Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

OP-ED

Zgjedhjet si burim destabiliteti

Politiko 26 Gusht 2019, 12:59

Milivoje Mihajlloviç

Politikanët premtojnë se kemi përpara një vjeshtë të nxehtë përsa i përket problemit të Kosovës. Ky paralajmërim nuk më shqetëson sepse e di se politikanët shumë rrallë flasin të vërtetën, më rrallë se shitësit e makinave të përdorura. Shoh se jemi larg edhe nga ai momenti kur të dyja palët do të ulen në tryezën e bisedimeve, e kësisoj zgjidhja nuk duhet as në horizont. Sepse, për hir të së vërtetës, zgjidhja as që u intereson fare politikanëve. Atyre u intereson vetëm pushteti. Dhe do të jenë në pushtet (kështu siç janë) vetëm derisa të mos ketë zgjidhje dhe stabilitet. Për këtë edhe përpiqen që ta paraqesin vetveten si të vetmit që mund ta zgjidhin problemin të cilin ata vetë (ose në bashkëpunim me të tjerë) e kanë shkaktuar. Kështu prej vitesh, krijojnë probleme me synimin për të shitur zgjidhjet. Edhe kjo u ecën mbarë, sepse bota kështu funksionon.

Në vend të gështenjës së nxehtë kosovare, neve na pret një vjeshtë e nxehtë parazgjedhore. E dimë mirë se nga të gjitha foltoret „do të gjëmojnë“ mesazhet kombëtare. Do të fitojnë ata që premtojnë në mënyrën më të besueshme, ata që kanë menduar ndonjë „marifet“ të ri për të vjedhur votat, ata që do të kenë para për të blerë zgjedhësit, për të paguar antarët e komisioneve zgjedhore, kontrollorët... Duhet menduar diçka që do ta arrijë „trenin bullgar“ (Term që përfaqëson një mënyrë të veçantë të keqpërdorimit të së drejtësssë votës, në atë mënyrë sipas së cilës një parti politike ndryshon rezultatet zgjedhore në përfitim të saj. Ky term karakterizon rastin kur një person voton në shumë zona zgjedhore. Termi ka lindur në Bullgari në fillim të shekullit 21. shën. i përkth.). E dimë se marifetllëqet zgjedhore nënkuptojnë shumë para, përgatitje të mirë, infrastrukturë të fuqishme. Megjithatë, mediat mbeten faktori kryesor në zgjedhje. Fushatat në këto anët tona, për fat të keq zhvillohen kryesisht nëpër televizione. Hapen autostradat më të shtrenjta, vende të reja pune, shpërndahen andej këndej premtime pa bazë. Ekipet e specialistëve të marketingut, spin-doktorët, psikologët, statistikanët. Që të gjithë studiojnë predispozicionin e publikut. Agjensitë për anketimin e mendimit publik i shesin më shtrenjtë se kurrë prodhimet e tyre. Krahas anketimeve të klientëve shpesh kanë edhe anketime me opinionin publik që përmbajnë rezultate „të adoptuara“ nëpërmjet të cilëve do të mund të ndikojnë në ndryshimin e mendimit të zgjedhësve në interes të partisë apo politikanit që është i gatshëm t’i paguajë më shumë.

Në Ballkan kohët e fundit po zbatohet edhe i ashtuquajturi „bashkëpunim ndërkufitar“ në fushatat zgjedhore. Kështu ka vite që në Kroaci fushtata zgjedhore bazohen në njëfarë baze antiserbe. Në Kroaci një formë e tillë e fushatës (presidenciale) parazgjedhore „zyrtarisht“ filloi me sulmin e një grupi prej pesëmbëdhjete huliganësh në një kafe afër Kninit. Agresorët rrahën të pranishimt, ndër të cilët kishte edhe fëmijë, të cilët po shihnin një ndeshje të „Crvena Zvezdës“.

