Flash News

OP-ED

Shqipëria: Pse duam të bëhemi pjesë e Europës?

Shqipëria: Pse duam të bëhemi pjesë e Europës?

Imzot Gjergj Meta*

 

Për ne shqiptarët, anëtarësimi në Bashkimin Europian nuk është thjesht një çështje teknike ose burokratike. Është më shumë se kaq. Është një aspiratë, një dëshirë për diçka që na është mohuar për shekuj me radhë - dëshira për të rizbuluar një ndjenjë përkatësie në një realitet që nuk është vetëm ekonomik, politik apo ligjor, por është më domethënës për ne, se sa secila prej këtyre.  Ky realitet është një domosdoshmëri pothuajse shpirtërore, në kuptimin më të gjerë të fjalës.

Fundi i ëndrrës europiane

Sigurisht që Europa ka ndryshuar ndjeshëm nga skenari fillestar, kur etërit themelues filluan ta ëndërrojnë kontinentin si një vend pajtimi. Fundi i Luftës së Ftohtë dhe ndryshimet kulturore dhe ekonomike gjatë tridhjetë viteve të fundit, kanë modifikuar qëndrimet e disa vendeve drejt ëndrrës së një Europe të bashkuar.

Ringjallja e nacionalizmit dhe populizmit në Europë dhe në veçanti “Brexit”, kanë dobësuar projektin e një Europe të bashkuar. Ky dobësim vihet re në disa fenomene: kriza ekonomike, fuqia në rritje e ekstremizmit islamik dhe valët e migrimit nga vendet e botës së tretë drejt Europës. Pas 11 shtatorit dhe sulmeve terroriste të kryera në disa kryeqytete në Europë, elementë të caktuar në shoqëritë europiane sugjeruan që kufijtë të mbylleshin dhe të imponoheshin kufizime lidhur me zgjerimin e Bashkimit Europian, për të mos përfshirë anëtarë të rinj. Në këtë mënyrë,  është vënë seriozisht në pikëpyetje ëndërra europiane e Schuman-it, Adenauer-it dhe De Gasperi-t.

Është në sfond të kësaj klime dyshim që populli dhe qeveria shqiptare po lëvizin drejt integrimit të plotë në familjen e popujve europianë.

Përparësitë e të qenit pjesë e Bashkimit Europian

Duke reflektuar mbi situatën në vendin tim, do të thosha se Shqipëria e sheh veten si një pjesë natyrore të Europës, historisë dhe traditave të saj. Përveç kësaj, anëtarësimi në BE do të lehtësonte shkëmbimet ekonomike dhe kulturore, duke na dhuruar kështu edhe përmbushjen konkrete të dëshirës dhe aspiratës për përkatësi.

Pothuajse një milion shqiptarë jetojnë jashtë kufijve të shtetit shqiptar dhe, nëse shikoni nga afër, shumë prej tyre jetojnë në vendet perëndimore, kryesisht europiane. Kjo shpjegohet me faktin se, në një realitet si Europa, mund të gjejmë mundësitë, hapësirën dhe lirinë që kemi nevojë për një jetë më të mirë. Unë do të shtoja se në Europën e krishterë (të paktën në zemër) ka shumë jo të krishterë, me origjinë nga Shqipëria me shumicë muslimane, të cilët shohin se është e mundur të jetosh në liri dhe të ushtrosh lirisht besimin, pa paragjykime kundër një feje që nuk është Krishtërimi.

Një garanci për të ardhmen

Perspektiva e anëtarësimit në BE tashmë ka hapur rrugën për përmirësime në sistemet tona gjyqësore, ligjore dhe shoqërore, si dhe në mbrojtjen e të drejtave të njeriut. Situata do të përmirësohej më tej nëse Shqipëria do të bëhej antare e plotë. Bashkimi Europian do të kontribuonte që politikanët shqiptarë të tregohen të kujdesshëm kundër tendencave autoritare, dhe do ta konfirmonte Shqipërinë si pjesë e traditës së gjatë të qytetërimit europian, një qytetërim solidarizimi që është i ndjeshëm ndaj nevojave më të thella njerëzore.

Anëtarësimi i Bashkimit Europian do të garantonte paprekshmërinë e disa të drejtave të patjetërsueshme, siç janë të drejtat e pronësisë  (në Shqipëri, çështja e pronave të konfiskuara nga komunizmi ende nuk është zgjidhur), e drejta për arsim, madje edhe për ata që jetojnë në fshatrat më të largëta, një sistem taksash që do t'i mundësonte shtetit që t'i kushtojë më shumë vëmendje të mirës së përbashkët (luftës kundër mashtrimit), barazisë dhe diversitetit legjitim për të gjithë, pa marrë parasysh kulturën, traditën dhe origjinën.

Përparësitë, sigurisht që do të ishin të shumta, edhe pse vetë Europa nuk është e përsosur në disa nga këto fusha. Por ka një aspekt tjetër që duhet marrë parasysh.

Një digë kundër kthimit të nacionalizmit

Në Ballkan, edhe pse situata është përmirësuar gjatë viteve të fundit, ende ekzistojnë vështirësi që vijnë nga të gjitha llojet e pretendimeve nacionaliste dhe etnike. Sipas mendimit tim, integrimi europian i shteteve të Ballkanit është mënyra e duhur për t'i dhënë fund këtyre pretendimeve nacionaliste.

Në vend të të ëndërruarit për kombe të mëdha që janë etnikisht dhe nga ana e besimit fetar "të pastër" brenda Ballkanit, projekti europian mund të sigurojë integrimin e popujve që i përkasin feve dhe grupeve etnike të ndryshme. Kjo është arsyeja pse përpjekjet e institucioneve europiane dhe shteteve kandidate duhet të intensifikohen në të ardhmen, me qëllim që të sigurojnë që Europa të udhëheqë rrugën në bashkëjetesën paqësore dhe të integruar të popujve të ndryshëm të botës. Kjo mund arrihet si rezultat i përvojës dhe traditave të gjata të Europës si një shtëpi e përbashkët për popujt e ndryshëm.

Vetë Shqipëria është një shembull i mrekullueshëm i bashkëjetesës paqësore ndërmjet njerëzve dhe grupeve me prejardhje të ndryshme fetare, të cilët mund të japin një kontribut të rëndësishëm në shoqërinë europiane.

*Shkrimi është publikuar fillimisht në europeinfos.eu botim i Komisionit të Konferencës së Ipeshkvijve Europianë. Përktheu nga anglishtja për Politiko: Loneta Progni.

Të fundit