Çfarë ka mbetur vërtet nga 'Ëndrra Amerikane'

Trump do të vijë në pushtet dhe Ëndrra Amerikane do ta ketë mbijetuar edhe atë. Nëse besojmë se Ëndrra varet nga kush ulet në Shtëpinë e Bardhë, nuk e kuptojmë Amerikën.

Në fund të fundit, kjo ka qenë një konstante për 250 vjet: pjesa tjetër e botës pothuajse kurrë nuk e ka kuptuar natyrën e thellë të këtij vendi.

Ëndrra lindi e diskredituar që nga fillimi, të paktën në sytë e elitave evropiane ... por jo të dhjetëra miliona emigrantëve të mirëpritur nga Statuja e Lirisë.

Me përjashtim të francezit Alexis de Tocqueville, autor i një analize të pavdekshme mbi superioritetin e demokracisë amerikane, gjykimet evropiane kanë qenë gjithmonë shpërfillëse.

Hitleri ishte i bindur se do ta fitonte luftën kundër një "kombi dyqanxhinjsh" (amerikanëve). Por para tij, ishte Vatikani ai që dënoi "materializmin" e Shteteve të Bashkuara, pavarësisht normave të saj vazhdimisht më të larta të praktikës fetare sesa Evropa dhe traditave të pakrahasueshme të filantropisë.

Lenini dhe Stalini profetizuan rënien e kapitalizmit amerikan, por kur trashëgimtari i tyre, Hrushovi, vizitoi vendin e vërtetë, ai u trondit nga prosperiteti i klasës punëtore amerikane. Pastaj erdhi Deng Xiaoping, komunisti kinez i magjepsur nga ekonomia e tregut .

Por për breza të tërë amerikanësh të rinj, e kundërta ishte e vërtetë: në vitet 1960 dhe 1970, idhujt e tyre ishin Mao Ce Duni, Fidel Castro dhe Che Guevara. Djegia e Yjeve dhe Vijave në sheshet e Amerikës ishte riti i fillimit me të cilin ata shpallën se Ëndrra ishte një mashtrim.

Trump na bën të harrojmë këtë: anti-amerikanizmi - madje edhe brenda Shteteve të Bashkuara - ishte në kulmin e tij nën presidentë progresivë si John Kennedy dhe Lyndon Johnson.

Sa i përket evropianëve, për shumë njerëz, Amerika ishte kërcënimi i vetëm për paqen botërore edhe në ditët e Truman (një demokrat, arkitekt i Planit Marshall, por "fajtor" për bombardimet atomike të Hiroshimës dhe Nagasakit), pastaj Nixon, Reagan dhe Bush Jr.

Pati një valë të shkurtër solidariteti pas 11 shtatorit 2001, kur jo vetëm Corriere della Sera, por edhe Le Monde guxoi të shkruante në një editorial me titullin "Ne jemi të gjithë amerikanë". Nuk zgjati shumë, pasi kundër-narrativa shpejt u përhap se Amerika "e kishte të vështirë të ndodhte ", se e meritonte masakrën e tre mijë civilëve të pafajshëm: një valë tjetër anti-amerikanizmi, e denoncuar në këto rubrika nga Oriana Fallaci.

Ndër rastet e rralla të qartësisë në lidhje me Amerikën është Raporti Draghi i vitit 2024. Me të dhëna që në disa raste datojnë që nga vitet 1980, ky raport përqendrohet në Evropë, por për të diagnostikuar problemet e saj, ai bën krahasime me performancën e ekonomisë amerikane.

Vlerësimi është i pamëshirshëm: Amerika ka arritur arritje të shkëlqyera në inovacion, dinamizëm, krijim vendesh pune dhe rritje të të ardhurave. Ajo e ka distancuar Evropën - dhe e ka bërë "tejkalimin" e famshëm nga Kina gjithnjë e më të pamundur - nën presidentë shumë të ndryshëm: Reagan, Bush Sr., Clinton, Bush Jr., Obama, Trump, Biden. Ka faktorë strukturorë që e formësojnë Amerikën. Politikat e presidentëve nuk janë aq të rëndësishme sa mendojnë njerëzit.

Mohimi kokëfortë evropian ngjitet pas karikaturave të Amerikës. Është gjithçka tjetër përveç një Ëndrre: një ferr pabarazie dhe racizmi, një Perëndim i Egër kapitalizmi të shfrenuar, një komb injorant dhe i paqytetëruar ku vetëm miliarderët lulëzojnë. Dhe sigurisht, që kur Satani i Madh ka qenë në Shtëpinë e Bardhë, një vend i militarizuar dhe fashist. Pa përmendur fajin për të gjitha konfliktet dhe të këqijat që prekin njerëzimin (edhe pse lufta në Ukrainë ishte vullneti i Putinit nën presidencat e Obamës dhe Bidenit; edhe pse fuqia më ndotëse në planet është padyshim Kina).

Ëndrra është në të vërtetë një makth; kjo është ajo për të cilën shumë evropianë duket se bien dakord, si dhe një pjesë e mirë e establishmentit progresiv amerikan: nga Hollywoodi te New York Times, plus ato elita financiare, akademike dhe sociale që Tom Wolfe i quajti "eleganca radikale" në vitin 1970 .

Realiteti ndonjëherë tallet me paragjykimet tona. Tifozët që dynden në Kupën e Botës zbulojnë një Amerikë më të mirë sesa përshkrimet e neveritshme që dëgjuan pas largimit. Eksodi i madh i amerikanëve në Kanada ose Evropë mbetet një legjendë: pak personazhe të famshëm, numra mikroskopikë.

Trump, vazhdon në të kundërt, duke tërhequr talentet më të mira evropiane, indiane dhe kineze në Silicon Valley . Dhe nëse kufizimet aktuale të vizave do të lehtësoheshin, masat e emigrantëve aspirantë do të shtynin përsëri kufijtë. Duke votuar me këmbët e tyre, në favor të Ëndrrës./Corriere della Sera