Njëlloj edhe në Mal të Zi për të cilin Beogradi është vendi më i përshtatshëm për studime, për biznes, madje edhe për larje llogarish mes narko-klaneve malazeze në konflikt me njëri-tjetrin. Por, njëkohësisht Beogradi është edhe targeti më i dëshirueshëm në fushtat zgjedhore, kryeqyteti i të gjithë rreziqeve për Malin e Zi të njohura historikisht. Në Republikën Srpska rezultatet zgjedhore varen nga fushata mbi „kotësinë“ e Federatës së Bosnjë e Hercegovinës, ndërsa në Sarajevë si kartë e fortë zgjedhore përdoret „secesionizmi“ i Banja Llukës. Në Prishtinë „receta“ për fitore në zgjedhje është ajo që ka si nishan Serbinë. Në Beograd zgjedhjet fitohen me përrallën për „kërcënimin e përgjithshëm“ të serbëve, mbi „Ollujën që kërcënon Veriun e Kosovës“. Dhe, po, mbështetjen e zgjedhësve e ka gjithashtu edhe ai që ka mbështetjen e Moskës. Jam i sigurtë se, nëse fantazojmë për ndonjë rast sikur Putini të kishte mundësi dhe të dëshironte të kandidaonte në Serbi, ai do t’i mundte në mënyrë shkatërruese të gjithë kundërkandidatët e mundshëm, (sigurisht ata që do të guxonin t’i dilnin në mejdan). Politikanët në rajon mendojnë se gjatë fushatës zgjedhore është e lejueshme çdo lloj gënjeshtre. Shembull bindës është ai i kryeministrit të dikurshëm kroat, i cili mburrej gjatë fushatës me gjyshin ustash dhe më vonë doli se gjyshi i tij kishte qenë partizan. Kam dëgjuar se ai tani kandidon për President të Kroacisë (Është fjala për ish kryeministrin kroat Zoran Millanoviç, që është një prej kandidatëve në garën presidenciale në Kroaci për zgjedhjet në fund të këtij viti. Shën. i përkth.).

Me një fjalë, „fqinjët“ nga Jugosllavia e dikurshme ndikojnë bindshëm në zgjedhje në pothuajse të gjithë mjediset.

Përveç kësaj, të gjitha fushatat janë kryesisht negativiste ndaj kundërshtarëve politikë të cilët brenda mundësive duhen përbaltur dhe komprometuar deri sa të jetë e mundur.

Është përrallë e veçantë ajo për ashpërsimin e marrëdhënieve me armiqtë „tradicionalë“ lokalë. Emëruesi i përbashkët i të gjitha zgjedhjeve është ngritja e temperaturës në linjën Beograd-Prishtinë. Rigjallërohen përrallat për „agresionin në Veri“ dhe ato për „rrezikun nga Serbia“. Tabloidët që janë plotësisht nën kontrollin e pushtetit, prej vitesh „ngopin“ opinionin publik me mundësinë e luftës në Kosovë dhe mbjellin urrejtje e cila, sipas rregullit, shkakton skena të ngjashme me ato të asaj kafenesë afër Kninit për të cilën folëm më lart. Dhe pastaj gjithçka shkon sipas skenarit tashmë të njohur. Pushteti i mbështet, i paguan, i motivon, i furnizon me informacione dhe gënjeshtra nga të cilat gazetarët gatuajnë atë diçkanë që quhen lajme.

Për shembull atë sipas së cilës „Patriarku Pavle ishte për ndarjen e Kosovës“ apo me qindra budallallëqe të ngjashme. Epo, për „ndarjen e Kosovës, apo korrektimin e kufijve, shkëmbimin e territoreve apo ndërkufizimin“ nuk është më as Volfgang Petriçi (politikan austriak në pension me punë të përkohëshme në këto hapësira), i cili njëherë e një kohë ishte për ndarjen si zgjidhja më e mirë e mundshme për Kosovën dhe fliste me më shumë zjarr sesa vetë redaktorët e gazetës „Informer“, gazetës „Novosti“, apo TV Pink. Sot Volfgang Petriçi pohon se ka pas qenë „i hapur ndaj çështjes së korrektimit të kufijve, por është i vetëdijshëm se kjo nuk është zgjidhje për shekullin 21“. Sepse përndryshe, po të ishte ide e mirë- do të lobonte për të Toni Bleri apo Petriçi. Sepse Bleri lobon vetëm për idetë e këqija. Këto kushtojnë më shtrenjtë.

Besoj se në fushatën parazgjedhore në Kosovë, kundërshtarët e Hashim Thaçit do të përdorin me shkathësi planin e tij për ndarjen në mënyrë që të shfaqin atë si tradhëtar. Për pushtetin në Beograd, sipas zakonit të vjetër, përdorimi i temës „Kosova dhe Metohija“ nuk është i rekomandueshëm. Opozita, siç po duken punët, do t’i bojkotojë zgjedhjet, e për pasojë nuk do të kenë rast t’ia shprehin hapur Vuçiçit kotësinë e idesë mbi ndërkufizimin.

