Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

KRYESORE

Utopia e shkollës pa pagesë

Politiko 22 Gusht 2017, 09:21

Edi Puka

Kur flitet për arsimin e lartë, ka shumë për të diskutuar, debatuar, përshëndetur dhe njëkohësisht për t’u harruar ose lënë mënjanë. Arsimi i lartë është konceptuar gjithmonë si një e drejtë, ndonjëherë edhe si detyrim për qytetaret e vendit tonë. Përpara viteve 90’ arsimi i lartë, shihej si një mrekulli, si një shans për pak të përzgjedhur duke mos i lënë individit asnjë të drejtë përzgjedhjeje dhe asnjë të drejtë legjitime për t’u bërë pjesë e një sistemi i cili, në vetëvete, është krijuar për individin, për zhvillimin e tij dhe që duhet t’i përgjigjet kërkesave të tij.

Pas viteve 90’, ndryshimi që rrënjësor. Më në fund edhe në vendin tonë pati një demokratizim të tregut në këtë sektor, duke iu dhënë mundësinë, nëpërmjet liçencimit të institucioneve private të arsimit të lartë, të gjithë qytetarëve të dhënë pas nxënies dhe shkollimit, të frekuentonin dhe të zhvillonin arsimin e tyre sipas mundësive, dëshirave, objektivave dhe pikësynimeve personale për jetën e tyre. Pas gati 11 vitesh histori të këtij ndryshimi rrënjësor në mënyrën dhe formën e organizimit të studimeve në arsimin e lartë në Shqipëri, mendoj se ka ende punë për të bërë, jo aq shume për të modernizuar dhe zhvilluar sistemin, por mendoj se duhet dhe ka ende shumë punë për të ndryshuar formën dhe mënyrën e të menduarit rreth arsimit të lartë që ka mbetur dhe vazhdon të mbetet në mendimet tona, të cilat, për hir të së vërtetës nuk kanë ecur paralelisht me zhvillimin e tregut, diku aty, thjeshst, rreth 25 vjet prapa.

Arsimi i lartë privat, vazhdon ende të shihet si një armik i çuditshëm i cili duhet luftuar dhe mbajtur larg, në mënyrë që të vazhdohet në qetësi të vegjetohet duke mos sjellë asnjë formë produktiviteti në ato institucione, të cilat quhen publike apo shtetërore dhe që për fat të keq mbahen eskluzivisht vetëm nga buxheti i shtetit, domethënë në mënyrë direkte vetëm nga taksat tona, pasi nuk kanë kapacitetet e nevojshme për të përfituar fonde ekstra, si për shembull nga kërkimi shkencor. Duke qënë në këtë situatë, kacaviren duke kërkuar që mundësia e përfitimit të fondeve, qofshin këto publike ose jo, t’u hiqet edhe institucioneve, të cilat kanë kapacitetet akademike të nevojshme për t’i përfituar ato. Jemi pjesë gjithmonë e mentalitetit, nëse nuk e marr une nuk e merr askush. Gjithashtu drejtohet gishti kërcënues përkundrejt, përzgjedhjes së studentëve apo tarifave që aplikohen, duke harruar këtu që tarifat qesharake të aplikuara në institucionet e ashtuquajtura publike nuk mund të ofrojnë asnjë lloj shërbimi përkundrejt studentëve, as infrastrukturë normale fizike dhe as strukturë cilësore akademike.

Utopia e një shkollimi pa pagesë dhe njëkohësisht cilësor, vazhdon të mbetet në mendjet tona të cunguara dhe nuk kuptohet se për çfarë arsyeje logjike, nëse mund të ketë, ende mendojmë se mund të zhvillojmë sistemin tonë arsimor duke qëndruar stoik dhe të palëkundur në forcat tona vullnetare, pavarësisht faktit që prodhojmë mediokritet dhe paaftësi në auditoret tona, dhe pastaj çuditemi kur bota rreth nesh nuk na njeh dhe nuk na ben pjesë të saj.

Miti i krijuar, se institucionet private të arsimit të lartë, janë një dëm në shoqërinë tonë, që janë ngritur vetëm për interesa personale dhe përfitime të shpejta financiare ka rënë prej kohësh, e evidentuar kjo në arritjet shkencore si dhe në cilësinë e produktit që vjen gjithmonë e në rritje, por me sa duket thënia biblike: sheh qimen tek syri i tjetrit, por nuk sheh traun në syrin tënd, për fat të keq në vendin tonë, do të vazhdojë të jetë realitet edhe për disa kohë.

* Titulli lart është i redaksisë. Titulli i autorit: Çfarë duhet të ndryshojë në konceptimin e arsimit të lartë