All - Scripts - 4
All - Scripts - 5

Flash News

Desktop - General - 1

KRYESORE

Reportazh/ 24 orë nga jeta e një vajze të dënuar me ‘konvikt’

All - Paragraf - 1

Fotot dhe teksti: Jona Kazani/ Politiko

All - Paragraf - 3

Vajza që zbresin dhe vajza që ngjiten. Në fytyrë u lexohet herë gëzimi dhe herë stërmundimi. Tërheqin valixhe të mëdha e të rënda, të cilave u janë dëmtuar rrotat nga rruga asfaltgërryer dhe përdorimi i shpeshtë në të njëjtën rrugë. Ndodh që rrotat e tyre të vogla të ngecen nëpër gropat e shumta që popullojnë rrugën e ngushtë; ato ndalen e ndihmojnë njëra-tjetrën për t’i shpëtuar rrengut të kësaj pengese.

Ngapak të kujtojnë poezinë e Kadaresë për ‘mësueset e fshatit’: ato të urta gjer në dhembje/ të thjeshtat gjer në madhështi.

Kjo urti e thjeshtësi, kapur në të njëjtat pengesa, përsëritet thuajse çdo ditë, me ca që ikin e ca që vijnë.

Prej dhe për në Qytetin Studenti. Në një ndër 29 godinat e banimit, të njohura si konviktet apo, siç i quan Drejtoria e QS ‘Rezidenca Studentore’.

***

Porta e konviktit është një derë e thjeshtë duralumini, me një pjesë xhami sipër i cili duket sikur do të thyhet apo bjerë nga një çast në tjetrin. Gjithë e gjithë, dera është një gjë e brishtë që do e merrte përpara shkelmi më i lehtë. Kaq sa i takon sigurisë së këtyre godinave ku bëjnë strehë rreth 255 vajza në secilën, zakonisht 3 studente në një dhomë.

Nëse je me fat, dhoma mund të të qëllojë me ballkon, e nëse jo, do detyrohesh t’i mbash edhe këpucët brenda, në të njëjtin mjedis ku gatuan, ha, studion dhe fle. Kur hap derën e dhomës shfaqen tre shtretër të vjetër, të shtypur dhe të mundur nga koha. Mbi ta ndodhen disa rafte, të vetmet në gjendje të mirë.

Tavani me dyshemenë, përveç ngjyrave nuk është se kanë ndonjë ndryshim. Pllakat e çrregullta dhe të thyera të dyshemesë kanë krijuar disnivel, njësoj si tavani, i cili duket qoshe qoshe nga plasaritja e mureve. Diku, aty nga mesi i plasaritjeve, ndodhet edhe një llampë pa abazhur, me një tel rreth 30 cm, që është i mbeshtjellë me ngjitës për shkak të dëmtimeve.

Në dhomën në formë drejtkëndëshi ndodhet edhe një tavolinë e vogël katrore. Nën njërën prej këmbëzave të saj është vendosur një copë e trashë kartoni, në mënyrë që tavolina të mos lëvizë nga vendi. Kortezi e relievit të dyshemesë. Mbi sipërfaqen e tavolinës, ku janë gdhendur emrat e studenteve që kanë banuar aty ndër vite, ndodhen disa enë kuzhine, sigurisht të marra nga shtëpitë e vajzave.

Diku afër ballkonit të vogël, ndodhet rezistenca, apo më saktë kuzhina e këtij aneksi. Mbi këtë krijesë të çuditshme gatuhet. Ndonëse është e vogël, dhe jo shumë e kushtueshme, është shumë e rrezikshme nëse nuk tregon kujdes, pasi në rastet kur ka tension të lartë të energjisë elektrike ajo mund te pëlcasë te pjesa ku lidhet me kabullin. Ky është mjeti i vetëm me të cilin mund të gatuajnë të pamundurit, pasi ‘një studenteje me konvikt’ nuk i’a mban xhepi të blejë një sobë të vogël për të gatuar, apo një frigorifer ku të mbajë ushqimet që të mos prishen.

