Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

KRYESORE

Si u zgjodh At Gjergj Fishta delegat për në Konferencën e Paqes në Paris 1919

Politiko 23 Tetor 2017, 19:01

Si u zgjodh At Gjergj Fishta delegat për në Konferencën e Paqes

Letra e Qeverisë së Përkohëshme të Durrësit, drejtuar At Gjergj Fishtës për të qenë pjesë e delegacionit shqiptar në Konferencën e Paqes në Paris 1919.

Sot është ditëlindja e një prej emrave më të mëdhenj të kombit, poetit, dramaturgut, prozatorit, eseistit, publicistit, klerikut dhe politikanit, Gjergj Fishta (1871). Fishta është një nga ata personalitete që i vijnë rrallë këtij vendi, por që, për fat të keq, për 50 vjet, u mohua, u ndalua, u sha, u mallkua, madje iu zhduk edhe varri, edhe eshtrat iu hodhën në Drin nga regjimi komunist. Kontributi i tij është aq i madh saqë janë të rrallë burra që maten me të, numërohen me gishtat e dorës. Pikërisht, për këto cilësi të rralla, këtë erudit e atdhetar të madh e vlerësonin edhe atëherë kur ishte i ri, kur nuk kishte shtet shqiptar, edhe atëherë kur qeveritë binin një nga një, e vlerësonin edhe kundërshtarët, edhe të huajt, edhe muslimanët, edhe armiqtë. Mjaftojnë dy momente kyçe në jetën e këtij kombi, siç janë njehsimi i Alfabetit Shqip, ku Gjergj Fishta përfaqësoi shoqërinë “Bashkimi” në Kongresin e Manastirit në 1908 dhe ku u zgjodh edhe kryetari i Komisionit të Alfabetit Shqip, dhe momenti i dytë, ai i vitit 1919, në Konferencën e Paqes në Paris. Pikërisht tek ky moment do të ndalemi për të parë madhështinë e tij.

Në Arkivin e Shtetit ruhet një dokument me vlera (AQSH, F.149, V.1919, D. I-1860), që tregon ftesën e qeverisë së Përkohëshme të Durrësit për At Gjergj Fishtën, për të marrë pjesë në Konferencën e Paqes në Paris, si pjesë e delegacionit shqiptar. Ishte në nderin e kësaj qeverie dhe këtij populli që në Paris të përfaqësohej nga këta burra të mençur.

Letra dërguar At Gjergj Fishtës:

“I ndershmëm

Zotni At Gjergj Fishta

Shkodër

Tue çmuem cillsit fisnike të medjes e të zemrës suej, e meritimet e nalta qi keni fituem me veprën tuej patriotike, Qeveria e përkohshme Ju ka emnuem ekspert të Delegatsis shqiptare që do të mbrojë të drejtat e kombit tënë në Konferencë të Paqes mbi parimin e një Shqipnije të lire e të pavarur mbrenda kufijve ethnikë të saj.

Ju lutemi qi ta pranoni këtë barrë e të niseni bashkë me delegatin Imzot Luigj Bumçi për t’u bashkuar me shokët e tjerë.

Durrës, më 27 kallnuer 1919

Me nder,

Nënkryetari i Qeverisë së Përkohshme, Bib Doba

Misët e Qeverisë së Përkohshme:

Sami Vrioni

Mehdi Frashëri

Luigj Gurakuqi

Fejzi Alizoti

Mufit Libohova

Petro Poga

Mustafa Kruja

(AQSH, F.149, V.1919, D. I-1860)

Duke vënë gjithmonë atdheun në plan të parë, At Gjergj Fishta e pranoi ftesën e Qeverisë së përkohëshme të Durrësit dhe mori pjesë në delegacionin shqiptar në Konferencën e Paqes, madje u zgjodh Sekretar i Përgjithshëm i delegacionit shqiptar. Ja një fragment nga fjalimi i tij në këtë Konferencë: “Prej brigjeve gjëmuese të Euksinit e deri në borën e amshueshme të Alpeve Julie prej brigjeve bubulluese të Ekrakeraunve e deri ndër karma të thepisuna të Karpateve, endet me gjak njeriu, në ato shekuj të kaluem, banonte ajo familja e madhe trako-ilire, nëna më e nëza në histori të fiseve dhe të kombeve (…) Ky popull asht bash ai populli i vogël shqiptar, aq pak i njohun dhe aq zi i gjykuem në Europë. I vjetër sa fosilet, sastalaktitat e shpellave jehuese të maleve të veta vigane, dhe i lindun të thuesh prej vetë rrenjeve të vjetra, ai asht sot zot autokton i pakundershtueshëm i tokave të veta”,

Pa hyrë në detaje në jetën e tij, Gjergj Fishta është cilësuar si “Homeri” i Shqipërisë me veprën e pavdekshme, “Lahuta e Malcis”, një vepër kombëtare dhe popullore saqë vijon të botohet edhe sot, dhe si autor është pjesë e të gjitha programeve shkollore. Këtë vepër si dhe gjithë veprimtarinë e tij Fishta ia blatoi atheut që adhuronte, atdheut që i dhimbsej. Fishta u shugurua prift më 1894 dhe u bë pjesë e urdhrit françeskan. Më 1902 u emërua drjetor i shkollës françeskane në Shkodër, ku vendosi shqipen si gjuhë mësimi. Themeloi revistën “Hylli i dritës” më 1913, më 1921 themeloi Gjimnazin françeskan dhe po këtë vit u zgjodh deputet në Kuvendin e parë pluralist, duke u zgjedhur edhe n/kryetar i Kuvendit. Me 1939 u zgjodh anëtar i Akademisë Italiane, por në vitet '20-'30 ndërmori disa udhëtime në SHBA, me mision atdhetar dhe politik. Ndërroi jetë më 30 dhjetor 1940 dhe u përcoll për në banesën e fundit me një ceremoni madhështore, nga vetë populli i Shkodrës e më gjerë. Në vitet '90-të është dekoruar me urdhrin e lartë “Nder i Kombit”.

Politiko.al