Zgjedhjet mbarojnë. „Trenat bullgarë“ dikujt i sjellin thasë me vota dhe dikujt ia marrin. Por vokabulari zgjedhor lë shkretëtirë në radhët e „fiseve ballkanike“. Dhe kjo ndreqet me vështirësi. Fushatat nxisin ekstremistët e të gjitha llojeve, radikalët, djathtistët, neofashistët, militantët e grupeve të tifozëve, me një fjalë fundërrinat e sojit më të keq. Është e natyrshme që në një ambjent të tillë më shumë vota fitojnë ata që shkaktojnë reaksione negative të grupimeve nacionaliste të taborrit kundërshtar. Elitat politike (me ndihmën e mediave të tyre) nxisin diskriminimin, përqeshin tolerancën, krijojnë atmosferë frike, pasigurie, nxisin dhunën ndaj njerëzve dhe grupimve të caktuara...

Një ambjent i tillë bëhet i „natyrshmëm“. Fjalori i urrejtjes – i zakonshëm. Dhuna -e pandëshkueshme. Traumat e tranzicionit lindin çrregullime shoqërore si puna e agresivitetit, profecive, sociopative, çorganizimit dhe largimit nga normat civilizuese në shoqëritë tona. Me një fjalë, kohë ideale për krijimin e kultit të personalitetit dhe ngritjen e udhëheqësit në nivelin hyjnor.

Formula është e thjeshtë. E tërë politika reduktohet në fushatë zgjedhore. Një njeri i vetëm apo një qendër fuqie vendos për gjithçka. Prononcimet publike janë një dukuri e përditëshme dhe e zakonshme. Luftë e suksesshme me armiqtë e fantazuar, të krijuar ose të blerë. Kontroll i plotë në rrymat financiare. Fshirje e kufirit mes nëntokës dhe pushtetit. Realitet virtual për qytetarët të magjepsur me besimin e përditshëm se jetojnë më mirë... dhe se „së shpejti do të jetë akoma më mirë“... vetëm se duhet të na jepni votën tuaj për „shpëtimtarin“. E vërteta sesa plaçkitet duhet të mbulohet me çdo çmim. Qëllimi i ekzistencës së mediave është të mos lejojnë që të njihet gjendja jonormale e shoqërisë. Në vitet nëntëdhjetë të shekullit të kaluar nëpër televizione janë emetuar serialet „Jetë më e mirë“ dhe „Njerëz të lumtur“. Realiti shou është sot njëfarë programi arsimor nëpër televizionet tabloide. 'Rialiti' është shumë i ngjashëm me fushatat politike. Politikanët më të korruptuar flasin më shumë për luftën kundër korrupsionit. Fushatat parazgjedhore të kujtojnë„festivalin e gënjeshtrave“ qëllimi i të cilit është të fitohet edhe një mandat për plaçkitjen e popullit dhe të mirave kombëtare. Jeta shndërrohet në iluzion në të cilin ia kalojnë më mirë kriminelët. Këto sisteme ekzistojnë me mbështetjen e nëntokës. Të gjithë e dimë se kjo përfundon me lot.

Gabimi i politikanëve ballkanikë se do të munden të kontrollojnë ekstremistët (që i kanë krijuar dhe edukukar ata vetë) përfundoi me gjak në dhjetëvjeçarin e fundit të shekullit të kaluar. Fushatat parazgjedhore, si simptomë e patologjisë shoqërore kërcënojnë paqen ballkanike dhe janë burim themelor i pasigurisë së vazhdueshme.

*Milivoje Mihajlloviç ka lindur në vitin 1958 në Prishtinë. Ka informuar mbi ngjarjet në Kosovë nga gazeta „Jedinstvo“, Tanjugu, RTV Beograd, BBC, APTN, Agjensia Franc Press, CBS-në. Ka qenë kryeredaktor i Radio-Prishtinës, themelues i Media –Center, redaktor i programit informativ i YU-info TV, aktualisht është drejtor i radio Beogradit.

**Marrë nga Kossev. Përktheu për Politiko.al: Xhelal Fejza