Kongresi Amerikan vë nën lupë Edi Ramën për narkotrafik dhe represion politik

Nga Michael Sheppard dhe Vudi Xhymshiti

Në Washington, një amendament i shkurtër, vetëm dy faqe, e ka futur qeverinë e Edi Ramës në një territor të ri politik.

Kongresmeni republikan Joe Wilson, nga Karolina e Jugut, ka propozuar që Sekretari amerikan i Shtetit, në koordinim me Drejtorin e Inteligjencës Kombëtare, t’u dorëzojë komisioneve përkatëse të Kongresit një raport të klasifikuar mbi trafikun e narkotikëve në Shqipëri dhe rolin e qeverisë shqiptare në lehtësimin e tij. Dokumenti kërkon gjithashtu shqyrtimin e represionit politik nga qeveria shqiptare.

Në gjuhën e Washingtonit, kjo nuk është ende një aktgjykim. Por është diçka më e rëndë se një deklaratë politike. Është kërkesë që aparati amerikan i diplomacisë dhe inteligjencës të hyjë në një dosje ku përmenden narkotrafiku, pushteti dhe shtypja politike në Shqipëri.

Amendamenti, i datës 25 qershor 2026, mban titullin “Business in the Balkans”1. Ai nuk merret vetëm me Shqipërinë. Në pjesën tjetër kërkon edhe një raport të paklasifikuar, me aneks të klasifikuar, mbi ndikimin rus dhe kinez në Serbi, përfshirë shfrytëzimin e korrupsionit nga aktorë të huaj keqdashës.

Kjo e vendos Shqipërinë dhe Serbinë në të njëjtin horizont shqetësimi amerikan, jo si shtete të njëjta, por si hapësira ku korrupsioni, krimi, ndikimi rus dhe politika mund t’i prekin interesat strategjike të Shteteve të Bashkuara.

Për lexuesin shqiptar, rëndësia e këtij dokumenti qëndron te dallimi mes akuzës publike dhe mekanizmit institucional. Një kongresmen mund të akuzojë. Por kur një amendament kërkon raport nga Departamenti i Shtetit dhe inteligjenca amerikane, çështja kalon nga retorika në procedurë shtetërore. Nëse miratohet, raporti duhet të dorëzohet brenda 180 ditësh nga hyrja në fuqi e ligjit.

Wilson nuk është një zë i rastësishëm në politikën amerikane për Ballkanin. Ai është një nga mbështetësit më të zëshëm të Kosovës, anëtar i komisioneve me rëndësi për politikën e jashtme dhe sigurinë, dhe pjesë e qarqeve politike amerikane që e shohin rajonin përmes filtrave të NATO-s, Rusisë, Kinës dhe krimit të organizuar.

Amendamenti vjen pas dy vitesh raportimesh të rënda mbi qeverisjen e Ramës. Në qershor 2024, emisioni italian “Report” i Rai 3 transmetoi akuza për lidhje të dyshuara mes politikës shqiptare dhe krimit të organizuar2. Ish-zëvendëskryeministri Arben Ahmetaj, i arratisur jashtë vendit dhe i akuzuar në Shqipëri për korrupsion, pretendoi se grupe kriminale po merrnin kontrata përmes njerëzve të parë, pastronin para përmes ndërtimit dhe kishin lidhje me pushtetin.

Rama i ka mohuar këto akuza dhe i ka cilësuar kundërshtarët e tij si të pabesueshëm. Por skandali i inceneratorëve, ndërtimet e mëdha, investimet strategjike, akuzat për pastrim parash dhe zgjerimi i ekonomisë së betonit kanë krijuar një klimë ku pyetja nuk është më vetëm ligjore. Është shtetërore.

Në gusht 2024, raportimet mbi planet e Jared Kushner për zhvillime turistike në Sazan dhe Zvërnec hapën një tjetër front. Qeveria e paraqiti investimin si zhvillim. Kritikët e panë si shitje të bregdetit dhe dobësim të ligjeve që i mbrojnë zonat natyrore. Vjosa-Narta nuk është tokë e zakonshme. Është ekosistem i rrallë, strehë për flamingo, breshka, pelikanë dhe specie të mbrojtura.

Më 23 maj 2026, një gardh në Zvërnec e ndezi protestën që më pas u quajt Revolucioni Flamingo. Fillimisht ishte një revoltë lokale kundër rrethimit dhe makinerive të rënda. Më 30 maj, pas sulmit ndaj një protestuesi nga siguria private, çështja doli nga laguna dhe hyri në zemrën politike të Tiranës.

Nga 31 maji, protestuesit nisën të mblidheshin çdo mbrëmje në sheshin Skënderbej dhe të marshonin drejt Kryeministrisë.

Thirrjet “Shqipëria nuk është në shitje” dhe “Rama ik” e kthyen një konflikt mjedisor në aktakuzë politike kundër një modeli qeverisjeje.

Më 3 qershor, policia përdori ujë kundër protestuesve paqësorë. Efekti ishte i kundërt. Më shumë qytetarë dolën në rrugë. Familje, studentë, të moshuar, aktivistë dhe emigrantë të kthyer e kthyen bulevardin në një skenë të gjatë mosbindjeje qytetare.

Në ditën e 23-të, Dritan Goxhaj e lexoi një deklaratë në emër të protestës. Kërkesat tashmë shkonin përtej Sazanit dhe Zvërnecit. Ato përfshinin dorëheqjen e Ramës, qeveri teknike tranzitore, referendum për ndryshime kushtetuese, reformë zgjedhore, kufizim të mandateve të kryeministrit dhe shfuqizim të kuadrit ligjor për investimet strategjike.

Kështu, amendamenti Wilson mbërrin në një moment kur Shqipëria nuk po përballet vetëm me një krizë proteste. Ajo po përballet me një krizë besimi. Në njërën anë është qeveria që flet për turizëm, modernizim, NATO dhe Bashkim Evropian. Në anën tjetër janë qytetarët që shohin beton, polici, mungesë transparence dhe një shtet që duket më i shpejtë për investitorët se për publikun.

Më 3 korrik 2026, Rama pritej të jepte një intervistë të drejtpërdrejtë për KRONIKAT E BARUTIT. Ajo ishte konfirmuar nga zyra e tij. Një ditë më parë, më 2 korrik, zyra e shtypit e kryeministrit njoftoi shtyrjen3, duke përmendur ndryshime të paparashikuara në agjendë dhe zhvillime të lidhura me NATO-n. Zyra premtoi se intervista do të zhvillohej brenda korrikut.

Pyetjet mbeten të hapura. Për trafikun e drogës. Për rolin e qeverisë. Për represionin politik. Për Sazanin. Për Zvërnecin. Për raportin me Kosovën. Për afërsinë me Serbinë. Për një shtet që kërkon Evropën në fjalim, por akuzohet se e përjashton qytetarin në praktikë.

Nëse amendamenti miratohet, Shqipëria nuk do të jetë më vetëm objekt debatesh të brendshme, emisionesh italiane apo protestash në bulevard. Ajo do të jetë objekt i një raporti të klasifikuar amerikan.

Dhe kjo, për qeverinë Rama, është një ndryshim i rëndë. Sepse raportet e klasifikuara nuk shkruhen për publikun. Ato shkruhen për shtetin. Dhe kur shteti amerikan kërkon ta dijë nëse një qeveri aleate e ka lehtësuar narkotrafikun, heshtja bëhet më e zhurmshme se çdo protestë./ Kronika e Barutit