Pse Bosnja nuk po i bashkohet pjesës tjetër të Evropës për sanksione kundër Rusisë?

Bosnja mbetet një nga vendet e pakta evropiane që nuk ka vendosur asnjë sanksion kundër Rusisë pas pushtimit të Ukrainës.

Por ndryshe nga Serbia apo Bjellorusia, vendi e gjeti veten të ndarë për këtë çështje – një reflektim i ndarjeve të saj të brendshme politike.

Ndërsa shumë liderë vendas janë të etur për të dënuar agresionin rus, të tjerë nuk janë të gatshëm të heqin dorë nga lidhjet e tyre të ngushta me Kremlinin.

 “Kjo është sjellje tipike nga kuazi-elitat politike në Bosnje,” tha për Euronews Tanja Topić, një analiste politike me qendër në Banjaluka.

“Nuk është sekret që udhëheqja politike e entitetit të Republika Srpska mbron një opsion pro-rus,” tha ajo.

Dhe kjo përkthehet në mbështetje të hapur për Rusinë që të mos sanksionohet, ndërsa gjysma tjetër e Bosnjës i jep Ukrainës mbështetjen e saj të pakushtëzuar, duke përfshirë sanksionet kundër Moskës.

Debati mbi sanksionet i sheh grindjet të kthehen në skandale

Historia e fundit e Bosnjës u shënua nga një luftë e përgjakshme që pa 100,000 viktima dhe dy milionë njerëz u bënë refugjatë ose të zhvendosur brenda vendit në një vend me 3.5 milionë banorë.

Të hartuara për t'i dhënë fund luftës, Marrëveshja e Paqes e Dejtonit e sponsorizuar nga SHBA krijoi dy njësi kryesore administrative në Bosnje - entitetin e dominuar nga serbët e Republikës Srpska, ose RS, dhe Federatën me shumicë boshnjako-kroate të BiH.

Dy entiteteve iu dha një farë autonomie, me një qeveri ombrellë në nivel shtetëror dhe një presidencë trepalëshe - me secilin president që përfaqësonte një nga tre grupet kryesore etnike - dhe një këshill ministrash që mbikëqyr institucionet kryesore të vendit, duke përfshirë ushtrinë, gjyqësorin dhe administratën tatimore.

Marrëveshja e paqes krijoi një nga sistemet politike më të komplikuara në botë, me një labirint marramendës juridiksionesh që u mundëson tre grupeve kryesore etnike të vendit të çojnë politikën e brendshme në një bllokim sa herë që duhet të merren vendime kyçe.

Burri i fortë serb i Bosnjës Milorad Dodik, i konsideruar si një nga politikanët më nacionalistë në rajon, së fundmi ka rritur kërcënimin e shkëputjes së RS nga Bosnja, duke rezultuar në krizën më të keqe politike të vendit që nga lufta.

Duke mos fshehur lidhjet e tij të ngushta me regjimin e Putinit në Moskë, ai ka refuzuar në mënyrë të prerë të miratojë çdo sanksion kundër Rusisë.

Si një nga anëtarët e presidencës, Dodik ka refuzuar vazhdimisht kërkesat e dy të tjerëve - anëtarit boshnjak Šefik Džaferovic dhe kryetarit aktual të trupit, anëtarit kroat boshnjak Zheljko Komshiq - për të zbatuar sanksionet ekzistuese të miratuara në 2014 kur Rusia sulmoi për herë të parë. Ukrainë.

Xhaferovic dhe Komshiq pretendojnë se vendimi dhe Marrëveshja e Stabilizim-Asociimit që vendi ka nënshkruar me Bashkimin Evropian në 2010 e bëjnë të detyrueshme për Bosnjën që të rreshtohet me bllokun për të gjitha çështjet që lidhen me sigurinë.