Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

OP-ED

Shengen për Ballkanin

Politiko 2 Gusht 2019, 18:32

Nikolla Samarxhiç / Gazeta Danas

Në vend të deballkanizimit të Ballkanit, krizat që tronditën BE-në, në mënyrë të veçantë kriza e migrantëve, kontribuan në ballkanizimin e Europës. Populizmi kërcënoi marrëveshjen e Shengenit, kuptimi i së cilës është që të sigurojë atë më të rëndësishmen ndër liritë europiane, lëvizjen e lirë nëpër territoret e shteteve të tjera nënëshkruese të kësaj marrëveshje.

Pas antarsimit të Greqisë në vitin 2000 dhe Sllovenisë në vitin 2007, u frenua zgjerimi i mëtejshëm i hapësirës Shengen në territorin e Ballkanit. Rumania dhe Bullgaria u pranuan në BE në vitin 2007, dhe nënshkruan marrëveshjen, për zbatimi i saj po shtyhet vazhdimisht. Kroacia është në pragun e plotësimit të të gjithë kushteve tekniko-juridike, por ekziston frika se kjo e drejtë e saj mund të rraset diku nëpër labirinetet e mosmarrëveshjeve administrative dhe politike.

Një Shengen për Ballkanin do të ishte një vendim kurajoz, largapmës që do të kontibuonte në homogjenizimin e hapësirës europiane. Shengeni për Ballkanin do të qetësonte dhe dekurajonte të gjitha llojet e nacionalizmave ballkanike. Shengeni për Ballkanin do të forconte frontin e përbashkët të BE-së, i cili po përballet me presionet malinjë të Rusisë, Kinës, Trampit dhe Xhonsonit, por edhe me populistët që bashkëpunojnë pikërisht me ato forca që i janë përkushtuar shkatërrimit të identitetit europian. Shengeni për Ballkanin do të ndihmonte edhe për bashkimin kombëtar të secilit prej popujve të Ballkanit, sidomos për ata të ish-Jugosllavisë.

Por mbi të gjitha unë e kam fjalën për nevojat konkrete, në mënyrë që jeta të bëhej më e lehtë, më e shpejtë dhe më e pasur në kuptimin material dhe shpirtëror. Shoqëri të dërrmuara, të demotivuara, kamionë që presin në radhë të gjata nëpër kufij, janë efekte i politikës së qeverive tona që nga viti 2004, e në mënyrë të veçantë duke filluar që nga viti 2012.

Shengeni për Ballkanin përballet me këto pengesa: niveli i lartë i korrupsionit në shtete që presin pranimin, vendimi i gjashtë shteteve europiane që në mënyrë të jashtëligjshme të zgjatin kontrollin në kufijtë e brendshëm (duhej të ishte i përkohshëm dhe nuk ekziston shpjegim racional për këtë pengesë që i bëhet qarkullimit të lirë), procedurat e ndërlikuara europiane dhe mungesa e liderëve në kreun e politikës europiane dhe të piramidës burokratike të cilët i ka shkatërruar pikërisht politika e jashtme dhe e sigurisë europiane duke lejuar dyndjen e rusëve në kufijtë europianë dhe në thellësi të marrdhënieve europiane.

E vetëdijshme për të gjitha këto dobësi të Europës dhe të sajat, Kroacia po përgatitet me zell të madh për të hyrë në Shengen dhe për gjashtëmujorin e saj të kryesimit tëtë BE-së duke filluar që nga 1 janari 2020. Kroacia me këtë rast, në muajin maj 2020, do të organizojë Samitin e zgjerimit të BE-së, në përkujtim të njëzetvjetorit të Samitit të Zagrebit, i cili për herë të parë pati mbledhur shtetet europiane jashtë BE-së me synimin afrimin me shtetet e „Ballkanit Perëndimor“. Gjatë kësaj kohe Presidenti i Serbisë bën parada me ambasadorin e ri rus (presidenti i të cilit rreh protestuesit paqesorë dhe arreston e helmon opozitën), dhe tërë Serbinë po e shndërron në një hedhurinë mendore dhe ushtarake të Bashkimit Sovjetik të dështuar, po luan symbyllazi me një pjesë të opozitës e cila ndan me të të njëjtat ide politike, dhe po përgatit një orgji të re urrejtjeje që ndjek çdo vit përkujtimin e aksionit „Olluja“. Natyrisht, nuk guxon dhe nuk mundet të shkojë në Zagreb dhe të përkulet para të gjithë viktimave të cilat mbi të gjitha kanë të drejtën për përkujtim dhe humanizëm, pa marrë parasysh kombësinë, dhe kjo është e drejta e të gjithë neve që, përkundër të gjithave, kërkojmë normalizim të marrëdhënieve dhe proces pajtimi.

*Nikolla Samarxhiç, është historian, profesor në degën e Historisë së Fakultetit Filozofik të Beogradit. Ka publikuar librat: Franca dhe Turqia, Karli V, Historia kulturore e Beogradit në shekullin e XVIII-të. Është bashkëautor i përmbledhjes The Peace of Passarowitz, 1718, publikuar nga Purdue University Press, 2011. Është redaktor përgjegjës i Limes Plus i Acta Historiae Medicinae.

**Përktheu për Politiko.al Xhelal Fejza