Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

KRYESORE

Shqipëria dhe Kanadaja në 30 vjet

Politiko 31 Tetor 2017, 12:59

Ajet Nuro

Lajmi për vendosjen e marrdhënieve diplomatike mes Shqipërisë dhe Kanadasë para 30 vjetëve, ndoshta nuk ka patur atë rëndësi, sa vendosja e marrdhënieve diplomatike me Gjermaninë Perëndimore apo Britaninë e Madhe. Por sot, 30 vjet më vonë, ajo merr një rëndësi të veçantë.

Në epokën e vendosjes së marrdhënieve, lajmi, e shumta ka gëzuar ata që do të donin një Shqipëri më të hapur me botën, ndoshta pa guxuar të mendojnë një Shqipëri të lirë dhe demokratike. Sot, ai veprim i thjeshtë ka sjellë në peizazhin diplomatik, ekonomik dhe social të Shqipërisë një nga vendet më ndikues në jetën e shqiptarëve.

Modeste në diplomacinë ndërkombëtare, me një imazh paqësor por me një ekonomi solide, Kanadaja është vendi i dytë për nga volumi i investimeve në Shqipëri, pasi për disa vite ka mbajtur vendin e parë. Kanadaja, është bërë atdheu i dytë i disa dhjetra mijëra shqiptarësh që janë vendosur, punojnë dhe jetojnë në këtë vend.

30 vite histori suksesi

Në këta 30 vjet nga vendosja e marrdhënieve diplomatike mes Shqipërisë dhe Kanadasë, shumë ngjarje kanë ndodhur, ngjarje që kanë ndikuar edhe në marrdhëniet mes dy vendeve. Së pari, vetëm tre vjet pas vendosjes së mardhënieve diplomatike Shqipëria hyri në epokën e ndryshimeve madhore që çuan në ndryshimet demokratike dhe fillimin e një tranzicioni të gjatë, shoqëruar me probleme ekonomike e sociale që bënë që mijëra shqiptarë të linin vendin e tyre për t’u larguar në vendet fqinje dhe shumë prej tyre edhe përtej oqeanit Atlantik në Amerikë dhe, edhe në një vend të ri ku shqiptarët nuk kishin shkelur më parë (përveç një komuniteti të vjetër të pas Luftës së Dytë Botërore), në Kanada.

Së dyti, lufta në Kosovë, e rreshtoi Kanadanë me vendet e NATO-s që ndërhynë në Kosovë për të shpëtuar shqiptarët e atjeshëm nga shfarosja. Kanadaja ishte nga vendet e pakta që vendosi të merrte 5000 refugjatë për të ndihmuar sado pak në krizën e refugjatëve të shpërnguluar nga vendi i tyre nga dhuna e makinës ushtarake serbe.

Kanadaja, ndonëse një vend i largët, ka marrdhënie ekonomike me Shqipërinë, dhe duke qenë se ajo ka ekspertizë në sektorë strategjikë si nafta, gazi dhe minierat, ka mundur të sigurojë një vend të nderuar në rangun e vendeve investuese në Shqipëri. Jam i bindur se me politika tërheqëse, dhe sidomos me krijimin e kushteve politike e sociale, investimet kanadeze në Shqipëri mund të shtohen për të ndikuar pozitivisht në ekonominë e brishtë shqiptare.

Në 30 vjet nga vendosja e marrdhënieve diplomatike mes Shqipërisë dhe Kanadasë, një komunitet i tërë shqiptarësh është vendosur në Kanada. Ata janë integruar në një vend ku «multikulturalizmi» përbën krenarinë e këtij vendi, dhe mund të themi se ata i gjen në të gjitha sferat e jetës ekonomike, politike e sociale të këtij vendi. Shqiptarët janë të vendosur në metropole si Toronto (Ontario), Montreal (Kebek), Kalgari (Alberta), Vankuver (Kolumbia Britanike), por edhe në qytete të vogla, dhe janë të integruar më së miri në të gjitha aspektet.