Ndërkohë që gatuan, e gjithë era e ushqimit përhapet me shpejtësi në dhomën e vogël. Shqetësimi më i madh, i një ‘vajze për së mbari’, në raste të tilla janë rrobat, të cilave u ngjitet kjo aromë aspak e këndshme vaji dhe gjelle. Duhma nuk është shqetësimi i vetëm. Të njëjtat rroba që thithin tymin duhen larë. Në rastin e tyre me dorë, si dikur nënat apo gjyshet. Uji që vjen nga rubineti në një kënd të dhomës është gjithmonë i ftohtë dhe duhet ngrohur në të njëjtën rezistencë.

Në godinë, apo në Qytetin e Studentëve, nuk ka një vend të caktuar, Lavanteri a diçka të tillë, ku mund të lash rrobat. Sërish si nënat, apo gjyshet dikur, merr një legen të madh dhe i hyn punës. Edhe kjo kërkon strategjinë e vet: legeni duhet vendosur në mes të dhomës (pasi vetëm aty ka hapësirë mjaftueshëm për të lëvizur duart, aq sa për të krijuar forcë fërkimi për larjen e rrobave).

Në ballkonin e vogël, ku ndodhet kova dhe lecka me të cilën pastrohet dyshemeja, janë varur edhe disa spango, ku mund të varësh rrobat për t’u tharë. Nëse bie shi, duhet t’i fusësh brenda dhe t’i varësh nëpër gozhdat që ndodhen të ngulura në mure, apo t’i hapësh në karrige e shtretër.

Poshtë krevatëve, ndodhen valixhet e rrobave të dimrit, të cilat nuk ke ku t’i mbash tjetër veçse aty.   Dollapi që ndodhet në dhomë ka shumë pak hapësirë, dhe veç kësaj, brava e vogël që shërben për ta mbyllur me çelës, është e prishur.

Asnjëherë nuk i dihet se me kë qëllon në dhomë, pasi studentet lëvizin dhe vijnë të tjera, e nëse dikush do të qëllonte ‘me dorë’, ato pak para që ke fshehur në dollap, mund të t’i marrë lehtësisht. Punonjësit  e konvikteve (apo të Rezidencave Studentore!) nuk mbajnë përgjegjësi për gjërat e humbura, çfarëdo qofshin ato.

Ka pasur jo pak raste kur studenteve u janë vjedhur laptop-ë e sende me vlerë, duke u futur nga ballkoni, madje edhe gjatë ditës. Mjedisi përreth nuk ka as kamera survejimi, ndaj autori është gjithmonë i ikur ‘në drejtim të paditur’.

Konviktet, si njëfarë reparti ushtarak për femra, edhe nevojat bazike jetësore i kanë të përcaktuara me orar. Studentet që arrijnë të zënë radhën të parat, mund të lahen me ujë të ngrohtë. Të tjerat, si t’u qëllojë. Në ditët kur ka shumë fluks, zakonisht e diela, sanitaret fillojnë numërojnë mbrapsht 10-minutëshin e larjes së çdo studenteje. Duhet liruar radha.

Banjot, të cilat ashtu si dushet janë kolektive, ndodhen në fund të çdo kati të ndërtesës. Ecja drejt tyre është një symbylltazi më vete: përgjatë koridorit mungojnë llampat e ndriçimit.

Portollampat ndodhen aty, por siç duket Drejtoria e konvikteve nuk i ka gjendje 500 lekë të vjetra për të blerë një llampë. Edhe pse studentet paguajnë 45 mijë lekë në muaj për të qëndruar aty.

Lagështira në mure bëhet një tjetër problem, jo vetëm pamor por edhe shëndetësor. Pavarësisht ankesave të shumta të studentëve, Drejtoria nuk reagon dhe e konsideron gjendjen ‘normale’.

Studentët detyrohen ta pranojnë këtë “normalitet”, në pamundësi financiare për të zgjedhur një vend tjetër me kushte më të mira për ta.

Të fundit