Zjarr i vjetër, faji i ri/ Tragjedia që shteti ynë e pret me duar në xhepa

POLITIKO.AL

Çdo verë, Shqipëria përballet me të njëjtin skenar: pyjet dhe kullotat shndërrohen në hiri dhe tym, ndërsa zjarret përhapen në një shpejtësi alarmante.

Dhe, si çdo vit, shteti ynë duket sikur kapet “mat” nga një ngjarje që… është e parashikueshme. Nuk kemi të bëjmë me surpriza këtu.

Megjithatë, masat parandaluese mungojnë. Nuk ka plane të qarta, nuk ka patrulla në zonat e rrezikuara, nuk ka mjete të mjaftueshme.

Zjarrfikësit tanë luftojnë me flakët si në lashtesi, me mjete të rraskapitura ndërsa mjetet ajrore herë mungojnë, herë nisen kur gjysma e pyllit ka shkuar në hi.

Shkaqet dihen: nga pakujdesia e banorëve që djegin mbetje, tek zjarret e qëllimshme për hapje territori. Por ajo që nuk dihet ende është pse asnjëherë nuk vendoset një sistem ndëshkimesh të forta dhe shembullore. Pothuajse asnjëherë nuk shohim dënime të rënda për zjarrvënësit.

Ndërkohë, dëmet janë kolosale: ekosisteme të shkatërruara, humbje ekonomike në bujqësi dhe turizëm, dhe një dëm klimatik që nuk e ndiejmë menjëherë, por do na ndjekë për dekada.

Në vend që të investohet në parandalim, ne vazhdojmë të shpenzojmë më shumë në ndërhyrje emergjente dhe shpesh, ndërhyrje të vonuara.

Këtë gjë e ka vënë në dukje dhe deputetja e Partisë Demokratike, Ina Zhupa, gjatë një prononcimi për Politiko.al ku ka akuzuar qeverinë për keqmenaxhim dhe mungesë të theksuar përgjegjshmëri institucionale.

Ajo komentoi rastin konkret në Delvinë, ku zjarri i madh doli jashtë kontrollit dhe ndërhyrja nga ajri mungoi për orë të tëra.

Zhupa tha se çdo verë Shqipëria përballet me qindra vatra zjarri, të cilat në shumë raste dalin jashtë kontrollit për shkak të mungesës së ndërhyrjes në kohë dhe të mjeteve të duhura.

Sipas saj, problemi më i madh nuk është zjarri në vetvete, por mënyra se si përballen institucionet me këtë emergjencë të përsëritur.

 Zhupa e cilësoi keqmenaxhimin dhe paaftësinë si shkaktarët kryesorë të situatave dramatike që përsëriten vit pas viti.

Blerja e mjeteve moderne, përdorimi i dronëve për monitorim, fushata sensibilizuese për qytetarët, e deri tek ndëshkimi i ashpër i çdo zjarrvënës,  këto nuk janë ide të reja, por asnjëherë nuk bëhen prioritet real.

Pra, vera tjetër do të vijë, dhe bashkë me të, flakët. Shteti do të bëjë sikur befasohet.

Flakët s’kursejnë zonat turistike, banesat apo dhe azilet

Pasi mori përmasa alarmante, zjarri në zonën turistike të Syrit të Kaltër është shuar mbrëmjen e së hënës. Situata ka qenë veçanërisht shqetësuese gjatë gjithë natës në fshatin Pecë, i cili ndodhet shumë pranë zonës së prekur nga flakët.

Shërbimet zjarrfikëse të Finiqit, Delvinës dhe Sarandës, së bashku me banorët e zonës, kanë punuar pa ndërprerje për të mbajtur nën kontroll përhapjen e zjarrit.

Për të garantuar sigurinë e banorëve, autoritetet kanë evakuar banorët e fshatit Pecë. Ndërkohë, mëngjesin e kësaj të marte, dy helikopterë janë angazhuar për të shuar nga ajri vatrat e mbetura.

Gjatë 24 orëve të fundit në të gjithë vendin, nga veriu në jug janë evidentuar 50 vatra, nga të cilat 19 janë ende aktive.

Situatë e vështirë paraqitet në Polican, ku vijon të jetë aktiv zjarri jashtë territorit të Uzinës Mekanike, duke iu afruar qytetit pranë Azilit të të Moshuarve.  Situata është përkeqësuar në fshatin Plirëz, dhe po evakuohen banorët. Në vendngjarje po operojnë rreth 75 forca operacionale, mbështetur nga ajri me helikopterin e Forcës Ajrore. Po ashtu është bërë edhe evakuimi i banorëve në fshatin Rehovë, pasi zjarri iu afrua banesave.

Flakët nuk janë vënën ende nën kontroll në Rrogozinë dhe Kavajë. Po punohet në fshatrat Stërbeg dhe Spanesh. Një avion po punon nga ajri në Hajdraja të Kavajës.

Dhjetarë vatra aktive zjarri raportohen edhe në territorin e bashkisë së Tiranës. Konkretisht në malin e Bërzhitës, fshati Ibë. Gjithashtu zjarre ka edhe në njësinë Administrative të Vaqarrit. Në zall herr rrezikohen banesa,.

Zjarri i rënë në një terren të thyer në fshatin Xath të Fushë Arrëzit nuk mundëson ndërhyrjen nga forcat tokësore.

Në Tepelenë, ka vijuar puna për gjatë gjithë natës për shuarjen e zjarrit, i cili u përhap në drejtim të fshatit Lekel dhe Koder, ku u dogjën dy stalla.

Në juglindje vijon të jetë aktive vatra e zjarrit që u ndez të hënën në afërsi të piramidës kufitare nr. 12, në kufirin me Greqinë, në territorin e Bashkisë Kolonjë. Në terren ndodhen 40 forca, të cilat janë në gatishmëri për të izoluar përhapjen e zjarrit.

Mirëpo, në këtë zonë ndërhyrja është e vështirë duke qenë së territori shtrihet në një zonë kufitare me prezencë minash, paraqet edhe rrezikshmëri për efektivët. 

Deri më tani, zjarri nuk ka hyrë në Parkun Natyror të Gërmenjit. Autoritetet shqiptare janë në koordinim me palën greke.

Vatra aktive zjarri raportohen gjithashtu edhe në qarqe të tjera të vendit, Kukës, Lezhë, Durrës, Elbasan. Flakët favorizohen nga temperaturat e larta që pritet të arrijnë deri në 41 gradë.

Në përmbledhje, verës së këtij viti i’u shtuan flakët e disa prej zonave më të mbrojtura dhe të vizituara të Shqipërisë — nga Lura dhe Dukati në veri, deri në Finiq, Delvinë, e Sarandë në jug./ N.F