Flash News

KRYESORE

“Viti i zgjimit”/ 2018-ta nisi dhe përfundoi me protesta qytetare

Nga shkurti deri në dhjetor të 2018-s, nga veriu në jug të Shqipërisë, qytetarët kanë protestuar për kauza të ndryshme, më së shumti ndaj vendimeve të qeverisë.

Politiko.al ka bërë një përmbledhje të protestave qytetare gjatë vitit.

  1. Naftëtarët rinisën protestat në shkurt të 2018-s

Në protestën e shkurtit para prefekturës së Fierit, naftëtarët kërkonin pagat e prapambetura dhe realizimin e statusit të naftëtarit. Por, ndonëse kanë kaluar gati dy vite nga miratimi i Statusit të Naftëtarit, ai akoma nuk është vënë në zbatim. Ata kanë vijuar edhe gjatë vitit protesta të shumta, por pa efekt.

  1. Protesta për taksën e Rrugës së Kombit

Kuksianët, me 31 mars 2018, i vunë zjarrin sporteleve kundër tarifës prej 5 euro për kalimin e mjeteve . Të plagosur mbetën qytetarë e efektivë të policisë. Në pranga të policisë gjatë natës u vunë 23 kuksianë nën akuzën e “tubimeve të paligjshme”. Qytetarët kuksianë protestuan para komisariatit për ditë me radhë deri në lirimin e tre të arrestuarve të fundit që u lanë të lirë më 19 qershor.

Taksa u rivendos në shtator të këtij viti, me disa lehtësira për kuksianët. Tarifa në Rrugën e Kombit për banorët e Kukësit dhe zonave përreth është 100 lekë për një kalim ose 200 lekë vajtje ardhje. Ndërsa mjetet e tjera nga 5 euro.

  1. Protesta e qepenave, biznesi i vogël kundër TVSH-së

Me 9 prill 2018-të, bizneset e vogla e të mesme u ngritën në protestë pasi refuzonin të paguanin Tatim mbi Vlerën e Shtuar me 20% (skemë, e cila u fut në fuqi prej 1 prillit).

Kjo përgjegjësi tatimore iu vu çdo tatimpaguesi që:

- shet mallra apo kryen shërbime, i cili për vitin kalendarik 2017, ka realizuar një qarkullim mbi shumën 2,000,000 lekë;

-ekzistues apo i regjistruar rishtazi, i cili parashikon të realizojë një qarkullim mbi këtë kufi, gjatë vitit 2018.

Sipas kryetarit të Shoqatës së Biznesit të Vogël Albert Nastos, i cili e konsideron këtë reformë të dështuar, në gjashtëmujotin e parë pas futjes së skemës së TVSH-së për biznesin e vogël, janë mbyllur rreth 13 000 biznese. Ndërsa çmimet janë rritur me 32%.

  1. Protesta e minatorëve

Në qershor të këtij viti, minatorët protestuan para Kryeministrisë për miratimin e Statusit të Minatorit; draft që është hartuar nga Ministria e Industrisë dhe Energjisë, bashkë me grupet e interesit në 2017, por i pa miratuar ende nga qeveria, me argumentin e efekteve të mëdha financiare në buxhet.

Në propozimet e tyre kërkohet rritja e masës së pensionit në 30 mijë lekë në muaj, nga 16 mijë lekë që është ai aktual. Me prioritet, në draft konsiderohen katergoritë e dala në pension para viteve 2000. Gjithashtu kërkohen kontrolle shëndetësore periodike falas dy herë në vit, si dhe prioritet në politikat sociale siç është e strehimit.

Ndonëse të shumta kanë qenë protestat e minatorëve dhe gjatë muajve në vijim, asnjë zgjidhje nuk është dhënë për ta.

  1. Protesta e Inceneratorëve

Ndërtimi i mundshëm i inceneratorëve të mbetjeve, për të cilin qeveria ka dhënë 28.3 milionë euro nga taksat e shqiptarëve, ka ngjallur banorëve të Fierit, Elbasanit, Durrësit dhe Tiranës.

Fituesit pa garë të këtyre koncesioneve janë një rrjet kompanish të vogla në ortakëri me njëra-tjetrën si dhe kompani të regjistruara në parajsa fiskale me pronarë të panjohur.

Në prill të 2018-s, banorët e prekur nga ndërtimi i këtij inceneratori bllokuan mjetet e kompanisë nënkontraktore që nisi të furnizojë objektin me material ndërtimi në Fier. Protesta janë zhvilluar dhe në vijim.

