz, as pop; kjo muzikë është një grumbull tingujsh të krijuar nga disa mjete elektronike, ku vihet në skenë nga këngëtarë që ulërijnë dukë lëvizur në mënyrë të sinkronizuar me balerinat që i shoqërojnë. Eshtë pikërisht për këtë arsye që në një festival muzike, muzika është vetëm një pjesë e spektaklit, jo vetë spektakli.

Për t'i dhënë një vlerësim edhe këngës së Jonida Maliqit, mund të thuhet se ishte një këngë tamam për këtë lloj festivali. Pavarësisht mesazhit që përpiqej të transmetonte, është një këngë e një niveli të ulët që, pasi të mbarojë ky festival, vështirë se do të mbesë në kujtesën e admiruesve të muzikës. Duhet të kthehemi pas në kohë të tjera, diku në vitet '90, për të kujtuar këngë, që kanë bërë të ëndërrojnë breza të tërë edhe në Shqipëri. Por kjo vlen edhe për vetë festivalin, ku pjesa kryesore e popujve europianë, kryesisht ata që jetojnë në anën perëndimore, nuk kanë as njohurinë se ekziston një festival i këtij lloji. Megjithatë, Eurovision duhet vlerësuar për atë që përfaqëson në realitet, mesazhin e paqes dhe bashkëjetesës mes popujve, që duan të jetojnë në të njëjtën bashkësi shtetesh, siç është Bashkimi Europian. Për muzikën duhet të shihemi një herë tjetër, kur ndoshta “providenca” do të na risjellë në skenë artistë të talentuar, që të na bëjë të harrojmë gjigantët e shenjtë të së kaluarës së largët.

Të fundit