Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

OPINEWS

Enveri rikthehet në Piramidë

Politiko 19 Korrik 2025, 12:19

Nga Koloreto Cukali

1.Dhimbje përzier me ankth. Këto janë 2 emocionet bazë që më sulmojnë në hollin e ekspozitës REVERSE SHOT, nga fotografi Barry Lewis, kuruar nga Elton Koritari e që shfaqet nga Galeria Gocat. Shqipëria e 1990-s fotografuar në bardh e zi nga Barry është faza e fundit e dekompozimit të shoqërisë enveriste, ku mjerimi ulëret në dasma, shkolla, e në spitalin e të sëmurëve mendorë.

Një nuse, që nuk ka asnjë gjurmë emocioni në fytyrë, qoftë gëzim, shpresë a trishtim, e cila martohet në një lokal ku muri pas saj po bie (-për-fjalë po bie!) nga lagështira; me ato pjatat e dasmës ku përmblidhet krejt luksi ushqimor i shqiptarit, pak mish, sallatë ruse e pilaf; një ushtar buzë lumit që ngjan më shumë me një rob lufte; një tjetër ushtar me armë që ngjan sikur e kanë kthyer pas në kohë nga 97-a; një burrë, një grua e një vjehrrë të veshur me rrobat e mira, ku burri sforcohet për t’u dukur burrëror, burrëria në fakt ngjan aq qesharake – në një vend që kishte vetëm 1 burrë, atë të majës së piramidës; shumë karroca me kuaj kabinat e të cilëve imitonin makinat me xhama apo me mushama; pastaj fytyrat herë të egra, herë të qeshura; nuk mungon dhe Kadareja në hollin e Hotel Dajtit, tashmë të tjeëtrsuar, dhoma-ahur e familjes në Kalimash, me sobën, tenxheren, çatinë pa tavan ku duken trarët e nxirë, në fakt aty gjithçka është e nxirë, nuk ka gjurmë qytetërimi aty, ka vetëm një moment njerëzor në fytyrën e vajzës së vogël, dhe dhimbja ime është pikërisht ajo vajzë, që duhet të jetë gjallë, ku është, çfarë bën dhe si e ka zhdukur (nëse e ka zhdukur), ose ku e ruan kujtimin e atij mjerimi ekstrem? Dhe, jo se kam ndonjë kuriozitet të madh, po sa për të vërtetuar teoremën, për kë voton ajo grua?

2.Ankthi e mund dhimbjen kur shoh fotot e “çmendinës” së Shkodrës. Fëmijë e të rritur, të tërë bashkë, si njerëz shpelle, lënë në batak. Ata fëmijë… ata fëmijë, që nuk e shohin kameran, as ndoshta nuk e dinë çfarë është kamera, nuk pozojnë dot si Kadareja; ata njerëz me sëmundje mendore, nuk kanë dallim nga të sëmurët mendorë të Spitalit të Vlorës, sot.

Dhe ankthi im i vërtetë është që në 35 vjet disa prej nesh kanë mundësi t’i kneë ikiur mjerimit – haha, sa gallatë, është njëri që pi veër 20-30 mijë euro, për këtë arsye - por mjerimi nuk ikën dot kollaj prej nesh, sepse mjerimi nuk ikën vetëm duke u veshur me kollare të stiluara apo me bluza firmato… Ëndrra jonë si komb, ka mbetur po prapë ajo pjata e luksit, vetëm se me më shumë mishra, por tani me rizoto. Shoh njerëz me zinxhirë ari në qafë më të trashë se fiorentina që kanë përpara, por hanbë me të njëjtën pangopësi, dhe nuk është faji i tyre… kanë kaluar vetëm 35 vjet e me sa duket janë shumë pak, e kemi mbetur po aty.

Ata njerëz jemi ne, para 35 vjetësh. Demokracia jonë, klasa jonë politike ka ardhur që aty. Hajdutët e sotëm me kollare janë ata që vidhnin sistemin e para 90-s, jo të njëjtit njerëz, por i njëjti mentalitet i pabuksit.

3. Dal nga galeria, që për ironi është te Piramida, dhe mezi gjej rrugën përmes kjoskave. Sa cinike. Njeriu që erdhi me flamur europian për të pastruar Tiranën nga kjoskat, ja ku e ka mbushur me kjoska Piramidën.

Ju kujtoni se është 2025-a, por është akoma 1990-a e fotove të Barry Lewis, gjithandej, vetëm se veshur me luks kitsch. Fytyra të egra, burra që sforcohen të duken burra, gra që sforcohen të duken të mbajtura, të çmendurit tanë të mbyllur larg, dhe Kalimashët… e di, se i kam parë, Kalimashët e sotëm të periferive me njërëz që nuk mbushin barkun me bukë, pa dritë, pa bukë, pa dije.