Analiza e Politico: Si po e financon Europa luftën e Putin

Kush po paguan për avionët luftarakë dhe tanket e presidentit rus Vladimir Putin? Të njëjtat vende të BE-së që thonë se duan që ai të ndalojë sulmin e tij ndaj Ukrainës, një vend që supozohet se është aleati i tyre.

Është një paradoks i çmendur që kryeministri polak Mateusz Morawiecki ngriti në samitin e liderëve të BE-së mbi sanksionet kundër Moskës që u zhvillua të premten në mëngjes. Blloku nuk ishte në gjendje të binte dakord për masat kundër sistemit të pagesave ndërkombëtare SWIFT, sepse shumë vende e përdorin atë për pagesat e tyre shumë të rëndësishme të gazit në Moskë.

“Ne po blejmë si Bashkimi Evropian shumë gaz rus, shumë naftë ruse. Dhe presidenti Putin po i merr paratë nga ne, nga evropianët. Dhe këtë po e kthen në agresion, pushtim”, tha ai.

POLITICO ka përmbledhur një pamje grafike se sa e lidhur është BE-ja nga furnizimet ruse, pavarësisht prej vitesh premtimesh për të reduktuar varësinë e saj nga gazi.

Gazi rus përbën 42 për qind të importeve të gazit në Evropë vetëm nëpërmjet tubacioneve. Mbyllja e kësaj do të krijonte pasoja të dhimbshme ekonomike për vendet evropiane që tashmë po përballen me spektrin e inflacionit të lartë.

Me 60.1 miliardë euro në vitin 2020, energjia përbën rreth dy të tretat e importeve të Evropës nga Rusia.  

Tregtia (si vendase ashtu edhe ndërkombëtare) në mallrat e energjisë është gjithashtu shumë domethënëse për ekonominë e Rusisë dhe financat e shtetit, duke përbërë gati një të pestën e buxhetit kombëtar, sipas shifrave të përkohshme për vitin 2021.

Eksportet e mineraleve në Evropë (përfshirë hidrokarburet) përbëjnë afërsisht gjysmën e totalit. Është e vështirë të llogaritet se cila pjesë e kësaj shifre shkon drejtpërdrejt në arkën e shtetit, por është e qartë se përbën një kontribut të rëndësishëm.

"Gjendja aktuale e tregut global të naftës dhe çmimi aktual, shumë i lartë që po shohim, padyshim që po i sjellin shumë përfitim Rusisë," tha Mario Bikarski, analist rus në The Economist Intelligence Unit. “E gjithë kjo është me të vërtetë e dobishme për rezervat valutore të Rusisë, sepse Rusia ka këto rregulla fiskale sipas të cilave të gjitha të ardhurat mbi 43 dollarë për fuçi naftë shkojnë në fondin kombëtar të pasurisë sovrane".

Si pikë krahasimi, vlera e importeve evropiane të mineraleve nga Rusia është më shumë se shuma që Kremlini shpenzon për ushtrinë.

Në një deklaratë për deputetët në Dhomën e Komunave të enjten, kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar Boris Johnson tërhoqi një lidhje të drejtpërdrejtë midis blerjeve të energjisë dhe veprimeve të Putinit. "Në takimin e G7 këtë pasdite, ne ramë dakord të punojmë në unitet për të maksimizuar çmimin ekonomik që Putini do të paguajë për agresionin e tij," tha ai, "Dhe kjo duhet të përfshijë përfundimin e varësisë kolektive të Evropës nga nafta dhe gazi rus që ka shërbyer për të fuqizuar Putin për një kohë të gjatë”.

Kryeministri i Polonisë Mateusz Morawiecki e tha edhe më troç pas një samiti të BE-së të enjten mbrëma: “Ne po blejmë si Bashkimi Evropian shumë gaz rus, shumë naftë ruse. Dhe presidenti Putin po i merr paratë nga ne, nga evropianët. Dhe këtë po e kthen në agresion, pushtim”, tha ai.

Përveç vendosjes së gazsjellësit Nordstream 2 midis Rusisë dhe Gjermanisë – që ende nuk funksiononte – liderët evropianë kishin hezituar të goditnin drejtpërdrejt interesat ruse të naftës dhe gazit në sanksionet e shpallura përpara pushtimit rus. Paketa e sanksioneve e shpallur të enjten në mbrëmje u shmang gjithashtu nga blloqe të rëndësishme në tregtinë e Rusisë në naftë dhe gaz, megjithëse përfshinte disa dispozita të kufizuara energjetike.

Për të kufizuar ashpër fluksin e fondeve në Kremlin dhe për rrjedhojë në përpjekjet e luftës në Ukrainë, vendet perëndimore mund të reduktojnë blerjet e gazit rus dhe të vendosin një embargo ndaj shitjeve të naftës ruse. Por kjo do t'i shtynte çmimet dhe rrjedhimisht inflacionin edhe më të lartë, që është një çmim që shumica e vendeve të BE nuk janë të gatshme ta paguajnë.