Vila e Enverit, mbesa e Hysniut, i biri i Kristaqit dhe një demonstrim i ‘mallkimit francez’ në Shqipëri

Alfred Lela

Sot kanë ndodhur disa ngjarje që lidhen me dje, por sidomos me të djeshmen dhe të sotmen e Shqipërisë. Ambasada e Francës ka dalë me një reagim publik, ku dënon ‘me forcë’ dhunën, sipas tyre, ushtruar ndaj një ngrehine nën kujdestarinë e një fondacioni francez. Për ata që nuk e dinë, bëhet fjalë për ish-vilën e diktatorit Hoxha, tashmë njëfarë rezidence arti, mbiquajtur ‘Art Explora’.

Po sot, Edi Rama, i biri i Kristaqit, një skulptori të lidhur me regjimin e Hoxhës, anëtar i Komitetit Qendror, u shfaq në oborrin e kësaj vile për të kënduar një himn vaji mbi shkrumbin dhe blozën imagjinare, shkaktuar nga ‘armiqtë e kllasës’, kundërshtarët politikë në opozitë. Korbi nuk bën lajm kur kërkon karkasa, por kë kishte në krah filo-francezi, kryetari i Partisë Socialiste? Të mbesën e Hysni Kapos, një shoku të shokut Enver, një anëtari të Komitetit Qendror, një udhëheqësi që ndërroi jetë në një shtrat spitali parizien.  Në të njëjtën ditë, një deputet socialist, me një emër à la française, shpërdnante në rrjete sociale deklaratën e Ambasadës ‘së tij’, me një koment shtuar, ku lidhte partinë kryesore të opozitës me diktaturën.

Sforcimi i tij për këtë paralele është i stërvjetëruar, duke qenë se të majtët, prej tri dekadash mundohen ta kompleksojnë të djathtën, duke i thënë se është gjysma e Partisë Komuniste. Paradoksalisht kështu, çka tregon se edhe ata vetë nuk ndihen të qetë në lëkurën e tyre të kuqe!

Paradoksi i njëmendtë qëndron diku tjetër. Të njëjtit deputet, gjashtë muaj pasi u zgjodh, i arrestuan të vëllanë si anëtar të bandave të Durrësit. Në përgjimet e SPAK dilte edhe emri i deputetit dhe nënteksti se ai ishte në Kuvend si ‘porosi’ e bandave për Partinë Socialiste. As kjo e fundit nuk u distancua dhe a deputeti nuk e dorëzoi mandatin.

Çfarë do të kishte ndodhur në Francë?

Nuk e dimë këtë. Për gjëra të tilla Ambasada franceze nuk flet. Sepse, këto gjëra janë me shpenzimet e shqiptarëve. Kur ndodh diçka me shpenzimet e tyre ata hidhen ama, si gjeli në majën e simbolit të tyre kombëtar. Dhe, kanë të drejtë. Por nuk  mund të na e mohojnë edhe ne të drejtën për t’u habitur dhe ironizuar.

Reagimi francez është një elitizëm i çartur dhe i panevojshëm. Në mos një anim politik i bazuar në raportet, që mbesa e shokut të armëve të diktatorit Hoxha u ka dërguar, dhe Ambasada ka vendosur të mbrojë filo-francezët në të majtë të spektrit politik shqiptar.

Ama, ata duhet ta dinë se, ne këtu e dimë dhe shohim se si, p.sh. jelekverdhët dogjën dhe dhunuan shumë më shumë se sa dëmi i dhjetë flakadanëve në vilën e diktatorit në Tiranë. Për disa cent në çmimin e naftës, jo disa qindra miliona të vjedhur nga ‘francezët’ e Tiranës. Kjo sa për të vendosur një përkufizim të çfarë është dhunë, e çfarë jo.

Por, ne dimë gjithashtu se, pjesë e parave të BE-së të dhëna Shqipërisë nëpërmjet fondeve IPARD, janë edhe eurot e takspaguesve francezë. Në këtë rast kanë humbur qytetarët e të dy vendeve, francezët që i dhanë dhe nuk shkuan ku duhej, dhe shqiptarët e duhur (fermerët) që nuk i morën. Ambasada nuk ka thënë asnjë fjalë për këtë, dhe as për abuzime të tjera. Në këtë kuptim, deklarata e tyre, të paktën në rrafshin e marrdhënieve publike është një la calamité.

Por, ka një rrënjë më të thellë që i ngërthen fijet franceze në këto ngjarje, dhe lidhet me historinë e thuajse shekullit të fundit. Franca me idetë e saj, me revolucionin e 1830 dhe atë të 1968, me komunizmin dhe internacionalizmin, ka frymëzuar dhe furnizuar në Shqipëri një aradhë të plotë politikanësh e veprimtarësh, më i rëndësishmi prej të cilëve u bë Enver Hoxha. Kjo kërkon një trajtesë më të gjatë, por shkolla franceze në politikë triumfoi duke i dhënë fund dojç kulturës, që bazohej te shkolla gjermano-austriake, e cila u shkimb pas Luftës së Dytë Botërore. Trashëgimia filo-franceze vijoi pas fitorës së komunistëve me Hoxhën dhe përfaqësohet dhe personifikohet sot nga socialisti progresist, Edi Rama. Si frymë e kësaj shkolle duhet parë edhe çiftëzimi i tij me Aleksandër Vuçiçin e Serbisë, vendit të parapëlqyer të Francës në Europën juglindore.

Si vijim i këtij zotërimi duhen kuptuar edhe përpjekjet, por pafuqia e shkollave të tjera, për shembull anglo-amerikane, për të zënë vend qendror në politikën e Tiranës pas rënies së komunizmit.  

Gërshetimi i gjithë këtyre ngjarjeve në pak ditë mund të jetë rastësi. Por, edhe demonstrim i një përbetimi të gjatë, rrënjët e të cilit vijojnë të prodhojnë fleur du mal për Shqipërinë. ‘Mallkimi francez’ vijon me Edi Ramën, dhe ndoshta me të merr fund edhe sundimi i filo-francezëve në Tiranë.

Që do të jetë një lajm i mirë për Shqipërinë.

*Pikëpamjet në këtë shkrim janë personale, dhe nuk lidhen me asnjë organizatë, qendër apo parti politike