“Janë rritur vetëm perimet, mos u shqetësoni”/ Ministrja bën "traun qime", çmimet në treg tregojnë tjetër panoramë

Ministrja e Financave, Delina Ibrahimaj, deklaroi këtë të premte se rritja e çmimeve në Shqipëri është e kufizuar vetëm në kategorinë e perimeve, duke theksuar se situata nuk paraqitet shqetësuese.

Sipas saj, inflacioni në vend mbetet në nivele të kontrolluara, rreth 2.6%, ndërsa mbi 80 produkte të shportës nuk kanë pësuar rritje të ndjeshme. Ajo shtoi se qeveria do të ndërhyjë vetëm në rast se rritja prek kategori të tjera bazë.

"Rritja ka ndodhur vetëm në kategorinë e perimeve ndërsa në të gjitha ushqimet e tjera nuk ka pasur rritje të çmimeve.

Lufta nuk është në dorën e Shqipërisë për ta frenuar apo jo, çmimet janë rritur si pasojë e luftës, ne jemi këtu që pasojat të kenë ndikim minimal në ekonominë shqiptare. Janë mbi 80 produkte të shportës dhe asnjë nuk ka pasur rritje për shkak të luftës.

Inflacioni shënoi në nivel 2,6%, që është nivel i kontrolluar ende. Nëse do të shohim që çmimet do të rriten edhe në produktet e tjera atëherë pa dyshim që do të ndërhyjmë me një akt që do të parashikojë të subvencionojë kategoritë e shtresave në nevojë”,- u shpreh Ibrahimaj.

Ky është një mesazh tipik stabiliteti nga institucionet, që synon të shmangë panikun dhe të japë siguri për ekonominë.

Realiteti në treg: rritja e domateve dhe efekti zinxhir

Shqiptarët në këtë sezon po e konsumojnë shumë pak domaten, e kësaj here jo prej ngarkesës me pesticide apo prej cilësisë, por është çmimi ai që po mban këtë produkt larg tryezës.

Domatet janë produkti me popullor në vendin tonë, më të kultivuarat në serra dhe në kopshtet familjare, por këto ditë çmimi i tyre në tregjet e pakicës ka shënuar rekorde 350-440 lekë për kg për domaten normale dhe 700-800 lekë për kilogram, për domaten qershi një vlerë e panjohur më parë për konsumatorët.

Edhe pse kjo zarzavate nuk është në kohën e saj, sezoni i dytë i serave e sillte këtë produkt me çmime të pranueshme në tezga në fillim prilli.

Madje edhe në janar, domatja e vendit kushtonte 170 lek/kg dhe ajo e importi 270-300 lek/kg.

Nafta, faktori që prek gjithçka

Edhe pse nuk klasifikohet si produkt ushqimor, nafta është një faktor bazë që ndikon në të gjithë ekonominë. Çmimet e larta të karburanteve rrisin kostot e transportit, të prodhimit dhe të shpërndarjes, duke u reflektuar më pas në çmimet e produkteve në treg.

Në Shqipëri, ku një pjesë e madhe e produkteve ushqimore transportohen nga zona të ndryshme apo importohen, çdo rritje e naftës ka efekt të menjëhershëm në çmimet finale.

Kjo do të thotë se edhe nëse statistikat tregojnë stabilitet në kategori të caktuara, presioni real mbi çmimet vazhdon të ekzistojë.

Bordi i Transparencës ka publikuar dje çmimet e reja të karburanteve.

Sipas vendimit, çmimi i naftës është ulur në 210 lekë për litër nga 220 lekë për litër që ishte një ditë më parë. Po ashtu, ulet edhe benzina në 173 lekë për litër nga 181 lekë për litër një ditë më parë.

Shqiptarët shkojnë në Mal të Zi për naftë

Radha e automjeteve është shtuar në pikën e karburantit në Tuz, në kufi me pikën doganore të Murriqanit, që lidh Malin e Zi me Shqipërinë.
Pjesa më e madhe e banorëve aty rrotull kalojnë kufirin dhe furnizohen me naftë, pasi ajo është shumë më e lirë se në Shqipëri. Një litër naftë tregtohej dje në mal të Zi me 1.57 euro, ndërsa në Shqipëri 214 lekë, ose 2.2 euro me kursin e ditës.

Me 2 mijë lekë, në Shqipëri mund të blesh 9.3 litra naftë, ndërsa në Mal të Zi, me të njëjtën shumë, nëse e këmben merr gati 21 euro dhe blen 13.1 litra, ose 42% më shumë. Diferenca në çmim është aq e lartë sa ia vlen dhe koha e shpenzuar po karburanti i shpenzuar tepër për rrugën deri në kufi.

Kur ndërhyn qeveria dhe dilema e politikave

Ministrja Ibrahimaj deklaroi se qeveria do të ndërhyjë vetëm nëse rritja përhapet në produkte të tjera të shportës.

Por kjo qasje ngre një dilemë: a duhet pritur që situata të përkeqësohet përpara se të merren masa?

Ekspertët argumentojnë se ndërhyrjet e hershme mund të zbusin efektet zinxhir dhe të mbrojnë shtresat më të ndjeshme të shoqërisë.

Në të kundërt, reagimi i vonuar mund ta bëjë më të vështirë kontrollin e çmimeve.

Përfundimi: një perceptim që nuk përputhet

Në fund, problemi nuk është më vetëm te statistikat apo interpretimi i tyre, por te mungesa e reagimit konkret.

Ndërsa Delina Ibrahimaj flet për inflacion të kontrolluar dhe rritje të kufizuar, qytetarët po përballen çdo ditë me çmime që rriten në heshtje – nga domatet që kanë arritur nivele rekord, deri te karburantet që vazhdojnë të rëndojnë çdo produkt dhe shërbim.

Qeveria ka zgjedhur të presë. Të presë që rritja të përhapet më tej, të presë që kriza të bëhet më e dukshme, përpara se të ndërhyjë. Por në ekonomi, vonesa shpesh kushton më shtrenjtë se vetë kriza.

Në vend të masave parandaluese, politika aktuale duket se mbështetet te justifikimi dhe minimizimi i situatës. Ndërkohë, familjet shqiptare po përballen të vetme me një kosto jetese gjithnjë në rritje.

Dhe në këtë realitet, problemi nuk është më nëse “janë rritur vetëm perimet”, por fakti që përballë këtij shtrenjtimi të përditshëm, qeveria vijon të mos marrë asnjë masë konkrete./ N.Fero, POLITIKO.AL