Rama me ‘plan B’ për BE. Po Europa, e ka një për Shqipërinë?

Alfred Lela

Raportime të shumëfishta flasin për një ‘nein’ mbi raportin e IBARit për Shqipërinë, të 9 vendeve të Bashkimit Europian, kryesuar nga Gjermania. Një pjesë e mirë e tyre votojnë/veprojnë siç bën Berlini për arsye që lidhen me politikën e jashtme, të tjerët, me gjasë, ndjekin të shqetësuara ose stilin konfrontues/transaksional të Kryeministrit Rama, ose zhurmën e bërë në BE nga vjedhja e hapur e qeverisë shqiptare të fondeve të Bujqësisë IPARD. Për të tilla vende nuk mjafton as gjeopolitika dhe as rekomandimi pozitiv i Komisionit Europian.

Për Ramën nuk ka ndryshuar asgjë, ose kjo nuk do të thotë asgjë. Kryeministri shqiptar ka qenë, në fakt, më i qartë, dhe më përpara, se europianët, si për veten ashtu edhe për interlokutorët. Ishte kjo arsyeja pse u bë bashkë me Aleksandër Vuçiç, autokratin tjetër ballkanik, duke firmosur të dy publikisht për FAZ-gazetën e madhe gjermane-një tezë që qarkullonte tashmë prej kohësh, dhe me gjasë ka autor Kryeministrin shqiptar.

Me pak fjalë Rama kërkon apo dëshiron një ‘antarësim me kushte në BE’, pra një pranim në hapësirën tregtare dhe të lëvizjes së lirë të njerëzve dhe mallrave, duke e lënë për më vonë antarësimin e plotë ‘në Europën e vlerave’.

Pyetja është: pse u intereson, Ramës dhe Vuçiç, një antarësim i tillë prej ‘lebrozësh’.

Së pari, sepse ul pragun e kërkesave të BE ndaj Tiranës dhe Beogradit, dhe e shndërron antarësimin nga kategori vlerash në kategori tregtare/transaksionale. Në njëfarë mënyre, ata i bëjnë thirrje një jehone të largët para BE, kur bashkimi ishte një union ekonomik i Komunitetit të Hekurit dhe Çelikut. U deshën dekada që të përbashkësoheshin legjislacionet, monedhat dhe kriteret e të drejtave universale. Në këtë plan Shqipëria nuk futet në Europë pasë plotësuar kriteret e lirisë së fjalës, tubimit, zgjedhjes, pronës etj., por vetëm partneritetin ekonomiko-tregtar, ‘më jep, të jap’, ‘ma le, ta lashë’.

Kjo sjell nevojën e dytë të arsyetimit të dyshes autokrate, përdorimin e antarësimit me kushte si platformë për komunikimin politiko-elektoral të brendshëm. Që do të thotë mbajtja e angazhuar e mbështetësve dhe mbajtja poshtë e kritikëve dhe kundërshtarëve politikë. Që do të thotë, edhe një apo disa fushata të tjera në stilin e atyre nga 2013 e këtej, ku nuk respektohet asnjë kriter europian, ta zëmë Karta e Kopenhagës, ndërkohë që gjuha është plot me ‘integrim’ dhe oferta plot me ‘pasaportë të BE’, por veprimet janë ala Lukashenko.

Sigurisht, Rama dhe i ngjashmi i tij në Beograd, janë në të drejtën e tyre të kenë një ‘plan B’ për Europën, i cili anashkalon si interesat e qytetarëve shqiptare dhe serbë, por edhe vlerat themeltare të Unionit. Pyetja këtu është: cili është ‘plani B’ që Europa ka për Shqipërinë?

Teknologjia e vjetër e ‘karrotës dhe shkopit’ ka dështuar. Ramës iu bë e qartë se drejtësia dhe Parlamenti nuk mund të bllokohen dhe zhvlerësohen për të mbrotjur zëvendësen e tij, të dyshuar për korrupsion, por ai vijoi pa u stepur dhe pa u skuqur. Kjo moszbutje e kryeneçësisë së zotërisë së tij, edhe pas kushtëzimit të negociatave dhe antarësimit në BE, çka ishte oferta e vetme e tij gjatë fushatës elektorale të zgjedhjeve të 11 majit 2025, dëshmon shumë për kapacitetet e tij. Pra, z. Kryeministër nuk shqetësohet as për integrimin europian dhe as për premtimin që u ka bërë qytetërave shqiptarë para më pak se një viti.

Kështuqë, pyetja për eurokratët dhe zyrtarët e lartë të vendeve të Bashkimit është se, çfarë do të ndodhte në vendet tuaja me një Kryeministër të tillë? Një përgjigje të cekët, arrogante dhe paragjykuese e ka dhënë zonja Kos, duke nënkuptuar se korrupsioni nuk është problem i Ramës, por i shqiptarëve.

Shqiptarët, nga ana e tyre, nuk mund t’i kërkojnë BE një kryeministër-mëkëmbës, kjo as është puna e tyre dhe as do të funksiononte. Por ama, heqjen e mbështetjes për një Kryeministër që e ka një ‘plan B’ si për BE, si Shqipërinë, mund ta bëjnë (me plan B të Ramës të kuptohet, jo një rrugë alternative zgjidhjeje, por një zgjedhje opsionale në favor të pushtetit, jo të shtetit).  

Bashkimi Europian nuk mund të jetë paterica e fundit e një autokrati që, me dredhi ballkanike kërkon pasaportë europiane.