Meta prezanton programimin e PL për personat me aftësi të kufizuar: Vetëm gjysma prej jush marrin ndihmë financiare

Kryetari i Partisë së Lirisë, Ilir Meta ishte sot në Pogradec i ftuar në tryezën për Personat me Aftësi të Kufizuar.

Prej andej, Meta ka prezantuar programin e Partisë së Lirisë për ktë kategori.

Sipas Metës, edhe pse Shqipëria ka ratifikuar Konventën për të Drejtat e Personave me Aftësi të Kufizuara, që në vitin 2012, ka shumë për të bërë në drejtim të përfshirjes reale të personave me aftësi të kufizuara dhe zgjidhjes së çështjeve të tyre.

Fjala e Metës:

Ju falenderoj nga zemra që më ftuar të marr pjesë në këtë takim kombëtar të Shoqatës Shqiptare të Personave me Aftësi të Kufizuara, për të diskutuar së bashku për problematikat dhe shqetësimet tuaja.

-              Sfidat me të cilat ju, dhe gjithë personat me aftësi të kufizuara përballen çdo ditë, janë të shumta dhe është detyrë e të gjithëve ne, të gjendemi pranë jush dhe t’ju mbështesim, duke bërë të pamundurën për të dhënë zgjidhje konkrete për to.

-              Edhe pse Shqipëria ka ratifikuar Konventën për të Drejtat e Personave me Aftësi të Kufizuara, që në vitin 2012, ka shumë për të bërë në drejtim të përfshirjes reale të personave me aftësi të kufizuara dhe zgjidhjes së çështjeve të tyre.

-              Ende kemi mbetur në nivelin e skemave të pagesave për shkak të aftësisë së kufizuar, por që ka problematika të mëdha, sepse nga një raport i fundit, që është bërë për personat me aftësi të kufizuar (Prill 2023), në Shqipëri ka rreth 140 mijë persona PAK dhe vetëm gjysma e tyre marrin ndihmë financiare dhe nga këta, vetëm 25%  e tyre kanë një kujdestar.

-              Ndërkohë në Shqipëri flitet shumë pak për punësimin e personave me aftësi të kufizuara dhe mungon integrimi konkret dhe real në sfera të ndryshme, si në arsim, politikë, ekonomi etj.

-              Edhe pse kemi një ligj për nxitjen e punësimit të personave me aftësi të kufizuara dhe kemi, po ashtu, një Ligj për Mbrojtjen nga Diskriminimi, vazhdojmë të kemi  një përqindje të papërfillshme të punësimit të personave me aftësi të kufizuara.

-              Sipas INSTAT, personat madhorë me aftësi të kufizuara në moshë pune, kanë 2 herë më tepër gjasa të jenë jashtë forcës së punës, sesa personat pa aftësi të kufizuar. Ndërkohë që PAK kanë nivel arsimor më të ulët, për shkak të mungesës së përshtatmërisë dhe ambienteve arsimore  gjithëpërfshirëse.

-              Mungesa e përshtatshmërisë në përgjithësi, në transport, teknologji, komunikim përbën një problem serioz për ta bërë punësimin të arritshëm, por edhe për të marrë shërbime të tjera të lidhura ngushtësisht me të, siç janë kurset e ndryshme të trajnimit apo formimit profesional.

-              Sipas Eurostat, Shqipëria mban vendin e parë në Europë me përqindjen më të lartë të personave më aftësi të kufizuar, të cilët janë në rrezik të varfërisë apo përjashtimit social.

-              Më shumë se 1 në 2 persona me aftësi të kufizuar në Shqipëri, ose 54,9% e tyre janë në rrezik varfërie, duke rezultuar shifra më e lartë mes vendeve të Bashkimit Europian. Ndërkohë mesatarja e BE-së llogaritet në 29.6%. 

-              Por çfarë bën qeveria jonë? Në vend të mbështesë punësimin e PAK dhe ta stimulojë atë me politika mbështetëse për biznesin privat, dhe veçanërisht të shtojë numrin e të punësuarve PAK në sektorin publik, ku ka edhe mundësi e akses të plotë, në buxhetin afatmesëm 2023-2025, qeveria parashikon të punësojë në sektorin publik, mesatarisht çdo vit, vetëm 70 persona nga grupet e pafavorizuara.

-              Ndërkohë që fëmijët me aftësi të kufizuara në Shqipëri, sipas UNICEF, kanë akses të pamjaftueshëm në programet e identifikimit dhe ndërhyrjeve të hershme, të shërbimeve mbështetëse në komunitet, të kujdesit shëndetësor dhe arsimit të vërtetë gjithëpërfshirës. Ashtu si edhe familjet e tyre kanë një rrezik të lartë për të rënë në varfëri, pasi ju duhet të përballen me kostot e larta që sjell kujdesi ndaj fëmijëve PAK.

-              Në Shqipëri ka shumë problematika dhe pakënaqësi nga persona PAK dhe familjarët e tyre, për vlerësimin e aftësive të individëve PAK nga Komisionet e Rivlerësimit të Aftësisë së Kufizuar, dhe për detyrimin e paraqitjes çdo vit përpara këtyre komisoneve, duke sjellë kosto të shtuara financiare për familjet dhe njëkohësisht ka mungesë të theksuar të shërbimeve rehabilituese apo riaftësuese.

-              Partia e Lirisë, që në Konventën e saj të Parë Kombëtare në Tetor 2022, mori në konsideratë kërkesat e shoqatës suaj dhe të disa shoqatave të tjera të personave PAK, për mbështjen e qytetarët me dëmtime fizike e pluridifekte, që nuk mbulohen nga skema e sigurimeve shoqërore, duke përfshirë në programin e saj, si pagesën e sigurimeve shoqërore për kategorinë e ndihmësave të PAK dhe udhëtimin falas në sistemin e transportit ndër-qytetas me autobus dhe tren.

-              Ndërkohë që Partia e Lirisë, gjatë kësaj periudhe, ka avancuar me propozime të tjera konkrete në ndihmë të kategorive PAK, qofshin ata fëmijë apo të rritur, siç janë: Kujdestaria; Terapitë e Zhvillimit në Qendra të Dedikuara; Programet e edukimit dhe mësimit; Trajtimi me barna, që dëshiroj t’jua bëj të ditur edhe juve.

Kujdestaria

Kujdestaria për Personat me Aftësi të Kufizuara (PAK) është një problem shumë delikat dhe që kërkon zgjidhje konkrete dhe të menjëhershme. Është fakt që pagesa për PAK dhe ndihmësit e tyre është mesatarisht  10,000 lek në muaj, një shumë që nuk ndihmon dot as për nevojat bazike të tyre. Ndërkohë që prindërit apo të afërm të tjerë, ju duhet të kujdesen në vazhdimësi për personat PAK, duke mos patur mundësi të punojnë dhe si rrjedhojë as të kenë vjetërsi punë.

 

Partia e Lirisë propozon njohjen e kujdestarisë dhe të vjetërsisë në punë për të gjitha kategoritë e Personave me Aftësi të Kufizuara, si dhe dyfishimin e pagesës mujore, si për PAK dhe për personat që kujdesen për ta.