Problematikë kryesore e këtyre inceneratorëve mbetet djegia e plehrave, që sipas ekspertëve do të sillte ndotje shumë të madhe për një vend të vogël si Shqipëria.

  1. Protesta për Teatrin Kombëtar

Parlamenti votoi me 75 vota pro, ligjin që parashikon shembjen e Teatrit Kombëtar dhe ngritjen e kullave në të njëjtin vend. Prej fillimit të korrikut, artistët kanë vijuar protestën e tyre, si fillim jashtë godinës së Parlamentit, ndërsa më tej para godinës së Teatrit Kombëtar.

Presidenti Ilir Meta nuk e dekretoi ligjin. Por Parlamenti rrëzoi me pesë tetor dekretin e Presidentit Ilir Meta për Teatrin Kombëtar, duke i hapur kështu rrugën shkatërrimit të objektit, i cili do të zëvendësohet me Teatër të ri. Ndërsa artistët kanë vijuar protestën dhe gjatë ditëve të ftohta të dimrit.

Sipas projektit të kompanisë “Fusha shpk”, synohet transformimi i pronës së saj prej vetëm 298.1 m2 në një kompleks kullash 17-21 kate, të shtrira mbi 8465 m2 tokë publike-përfshirë Teatrin Kombëtar, ish-selinë e Partisë Demokratike dhe Drejtorinë e Përgjithshme të Burgjeve.

  1. Zgjerimi i “Unazës së Madhe”, banorët në protestë

Si pasojë e projektit për zgjerimin e “Unazës së Madhe”, qindra banesa rrezikojnë të shemben. Prej fillimit të nëntorit dhe çdo ditë në vijim, banorët kanë protestuar duke kërkuar dëmshpërblim “cen më cen”, përkundrazi “do t’i mbrojnë me gjak banesat e tyre”. Ndërsa Kryeministri Edi Rama nuk pranon të dëmshpërblejë banorët, pasi i konsideron zaptues që kanë uzurpuar zonat në Tiranë.

Aktualisht punimet për shembjen e rreth 300 banesave për zgjerimin e rrugës kanë ndaluar për shkak të një skandali të kompanisë që do të realizonte afro 3 kilometra rrugë me një kosto prej 40 milionë eurosh.

  1. Protesta e Studentëve

Protesta masive 18-ditore e studentëve u konsiderua si “dhjetori i dytë” pas asaj të studentëve në ’91. Studentët nga e gjithë Shqipëria, me fokus në Tiranë (para Ministrisë së Arsimit, Kryeministrisë, Korpusit Universitar), por edhe në rrethe (para universiteteve), kanë protestuar duke kërkuar plotësimin e tetë kërkesave të tyre.

-Përgjysmim i tarifës së studimi

-Rritja nga 10% në 50% e peshës totale të votës së studentëve për të zgjedhur kandidatët për dekan/rekor dhe rritja e përfaqësisë së studentëve në senatin akademik me 20%.

-Mbështetur në nenin 99 mbi Këshillet Studentore, Ligji i Arsimit të Lartë pika 2 kërkojmë që Bordi i Administrimit të IAL-ve të ketë numër të barabartë votash si nga Ministria e Arsimit dhe Sportit dhe IAL-të dhe të shtohet një përfaqësues në këtë bord nga studentët.

-Mbështetje e studentëve për kërkime shkencore.

-Mbështetje e studentëve të doktoraturës me fonde për kërkimin shkencor.

-Përmirësim i kushteve të konvikteve të Universiteteve.

-Dyfishim i buxhetit për arsimin e lartë.

-Pajisja e të gjithë studentëve me kartën e Studentit brenda vitit akademik 2018-2019”.

Kryeministri Edi Rama ka pranuar plotësimin e kërkesave pjesërisht, por i fton ata të dialogojnë. Ndërsa studentët duke refuzuar kërkesën e Ramës për dialog, kanë paralajmëruar se nëse nuk plotësohen të teta kërkesat do rinisin protestat në janar.

  1. Protesta e Diasporës

Me 28, 29, 30 dhjetor shqiptarët e Diasporës, me iniciativën e Genc Sejkos zhvilluan protesta para Kryeministrisë. Ata mbështetën kauzat e qytetarëve në Shqipëri, si të studentëve, banorëve të Astirit e minatorëve.

Të fundit