Flash News

Konflikt mes të rinjve në Fushë-Krujë, 22-vjeçari plagoset me thikë

Koncerti i Kanye West me fondet e shtetit, OCCRP: Qeveria e përdori për të sfumuar protestat

Defekt në tragetin e linjës Durrës-Bari, bllokohen rreth 100 pasagjerë

Ja sa vite burgim u kërkuan për nënën e Monikës

“Sy të nxirë e flokë të shkulur”/ Babai i 17-vjeçares së dhunuar: Policia nuk mori masa

Si revista shqiptare pushtoi senatin amerikan dhe bibliotekat botërore

Politiko 10 May 2026, 16:40

Në një treg mediatik të dominuar nga lajmet sensacionale, një revistë shqiptare po bën një rrugëtim të pazakontë, duke promovuar trashëgiminë kulturore jo vetëm brenda vendit, por edhe jashtë tij.

Art dhe Trashëgimi”, një botim periodik bilingual (shqip-anglisht) i drejtuar nga Ilda Mara, ka arritur në numrin e saj të nëntë, këtë herë dedikuar tërësisht trashëgimisë katolike në trojet shqiptare.

E themeluar në vitin 2011, revista nisi si një aventurë për të dokumentuar dhe promovuar vlerat materiale dhe jomateriale të qyteteve shqiptare.

Numrat e parë, të konceptuar si “mini-Wikipedia” për qytete si Berati, Gjirokastra, Shkodra dhe Tirana, u pritën mirë nga publiku.

Suksesi kulmoi me numrin dedikuar trashëgimisë ortodokse, i cili shiti 2000 kopje dhe vazhdon të kërkohet edhe sot. Numri i fundit, kushtuar katolicizmit, shkon përtej kufijve të Shqipërisë, duke eksploruar ndikimin dhe historinë e kësaj feje në të gjitha territoret shqipfolëse, nga Venediku e deri në Kosovë dhe Mal të Zi. Sipas botueses Ilda Mara, qëllimi ka qenë të ndiqen “rrezet e Vatikanit” në hapësirën shqiptare.

Përveç aspekteve historike dhe arkeologjike, një vend të rëndësishëm zë edhe letërsia, me figura si Fishta, Mjeda, Koliqi, Camaj e deri te Anton Pashku, duke shkaktuar edhe debate miqësore mbi fokusin e botimit. Kopertina e revistës paraqet ikonën e famshme të “Zojës së Këshillit të Mirë”, e njohur si “Zonja e Shkodrës”, historia e së cilës lidhet me një legjendë të largimit të saj nga Shkodra drejt Genazzanos në Itali gjatë pushtimit osman. Kjo histori, sipas botuesve, simbolizon lidhjen e thellë historike dhe shpirtërore të Shqipërisë me Europën.

Një aspekt që e bën “Art dhe Trashëgimi” të veçantë është qarkullimi i saj ndërkombëtar. Kopje të revistës gjenden në bibliotekat e institucioneve prestigjioze si Kongresi Amerikan, Senati Amerikan dhe universitete të ndryshme në Europë, duke shërbyer si një ambasador i kulturës shqiptare. Plani i ardhshëm për revistën përfshin një numër të dedikuar trashëgimisë myslimane, duke kompletuar kështu trilogjinë e feve kryesore në Shqipëri.

Ndërkohë, diskutimet për tema të ardhshme përfshijnë figura si Skënderbeu apo trashëgiminë ujore të vendit, si një formë ndërgjegjësimi për sfidat mjedisore. Në një kohë kur interesi për botimet kulturore është në rënie, suksesi i “Art dhe Trashëgimi” dëshmon se ka ende një etje për të njohur dhe vlerësuar rrënjët e identitetit kombëtar, një mision që kjo revistë po e përmbush me përkushtim dhe cilësi.