Mardhënie të shkëlqyera por…

Nëse marrdhënet mes Kanadasë dhe Shqipërisë janë të shkëlqyera, dhe Kanadaja është duke e mbështetur Shqipërinë në rrugën e saj drejt integrimit në Bashkimin e Europian dhe në strukturat e tjera Euro-Atlantike, kjo nuk do të thotë se nuk ka vend për përmirësime. Nëse Kanadaja ka mundur të zërë një vend të dytë për volumin e invesitmeve në Shqipëri, investimet Kanadeze mund të jenë shumë më të mëdha nëse do të nxiteshin kompani të tjera të përmasave të vogla dhe të mesme. Duhen gjetur rrugët për një gjë të tillë. Pse mos të shtohen lidhjet dhe marrdhëniet në fushën e edukimit, shëndetësisë dhe fusha të tjera?

Nëse shqiptarët mundën të ngrenë një statujë të Nënë Terezës në Montreal, ndërsa në Toronto të shpallin muajin nëntor 'Muaji i trashëgimisë shqiptare', dekretuar nga parlamenti i Ontarios (për mos të përmendur arritje të tjera), ata janë në gjendje të japin edhe më shumë ndihmë në forcimin e marrdhënieve dypalëshe.

Ngjarjet e fundit në Shqipëri, përfoljet për lidhjet e krimit me politikën ishin një temë që nuk mungoi në bisedat mes shqiptarëve, por edhe në formë pyetjeje nëse investimet kanadeze do të stepen nga këto ngjarje. Sigurisht, klima politike dhe sociale është një nga kushtet bazë të suksesit të investimeve të huaja. Por, nëse flasim për një rritje të komunitetit shqiptar në Kanada, arritjes së një pjekurie të këtij komuniteti, ai mund të ndikojë edhe më shumë në fatet e vendit të origjinës së tyre.

Më duket se duhet t’i qëndrojmë larg atij sloganit famkeq të epokës komuniste «të mosndërhyrjes në punët e brendshme». Nëse Kanadaja na ka dhënë mundësinë të jemi qytetarë të saj duke ruajtur qytetarinë tonë shqiptare, kjo e fundit nuk duhet të jetë thjeshtë një stoli. Në Kanada, pjesëmarrja në jetën politike të vendit është një detyrë, pse jo edhe në atë shqiptare? Shqiptaro-kandezët si pjesë e diasporës shqiptare kanë shumë për t’i dhënë Shqipërisë. Ata nuk duhet të presin t’u kërkohet ndihmë. Shqipëria është e të gjithëve. Ne duhet të jemi pjesë e historisë dhe e traditës së shkëlqyer të disaporës sonë që është gjendur gjithmonë pranë atdheut, pikërisht në momente vendimtare.

Një festë shqiptaro-kanadeze

Nën kujdesin e ambasadorit të Republikës së Shqipërisë në Kanada, z. Ermal Muça, mund të them me plot gojën se, jo u përkujtua, por u festua 30 vjetori i marrdhëneve mes dy vendeve. Të shtunën më 28 tetor 2017, u mblodhën në Ottawa, në National Gallery of Canada, miq të Shqipërisë, pjestarë të trupit diplomatik në Ottawa, përfaqësues të Parlamentit të Kanadasë dhe atij të Ontarios, përfaqësues të ministrisë së Tregtisë së Jashtme të Kanadasë, si dhe shqiptarë nga Toronto, Montreali, Hamiltoni dhe qytete të tjera. Unë kam marrë pjesë në shumë festa, organizuar nga Ambasada jonë në Ottawa, por përkujtimi i 30-vjetorit të marrdhënieve diplomatike mes Shqipërisë dhe Kanadasë përbënte një kulm për sa i përket pjesëmarrjes së bashkatdhetarëve tanë.

Koncerti i «Trio Fammus» ishte një zgjedhje e shkëlqyer. Për shqiptaro-kanadezët koncerti i familjes Papajorgji, Jani (violinë), Sofia (piano) dhe Livia (violinë), ishte një përkëdhelje e nostalgjisë së atdheut të largët dhe krenari e pasurisë kulturore e muzikore, dhe për të huajt një udhëtim në muzikën shqiptare e klasike botërore, transmetuar me virtuozitet e mjeshtëri nga artistët shqiptarë.

Një kokteil pas koncertit shërbeu si pikë takimi mes të gjithë pjesmarrësve. Shqiptaro-kanadezë të ardhur në shenjë respekti për shtetin shqiptar dhe atdheun e tyre, drejtues shoqatash që grumbullojnë shqiptarët këtu në Kanada, si dhe intelektualë shqiptarë, ishin të gjithë të gëzuar që gjendeshin së bashku.