Flash News

KRYESORE

Politika 2020/ Ngjarjet e pritshme nga 'arrestimet e bujshme' te rindërtimi pas-tërmet

Politika 2020/ Ngjarjet e pritshme nga 'arrestimet e bujshme' te

Irgis Hysenaj

Viti 2020 pritet që të jetë i mbushur me momente të rëndësishme edhe në politikën shqiptare. Ndërsa viti 2019 u mbyll në mënyrën më negative të mundshme nisur nga kriza politike e cila i kushtoi jo pak vendit, viti i ardhshëm do të tregojë nëse përplasjet do të shtohen edhe më, apo do të mund të gjendet gjuha e përbashkët, e në vend do të rikthehet normaliteti. Sfida e rindërtimit nuk është e vetmja për qeverinë, pasi në vitin 2020 do të diskutohet sërish për hapjen e negociatave, zgjidhjen e ngërçit politik, SPAK do të nisë të funksionojë, e po ashtu mund të ketë zgjedhje të parakohshme. Më poshtë janë disa nga ngjarjet që pritet që të ndodhin.

Sfida e rindërtimit

Tërmeti 26 nëntorit i shkaktoi vendit dëme të mëdha, ku humbën jetën 51 persona e u plagosën me qindra të tjerë, por u dëmtuan edhe me mijëra banesa. Janë me mijëra shqiptarët, të cilët kanë lënë shtëpitë e tyre që janë kthyer në të pabanueshme, e strehohen nëpër hotele, shtëpi me qira apo çadra. Qeveria ka nisur nga puna e ka gati planin rindërtimit të banesave të reja, ndërkohë që i është premtuar ndihmë edhe nga shtetet e tjera. Por ngritja e banesave dhe rikthimi i normalitetit për mijëra banorë të prekur nga tërmeti do të jetë një sprovë më vete për qeverinë Rama. Sipas kryeministrit Edi Rama, banesat e para do të jenë gati në pranverë, e procesi i rindërtimit do të vazhdojë deri në vitin 2021.

 Ridiskutimi për nisjen negociatave

Në muajin maj në Zagreb do të mbahet samiti i radhës i BE-së, ku një ndër temat kryesore do të jetë hapja e negociatave me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut. Refuzimi i presidentit francez Emmanuel Macron për të hapur negociatat në samitin e Brukselit, i mbështetur nga Holanda dhe Danimarka, solli reagime të ashpra nga shtetet e tjera të unionit. Gjermania dhe vendet e tjera nuk duan që në të dyja shtetet e Ballkanit Perëndimor boshllëku të mbushet nga vende si Rusia, Turqia apo Kina. Për më tepër që me “jo-në” e fundit unionit i ra besueshmëria. Nga ana tjetër, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut kanë edhe 5 muaj kohë për të përmirësuar imazhin në sytë e skeptikëve. Një tjetër refuzim do të shkaktonte kaos në të dyja vendet, e po ashtu ndryshime të mëdha.

Ngritja dhe puna e SPAK-ut

Më 19 dhjetor në presidencë u betuan 8 prokurorët e parë të SPAK-ut. Gjithashtu u përzgjodh edhe kryetari i institucionit (Arben Kraja). SPAK që ka lindur nga reforma në drejtësi, ka detyrën e vështirë për të goditur politikanët e korruptuar dhe krimin në vend. Megjithatë, te kjo strukturë është krijuar vetëm “bërthama”. Ndërkohë që ka nisur puna për ndërtimin e Byrosë Kombëtare të Hetimit (ose të ashtuquajturës “FBI-ja shqiptare). Edhe Gjykata Kushtetuese është jofunksionale, duke qenë se deri më tani pjesë e saj janë katër anëtarë. Që të mund të funksionojë, duhen të paktën 6 gjyqtarë. Gjithashtu një tjetër institucion që pritet të ngrihet është edhe Gjykata e Lartë.

Situata ekonomike pas tërmetit

Një test që duhet të kalojë qeveria Rama është edhe situata ekonomike pas tërmetit. Viti 2020 parashikohet që të jetë i vështirë nisur nga goditja ekonomike që mori vendi. Dëmi llogaritet që të jetë nga 500 mln euro deri në 700 mln euro, e përveç kësaj, impakti do të ndihet edhe në verë. Ka mjaft pikëpyetje për performancën e turizmit si sektori që ka sjellë shumë të ardhura në këto vitet e fundit. Durrësi dhe gjithë zonat përreth tij kanë pasur më shumë vizitorë, ndërkohë që janë edhe zonat më të prekura nga tërmeti. Ndikim do të ketë edhe në sektorin e industrisë fasone, që është vendosur në zonën ndërmjet Tiranës, Durrësit Krujës dhe Lezhës. Problem tjetër ngelet largimi i të rinjve, si edhe kriza a zgjatur politike.

Arrestimet VIP

Ngritja e SPAK dhe BKH-së pritet që të sjellë arrestime të politikanëve me peshë. Kjo strukturë ka marrë në dorë dosje me rëndësi, e sigurisht që pritshmëritë e opinionit publik janë të mëdha. Janë 170 dosje që do kalojnë në kompetencat e SPAK që kanë të bëjnë me krimin e organizuar, korrupsionin dhe një serë veprash penale. Por vëmendja e opinionit publik, do të jetë te hetimet e kësaj strukture në rastet e korrupsionit. Disa nga dosjet më të nxehta që priten të hetohen nga kjo strukturë janë “Dosja 339” ku përfshihen dhe akuzat për korrupsion apo shitblerja e votave, dy rastet e trafikut të kokainës, me 613 dhe 137 kg, dosja Bajri”, apo dosje të trafikut të klandestinëve.

Reforma zgjedhore

Në Shqipëri janë mbajtur 17 zgjedhje në 29 vite dhe është ndërhyrë në legjislacionin zgjedhor 12 herë. Ky volum ndërhyrjesh tregon se mbajtja e zgjedhjeve ka ende mjaft problematika dhe dukuri negative. Aktualisht një komision parlamentar po vazhdon punën për reformën zgjedhore, i bazuar në rekomandimet e OSBE-ODIHR-it. Opozita jashtë parlamentit e kërkon me ngulm këtë reformë, ndërsa shumica ka shprehur gatishmërinë që t’i përgjigjet. Dëshira nga të dyja palët është që ajo të mund të realizohet këtë vit.

Shqipëria merr presidencën e OSBE-së

Për kryeministrin Edi Rama marrja e kryesisë së OSBE-së për vitin 2020 është nder dhe përgjegjësi. Nga Bratislava ku mori zyrtarisht detyrën, ai siguroi se “Shqipëria do të jetë një drejtuese e hapur dhe përfshirëse”. Por a do t’ia dalë që ta kryejë këtë detyrë më së miri 45 vite pas themelimit të saj? 45 vite më parë, diktatori komunist Enver Hoxha ishte i vetmi në Evropë që e mohonte këtë institucion. Shqipëria do të drejtojë këtë organizatë me 57 vende anëtare dhe me më shumë se 1 miliard njerëz, me shtrirje nga Vankuveri, në Vladivostok. Ajo që duhet, në mënyrë që kjo detyrë të realizohet me sukses, është aftësia për dialog dhe kompromis. Një sprovë e vështirë për Ramën, nisur nga fakti që dialogu dhe kompromisi kanë munguar në këto muaj të fundit, e kanë sjellë kaq përplasje brenda vendit.

Të fundit