Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

KRYESORE

Samiti i Berlinit, mënyra e Merkelit për t'i hequr Amerikës Ballkanin

Politiko 3 Maj 2019, 15:42

Samiti i Berlinit, mënyra e Merkelit për t'i hequr Amerikës

Laris Gaiser/ LaVerita

Përkthimi: Politiko

Një samit special për Ballkanin, i mbështetur fuqishëm nga kancelaria Angela Merkel, pati të ftuar në Berlin vetëm përfaqësues të vendeve të rajonit, Presidentin francez Emmanuel Macron dhe përfaqësues të Bashkimit Europian.

Në një periudhë historike të karakterizuar nga dëshira amerikane për t'u kthyer te kontrolli i ambicjeve hegjemoniste gjermane, Samiti i Berlinit ishte një deklaratë e qartë sfide për Uashingtonin, për kontrollin e balancave të ardhshme europiane. Merkel, përpara se të tërhiqet, shpreson të ketë një këmbë në Ballkan për të kontrolluar menaxhimin e bërë në distancë nga fuqitë e mëdha. Një mënyrë për të aneksuar përfundimisht hapësirën gjeografike midis Ljubjanës dhe Shkupit në sferën e ndikimit gjerman. Për arsye historike, Berlini ka nevojë për mbulimin e fiksionit europian dhe gjethen e fikut të miqësisë franceze, dhe kjo e shpjegon ftesën e detyrueshme për përfaqësuesit e Parisit dhe Brukselit, si aktorë mbështetës.

Samiti, zyrtarisht, kishte për qëllim rifillimin e dialogut midis Beogradit dhe Prishtinës, i ngrirë për disa muaj për shkak të taksave të imponuara nga qeveria kosovare për mallrat e importuara nga Serbia në fund të vitit të kaluar.

Në të vërtetë dialogu është i bllokuar për shkak të kërcënimit të bërë privatisht nga Merkel ndaj presidentit serb, Aleksander Vuçiç, për ta izoluar dhe rrëzuar nga pushteti nëse ai do ta mbyllte në mënyrë efektive, siç u sugjerua disa muaj më parë, një marrëveshje me Kosovën për shkëmbim territoresh.

Shkëmbimi i territoreve midis Serbisë dhe Kosovës, mbështetur në heshtje nga Uashingtoni, ndoshta do të kishte mbyllur historinë e gjatë të mosnjohjes së të dy shteteve, por sipas të gjitha gjasave do të rezultonte në një reaksion zinxhir me pasoja të rënda gjeopolitike në rajonin e paqëndrueshëm.

Hipoteza amerikane ishte menaxhimi i këtyre pasojave me një zgjerim të shpejtë të NATO-s, ndërsa në Berlin preferojnë të shmangin çdo lëvizje që mund të rrisë paqëndrueshmërinë hipotetike, si dhe të forcojë praninë lokale të SHBA-ve.

Prandaj, më mirë një dialog i zbrazët se sa një zgjidhje e hidhur dhe e nxituar. Në këtë skenar shumë likuid, Italia ka pësuar disfatën më të madhe. Ajo ka qenë gjithmonë e angazhuar në kufizimin e interesit gjerman në rajonin që rrethon Liqenin e Venecias dhe është poshtëruar ndjeshëm. Megjithatë, loja është ende e hapur.

Një riorganizim i mundshëm i politikës sonë të jashtme me një çelës euroatlantik mund të na fusë përsëri në lojë së bashku me Uashingtonin. Që nga zgjedhja e tij, Donald Trump mbështet fuqishëm Iniciativën Tre Deteve, që është krijimi, në rajonin midis Detit Adriatik, Detit të Zi dhe Detit Baltik, i një bashkëpunimi të ri politik dhe infrastrukturor midis shteteve, që zvogëlon varësinë e tyre nga influenca ruse dhe gjermane duke krijuar një zonë-tampon midis Moskës dhe Berlinit, që rigrupon interesat e një zone gjeografike tepër të fragmentuar, në mënyrë që të bëhet mjaft e qëndrueshme dhe rezistente ndaj orekseve historike të fuqive fqinje. Iniciativa e Tre Deteve, nisur në prani të Trump nga Kroacia dhe Polonia në 2017 në Varshavë, është për Uashingtonin një rikthim i vogël i strategjisë së Atlantikut të Veriut ose mjeti për të mbajtur Rusinë jashtë Europës, Shtetet e Bashkuara në të dhe Gjermaninë poshtë.

Gjermanët e kuptuan këtë dhe nuk humbën kohë për të reaguar. Kjo është arsyeja e Samitit të Berlinit e cili, bëhet bashkë më faktin se Merkel, së shpejti, do të mund t'i bashkohet Iniciativës së Tre Deteve. Samiti i ardhshëm do të organizohet më 6 dhe 7 qershor në Lubjanë dhe, Sllovenia, ekonomikisht e varur nga Gjermania, menjëherë i bëri ftesë ministrit të Jashtëm gjerman.

Ofeza diplomatike sllovene u regjistrua menjëherë në Uashington, i cili për këtë arsye do të dërgojë një përfaqësues të nivelit të dytë në Samit, pavarësisht gjasave që Trump të jetë në Europë për të festuar 75 vjetorin e zbarkimit amerikan në Normandi. Që nga shpërbërja e Perandorisë së Habsburgëve, rajoni i Europës Qendrore ka qenë gjithmonë një vend i takimit dhe përplasjes së fuqive të mëdha, vuan nga problemi i copëzimit të tepruar, shkaktuar në masë të madhe nga pretendimet gjeopolitikisht të pandjeshme të Udrou Uilson për paqe në negociatat e Versajës.

Njëqind vjet pas përfundimit të Luftës së Parë Botërore, Shtetet e Bashkuara të Amerikës ende janë duke kërkuar një zgjidhje që favorizon stabilitet. Në këtë kontekst është e lehtë të imagjinohet që Trump nuk do të heqë dorë, do ta lërë të kalojë samitin e Ljubjanës dhe do të rivendosë lëvizjet e ardhshme në koordinim me kryeqytetet që do të tregojnë prirje më të madhe për interesat Atlantike. Midis këtyre kryeqyteteve mund të jetë Roma. Interesi kombëtar i Italisë mund të përkojë me premisave të qenësishme në Iniciativën Tre Detet.

*Autori është profesor i Marrdhënieve Ndërkombëtare në Univeristetin e Xhorxhias, ShBA dhe Gjeopolitikës, Gjeoekonomisë dhe Politikës së jashtme në Akademinë Diplomatike të Vjenës.